«اتامەكەن» الاڭىندا اگروونەركاسىپ كەشەنى مەن تاماق ونەركاسىبى كوميتەتتەرى, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ كوميتەتى مەن ساۋدا كوميتەتىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسى ءوتتى.
القالى وتىرىسقا قر ۇلتتىق ەكونوميكاسى مينيسترلىگى وكىلدەرى, قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, كارتوپ جانە كوكونىس وسىرۋشىلەر وداعى, قازاقستان فەرمەرلەر وداعى, شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى قاتىستى, دەپ جازادى palata.kz.
«اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان التاەۆ القالى وتىرىستى اشىق دەپ جاريالاپ, وتاندىق ەكونوميكا دامۋىنا جاڭا باعدار بەرەتىن ەلباسى جولداۋىنىڭ ماڭىزىن ايتىپ, جولداۋداعى وتاندىق شاعىن جانە ورتا بيزنەس كەڭىستىگىن كەڭەيتۋگە ارنالعان ناقتى تاپسىرمالاردى اتاپ ءوتتى.
قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىمەن سالىق كودەكسى جوباسى ازىرلەنۋ ۇستىندە. ءبۇتىن سالىق سالاسىن رەتتەيتىن قۇجاتتىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى مەن اگرارلىق سەكتورعا قالاي اسەر ەتەتىنىنىڭ ماڭىزى زور. سالىق كودەكسى بويىنشا ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار جايلى قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى سالىق جانە كەدەن ساياساتى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ازامات ءامرين باياندادى.
«ءبىز ساراپتاما جاسادىق. پاتەنت نەگىزىندە جۇمىس ىستەپ وتىرعان, جىلدىق تابىسى 1,5 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن كاسپكەرلەردىڭ 58% ياعني 144 313 سۋبەكت الەۋمەتتىك سالىقتى تولەمەيدى. ويتكەنى الەۋمەتتىك اۋدارىم سوماسىنىڭ الەۋمەتتىك سالىق سوماسىنان اسىپ ءتۇسۋى كەزىندە الەۋمەتتىك سالىق نولگە تەڭ بولىپ قالادى. 2015 جىلى الەۋمەتتىك سالىق بويىنشا ءتۇسىم كولەمى 976,4 ملن-دى قۇراعان. ءبىزدىڭ ۇسىنىسىمىز ارنايى سالىق رەجيمى اياسىندا الەۋمەتتىك سالىقتى الىپ تاستاپ, پاتەنت نەگىزىندەگى مولشەرلەمەنى 1%-عا دەيىن تومەندەتۋ».
سالىق جانە كەدەن ساياساتى دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ جاساعان ۇسىنىسى بويىنشا ارنايى سالىق رەجيمى اياسىندا جەڭىلدەتىلگەن دەكلاراتسيا نەگىزىندە زاڭدى تۇلعالار مەن جەكە كاسىپكەرلەر (يپ) ءۇشىن كىرىستەردىڭ بىرىڭعاي شەكتىك مولشەرىن جانە قىزمەتكەرلەردىڭ سانىن بەكىتۋ قاجەت. ماسەلەن, جىلىنا ەڭ تومەنگى جالاقى (ەتج) 4200 (2017 ج: 4200*24 459 = 102,7 ملن تەڭگە), قىزمەتكەرلەر سانى – 30 ادام.
«2015 جىلى جەڭىلدەتىلگەن دەكلاراتسيا نەگىزىندە ارنايى سالىق رەجيمىن قولداناتىن 499 694 سالىق تولەۋشى 100 ملن-نان تومەن كىرىستى كورسەتتى. اتالعان ارنايى سالىق رەجيمىن 2020 جىلدان الىپ تاستاپ, كىرىستەر مەن شىعىندارىن جالپىعا بىردەي دەكلاراتسيالاۋدى ەنگىزۋدى ۇسىنامىز», – دەدى ازامات ءامرين.
قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ۇسىنعان وزگەرتۋلەر تىزىمىندە سونداي-اق, كىرىستەر مەن شىعىنداردىڭ جەڭىلدەتىلگەن ءتارتىبى, بىرىڭعاي جەر سالىعى, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەر, بالىق ونىمدەرى مەن اۋىلشارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرى ءۇشىن ارنايى سالىق رەجيمى ايتىلدى.
ارنايى سالىق رەجيمىن قولداناتىن اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرى 2016 جىلى 5 238 سۋبەكتى قۇرادى (زاڭدى تۇلعالار, ونىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىق كووپەراتيۆتەرى – 3 309, شارۋا قوجالىقتار – 1 929).
«اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنە ققس بويىنشا جەڭىلدىك (70%-عا دەيىن جەڭىلدىك) دسۇ تالاپتارىنا قايشى. سوندىقتان كورپوراتيۆتى تابىس سالىعىنا, الەۋمەتتىك سالىق, اسر نەگىزىندە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرى ءۇشىن كولىك پەن م ۇلىككە جەڭىلدىكتى ساقتاپ, ققس-قا جەڭىلدىكتى الىپ تاستاۋدى ۇسىنامىز», – دەدى ازامات ءامرين.
وسى وزگەرىستەر بويىنشا ۇكپ باسقارما توراعاسى ورىنباسارى رۋستام ءجۇرسىنوۆتىڭ پىكىرىنشە جاڭا سالىق كودەكسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعانداردى كولەڭكەدەن شىعارۋ دەپ ەسەپتەۋ تارتتى. ۇكپ تورالقا مۇشەسى رايىمبەك باتالوۆ بيزنەستىڭ شوعىرلاندىرۋىن قۇرۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«جاڭاشىلدىقتار بيزنەسكە قانشالىقتى اۋىرتپالىق تۇسىرەتىنىن سارالاۋ قاجەت. مۇمكىندىك بولسا بەلگىلى ءبىر اۋدانداردى الىپ, پيلوتتىق رەجيمدە قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن سىناپ كورۋ كەرەك», – دەدى رايىمبەك باتالوۆ.
ءوز كەزەگىندە كارتوپ جانە كوكونىس وسىرۋشىلەر وداعىنىڭ باسشىسى قايرات بيسەتوۆ بىرىڭعاي جەر سالىعى ماسەلەسىن كوتەردى.
«قر سالىق كودەكسىنىڭ 568-بابىنا وزگەرتۋلەر ەنگىزىلىپ, 3-تارماق بويىنشا 442-بابقا سىلتەمە الىنىپ تاستالعان. وسىنىڭ سالدارىنان قوسىمشا قۇن سالىعى ەندى شارۋا قوجالىقتارى مەن فەرمەرلىك قوجالىقتارعا تارالىپ وتىر. ەگەر, ولاردىڭ تابىسى 30 مىڭ اەك (68 ملن تەڭگە) كورسەتكىشىنەن اسسا, ولار ققس-ءتى تولەۋگە مىندەتتەلەدى. بۇل جايت كوپ قوجالىقتاردى بىرىڭعاي جەر سالىعى بويىنشا ارنايى سالىق رەجيمىندە جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرمەي وتىر», – دەدى وداق باسشىسى.
قايرات بيسەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, بىرىڭعاي جەر سالىعى رەجيمى شارۋالار ءۇشىن تۇسىنىكتى. 2015 جىلى شارۋالار ءۇشىن اتالعان بجس-كە سايكەس اۋىلشارۋاشىلىعى جەر ۋچاسكەلەرى بويىنشا شەكتەۋلەردى بەلگىلەپ بەرگەن بولاتىن. ماسەلەن, سولتۇستىك قازاقستان بويىنشا 3500 گەكتارعا دەيىن, شقو بويىنشا 1500 گا, وقو بويىنشا 500 گەكتارعا دەيىن شەكتەلگەن. ەندى جاڭا سالىق كودەكسىنە سايكەس شەكتى جەر ۋچاسكىلەرى بار شارۋا قوجالىقتارى سول سالىق كودەكسىنىڭ باسقا بابى بويىنشا تولىق بۋحگالتەرلىك جانە سالىقتىق ەسەپ جۇرگىزۋگە كوشۋگە ءماجبۇر. اعىمداعى جىلدىڭ 1-توقسانى اياقتالىسىمەن شارۋا قوجالىقتار مەن فەرمەرلىكتەر بجس-دان ون ەسە اساتىن شىعىنعا باتىپ, بىرنەشە مىڭ بۋحگالتەرلەردى تاۋىپ, سالىق تولەۋگە مىندەتتەلەدى.
«وڭىرلەردە سالىق كوميتەتتەرى جاڭا سالىق كودەكسىن تىلگە تيەك ەتىپ, جالپى رەجيمگە كوشۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى شارۋالارعا قىسىم كورسەتۋدە. بۇل شىن مانىندە جۇرتشىلىقتى مازالاۋ. «ءبىز ەكى جول ۇسىنامىز. ءبىرىنشىسى, بىرىڭعاي جەر سالىعى رەجيمىن سول كۇيىندە قالدىرۋ, ەسەسىنە مينيسترلىككە كەزەڭ-كەزەڭ بويىنشا مولشەرلەمەنى 5 ەسە كوتەرۋدى ۇسىنامىز. ەكىنشىدەن, وسى بجس شەڭبەرىندە بۋحگالتەرلىك پەن سالىقتىق ەسەپتەردى قاراپايىم حالىققا تۇسىنىكتى ءارى وڭاي ەتىپ ەنگىزۋ قاجەت», – دەدى بيسەتوۆ.
قايرات بيسەتوۆتىڭ ۇسىنىسىن ۇكپ باسقارما توراعاسى ورىنباسارى نۇرجان التاەۆ نازارعا الىپ, بۇل ماسەلەنى ۇكىمەت دەڭگەيىندە كوتەرۋ قاجەت ەكەنىن العا تارتتى:
«بۇگىنگى وتىرىستا پروتوكولعا قول قويىپ, قاجەتتى ورگاندارعا جولداپ, ماسەلەنى شەشۋگە تىرىسامىز», – دەدى. وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا بارلىق ايتىلعان ەسكەرتۋلەر مەن ۇسىنىستار ەسكەرىلىپ, «اتامەكەن» ۇكپ سالىق دەپارتامەنتتەرى, اگروونەركاسىپ كەشەنى جانە تاماق ونەركاسىبى 10 جۇمىس كۇنى ىشىندە اتالعان ۇسىنىستاردى سارالاپ, قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە ۇسىنۋ تاپسىرىلدى.