وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا «تۇركىستان – تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى» ءىس-شاراسىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋى مەن ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان تۇركى الەمىنىڭ «ناۋرىزناما» شاراسى ءوتتى.
تۇركى ەلدەرىنىڭ تاعدىرىن توعىستىرعان كيەلى تۇركىستان تورىندەگى ءدۇبىرلى شاراعا 23 مەملەكەتتەن كەلگەن تۇركىتىلدەس 25 ۇلتتان تۇراتىن 300-گە تارتا شەتەلدىك قوناقتار, حالىقارالىق ۇيىم وكىلدەرى, قازاقستاندىق زيالى قاۋىم جانە ونەر تۇلعالارى, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن وڭتۇستىكقازاقستاندىق تۇرعىندار, ياعني, جالپى سانى 10 مىڭعا جۋىق ادام قاتىستى. ولاردىڭ ىشىندە, قر مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى مەن «تۇركسوي» حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى دۇيسەن قاسەيىنوۆتەر سىندى ءار ەلدىڭ جوعارى لاۋازىمدى رەسمي وكىلدەرى بار.
مەرەكەلىك ءىس-شاراعا كەلگەن مەيماندار, ەڭ الدىمەن, قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى مەن ونىڭ اينالاسىنا جەرلەنگەن قازاق حاندارى, ابىز-اۋليەلەرى, بيلەرى مەن باتىرلارىنا ارنالعان پانتەوندا بولدى. مۇنان سوڭ, مەيماندار تۇركىستان تاريحي مۋزەيىن ارالاپ, ونداعى جادىگەرلەرمەن تانىستى.
سالتاناتتى جيىنندا سويلەگەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆ بارشا جۇرتشىلىقتى تۇركىستاندى تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى جىلى اتانۋىمەن قۇتتىقتاپ, وسى ابىرويلى مىندەتتى بىرلەسە وتكىزۋگە شاقىردى.
«تۇركى الەمىنىڭ بۇگىنگى زامانداعى كەمەڭگەر كوشباسشىسى اتانعان پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ «تۇركسوي» تۇركى الەمىنىڭ يۋنەسكو-سىنا اينالۋى ءتيىس» دەگەن بولاتىن. وسى تۇركسوي ۇيىمى تۇركى الەمىنىڭ مادەني استانالارىن تاڭداۋ جوباسىن 2012 جىلدان بەرى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. تۇركسوي ۇيىمى شىنىندا دا تۇركى دۇنيەسىنىڭ يۋنەسكو-سىنا اينالدى», - دەدى وبلىس باسشىسى.
تاريحي شارا بارىسىندا تۇركسوي حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ «ءباسپاسوز سىيلىعى» شەتەلدىك جانە قازاقستاندىق 15 ۇزدىك جۋرناليستكە تاپسىرىلىپ, مەرەكە جالعاسى الەمدىك دەڭگەيدەگى كونتسەرتتىك باعدارلاماعا ۇلاستى. وندا 500-گە جۋىق ءبيشى كۇن مەن ءتۇن, جۇلدىزدار بەينەسىندە «كۇن مەن ءتۇننىڭ تەڭەلۋى جانە تابيعاتتىڭ ويانۋى» تەاترلاندىرىلعان سازدى-حورەوگرافيالىق قويىلىمىن كورسەتتى. تۇركىتىلدەس حالىقتارعا ورتاق ۇلى تۇلعالار - ارىستان باب, ياساۋي, ءال-فارابي, قورقىت اتا وبرازدارىنداعى كورىنىس ساحنالانسا, قازاق حاندارى كيەلى شاڭىراقتى كوتەرىپ, ونداعى ۋىقتاردى وڭىرىمىزدەگى 20 ەتنومادەني ورتالىقتىڭ وكىلدەرى ۇستاۋىمەن بەيبىت ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىق پەن تاتۋلىقتى پاش ەتتى. كونتسەرتتىك باعدارلاما بارىسىندا «ءسۇيىنشى. شاشۋ» كورىنىسى قويىلدى. وندا ۇلتتىق كيىمدەگى اتتىلى جارشىلار «ناۋرىز» كەلگەنى جونىندە ءسۇيىنشى سۇراپ, شاشۋ شاشتى.
الاڭدا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەرگە ارنالعان 6 كيىز ءۇي كوتەرىلىپ, تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ «ناۋرىز» كەرۋەنى كەلدى. كەرۋەندە 18 تۇيە, 30 ات, 4 اربا جانە تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردەن كەلگەن 300-گە جۋىق مادەنيەت مايتالماندارى ونەر كورسەتتى. سالتاناتتى جيىندا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ الەم حالقىن بىرلىككە, دوستىققا, بەيبىتشىلىككە شاقىرۋعا ارناعان ۇندەۋى قابىلداندى.
«تۇركىستان-تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى» جىلىنىڭ اياسىندا, ناۋرىز مەرەكەسىنە وراي, تۇركىستان قالاسىندا تۇركى الەمىنىڭ «ناۋرىز» حالىقارالىق اقىندار ايتىسى مەن تۇركى الەمىنىڭ «بۇراڭ بەل» بي فەستيۆالى وتەدى.
دۋماندى ناۋرىز توي مەرەكەسىنە وراي, قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى ماڭىندا ەتنو اۋىل قۇرىلىپ, وندا ۇلتتىق ناقىشتاعى كيىز ءۇي ابزەلدەرىمەن ارلەنگەن 12 قاناتتى 33 كيىز ءۇي تىگىلدى. داستارحانعا ۇلتتىق تاعامدارىمىز – قازى-قارتا, جال-جايا, قىمىز, شۇبات, ناۋرىز كوجە, قۇرت, ىرىمشىك, سىرنە, قايماق, باۋىرساق, شي باۋىرساق, جەنت سەكىلدى استار قويىلدى.
ناۋرىز مەرەكەسىندە 1 توننادان استام پالاۋ دايىندالىپ, 1 500 ل ناۋرىز كوجە ۇلەستىرىلدى. بۇدان بولەك, كەلۋشىلەر ەجەلگى قازاق اۋىلىندا قازاقتىڭ سالت-داستۇرلەرىن دارىپتەيتىن ءتۇرلى شارالارى مەن ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنەن وتكەن سايىستاردى تاماشالاسا, جاستار جاعى التى باقاندا سايران سالدى.
مارتەبەلى مەيماندار ادەپ-عۇرىپ جانە سالت-ءداستۇر ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ۇيىمداستىرعان تۇساۋ كەسەر راسىمىنە قاتىسسا, ءوڭىر باسشىسى ج.تۇيمەباەۆ, قر مادەنيەت ءمينيسترى ا.مۇحامەدي ۇلى جانە «تۇركسوي» حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى د.قاسەيىنوۆتەر تۇركىستاندىق بالدىرعاننىڭ تۇساۋىن كەستى.
تۇركى تىلدەس ەلدەردەن كەلگەن مەيماندار تۇركىستاندا وتكەن وسىناۋ «جاڭارۋ» كۇنىندەگى تورقالى تويدان ەرەكشە اسەر الىپ, ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرىمىزدىڭ تاربيەلىك ماعىناسى تەرەڭدە جاتقانىن جەتكىزدى.
ايتا كەتەيىك, «تۇركىستان – تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى» جىلىنىڭ اياسىندا وسى كۇنى ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حقتۋ-دە «تۇركىستان جانە تۇركولوگيا» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا ءوتىپ, شاراعا كەلگەن قوناقتارمەن وبلىس اكىمىنىڭ كەزدەسۋى جوسپارلانعان.
ءىس-شارا سوڭى تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەردەن كەلگەن ونەر ۇجىمدارىنىڭ گالا-كونتسەرتىمەن جالعاستى.
(سۋرەتتەر وقو اكىمى اپپاراتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنەن)