مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 25 قاڭتارىندا بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ جونىندەگى ۇندەۋىن جاريالاي وتىرىپ, سوعان سايكەس قولعا الىنعان كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردىڭ جوباسىن جالپىحالىقتىق تالقىلاۋعا ۇسىنۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان-دى. وسىلايشا, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن حالىق بەلگىلەنگەن ءبىر اي كولەمىندە كەڭىنەن تالقىلادى.
ەندى, مىنە, بۇل تالقىلاۋعا بەرىلگەن مەرزىم كۇنى كەشە اياقتالدى. وسى ورايدا بۇگىن ءبىز پارلامەنت ءماجىلىسى حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆپەن جولىعىپ, اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– ماۋلەن ساعاتحان ۇلى, حالىق ەلىمىزدەگى كونستيتۋتسيالىق رەفورمالارعا قاتىستى زاڭ جوباسىن ءبىر اي بويى كەڭىنەن تالقىلادى. ءسىزدىڭ پىكىرىڭىزشە, بۇل تالقىلاۋ قانداي دەڭگەيدە ءوتتى جانە ول كۇتىلگەن ناتيجە بەرەدى دەپ ويلايسىز با؟
– مەملەكەت باسشىسى تاراپىنان كۇن تارتىبىنە قويىلىپ, جالپىحالىقتىق تالقىلاۋعا ۇسىنىلعان بۇل رەفورما ۇلكەن ستراتەگيالىق ءمانگە يە. ونىڭ ەلىمىزدىڭ بۇگىنى مەن كەلەشەگى ءۇشىن اسا ماڭىزدى ەكەنىن حالىق ءا دەگەننەن ءتۇسىندى. سوندىقتان, ەلباسى ۇندەۋىندە نەگىزگى قاعيدالارى, ماقسات-مىندەتتەرى ناقتىلانعان, كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلۋى ىقتيمال وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار قامتىلعان بۇل جوبانى تالقىلاۋ بارىسىندا قوعامىمىز جوعارى دەڭگەيدە بەلسەندىلىك كورسەتتى. ال حالىق بەلسەندىلىك تانىتىپ, قىزۋ قولداۋ بىلدىرگەن ءىس ءناتيجەلى بولادى ەمەس پە...
– حالىقپەن كەزدەسكەن ساتتەرىڭىزدە كوپشىلىك تاراپىنان قانداي جاعداياتتار تۇرعىسىندا كوبىرەك ءسوز بولدى؟
– ەلمەن ەتەنە اڭگىمەلەسۋ كەزىندە جينالعان قاۋىم كوڭىلگە قونىمدى, ەلباسىنىڭ ساياساتىمەن ۇندەس ماسەلەلەردى كوبىرەك قوزعادى. ارينە, ونىڭ بارلىعىن ءتىزىپ شىعۋ مۇمكىن ەمەس. دەگەنمەن, حالىقتى جيىرەك تولعاندىراتىن ءبىردى-ەكىلى جايتتى ايتا كەتەيىن.
تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قول جەتكىزىلگەن تابىستارىمىزدىڭ بارلىعى پرەزيدەنتتىك بيلىكپەن, ەلباسىمەن تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن العا تارتقان جۇرتشىلىق قولعا الىنعان بۇل رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ پرەزيدەنتتىك تەگەۋرىندى بيلىكتى السىرەتىپ جىبەرمەي مە دەپ الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرۋمەن بولدى. ءبىز ءوز كەزەگىمىزدە ولارعا بۇل رەفورمالاردى پرەزيدەنتتىك بيلىكتى السىرەتەدى دەپ قابىلداماۋ كەرەكتىگىن, كەرىسىنشە, ونىڭ پرەزيدەنتكە حالىقتىڭ, ەلدىڭ بولاشاعىنا قاتىستى ۇلكەن ستراتەگيالىق ماسەلەلەرمەن شۇعىلدانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن تۇسىندىردىك. سونداي-اق, مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى ۇيلەسىمدى جۇمىستى قامتاماسىز ەتىپ وتىراتىن جوعارعى اربيتر ءرولىن اتقاراتىنىن جەتكىزدىك.
– جۇمىس توبىنا پارلامەنتتىڭ ءرولىن, ۇكىمەتتىڭ جانە جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ, قۇقىق قورعاۋ قىزمەتىن جانە سوت جۇيەسىن جەتىلدىرۋ, سونداي-اق, مەنشىك قۇقىعى ماسەلەلەرى بويىنشا ءۇش مىڭداي ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن ەكەن. ەندى ءىس بارىسى قالاي ءوربيدى؟
– جۇمىس توبىنىڭ مۇشەلەرى وزدەرىنە تۇسكەن بارلىق ۇسىنىستاردى جيناقتاپ, قورىتىپ, مۇقيات قاراستىرادى, جۇيەلەيدى. سودان كەيىن باق-تا جاريالانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭنىڭ جوباسى جالپىحالىقتىق تالقىلاۋ قورىتىندىلارى بويىنشا جەتىلدىرىلىپ, تولىقتىرىلىپ, پرەزيدەنتتىڭ قاراۋىنا ۇسىنىلادى. ەگەر, ەلباسى ونى قولداپ جاتسا, جوبا پارلامەنتكە جولدانادى.
– وسى ارادا مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ ماسەلەلەرىنىڭ ىشكى يىرىمدەرىنە, بۇگىنگى كەزەڭنىڭ سۇرانىستارىنا تۇسپالداس كەلەتىن مازمۇنىنا از-كەم توقتالا كەتسەڭىز.
– ەلىمىزدەگى بۇل باستامالار دەر كەزىندە كۇن تارتىبىنە شىعارىلىپ وتىر. مۇنداعى نەگىزگى ماقسات – مەملەكەتىمىزدىڭ باسقارۋ جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ. بۇگىندە جۇمىس ىستەپ جاتقان ساياسي ءجۇيەمىز ءوز قىزمەتىن 1995 جىلى قابىلدانعان كونستيتۋتسيانىڭ نەگىزىندە اتقارىپ كەلەدى. سودان بەرى 22 جىل ءوتىپتى. وسى ارالىقتا الەمدە دە, ەلىمىزدە دە كوپ وزگەرىس بولدى. سونىڭ بارلىعىن ەسكەرە كەلىپ, ەلباسى مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ كەرەكتىگىن العا تارتۋدا.
وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, 25 جىلدىڭ ىشىندە قازاقستان رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋدا «الدىمەن – ەكونوميكا, سودان كەيىن ساياسات» قاعيداسىن ۇستاندى. وسى قاعيدات نەگىزىندە كوپ شارۋا جۇزەگە اسىرىلدى. ەكونوميكادا, الەۋمەتتىك سالادا, باسقا دا باعىتتاردا جاقسى, جاعىمدى وزگەرىستەر ورىن الدى, ماڭىزدى رەفورمالار جۇزەگە استى. ەندىگى ۋاقىتتا «الدىمەن – ەكونوميكا, ودان كەيىن ساياسات» قاعيداسىنان «ەكونوميكا مەن ساياسي رەفورمالاردى قاتار الىپ ءجۇرۋ» دەگەن ۇستانىمعا ويىسىپ جاتىرمىز. سوندىقتان, قازىرگى تاڭدا ەلباسى جولداۋىندا ايتىلعان ەكونوميكالىق جاڭعىرۋعا قاتىستى رەفورمالار مەن ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار قاتارلاستىرىلا قولعا الىنىپ وتىر.
وسى ارادا حالىق تاراپىنان «بۇل رەفورمالار نە ءۇشىن جاسالىپ جاتىر؟» دەگەن مازمۇندا سۇراق تۋىنداۋدا. حالىقپەن كەزدەسۋ كەزدەرىندە مۇنداي مازمۇنداعى ساۋالدار سان مارتە قويىلدى. ءبىرىنشى كەزەكتە بۇل رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ارقاسىندا قازاقستانداعى جاعدايدى ودان ءارى جاقسارتۋعا, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىن ودان ءارى كوتەرۋگە مۇمكىندىكتەر تۋاتىن بولادى.
بارلىق رەفورمالاردىڭ نەگىزگى ماقساتى حالىقتىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك جاعدايىن كوتەرۋ ەكەنىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك.
– وسى ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن قانداي ناقتى مىندەتتەردى اتقارۋىمىز كەرەك, قانداي تەتىكتەردى پايدالانعانىمىز ءجون؟
– بىرىنشىدەن, بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى تەڭگەرىمدى قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك. ماسەلەن, پارلامەنت پەن ۇكىمەت جانە سوت بيلىگى ءوز وكىلەتتىكتەرى اياسىندا, تەڭگەرىمدى جاعدايدا جۇمىس ءىستەر بولسا, بۇل جاقسىلىققا باستايدى. ال بۇلاردىڭ بىرەۋى كۇشەيىپ كەتسە, قيىن. مىسالى, پارلامەنت ءرولى تىم كۇشەيتىلىپ, ۇكىمەتكە جۇمىس ىستەتپەي جاتسا, بۇل دامۋعا كەرى اسەرىن تيگىزەدى. تەك, بۇل ارادا ۇكىمەت جۇمىسى ناشارلاسا, سوعان بايلانىستى پارلامەنتتىڭ ءتيىستى شارالار قابىلداۋىنا مۇمكىندىكتەرى بولۋى كەرەك.
تاعى ءبىر ايتا كەتەر جايت, ۇكىمەتتىڭ كەيبىر باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قاتىستى وزىندىك بىرقاتار وكىلەتتىگى بولۋى كەرەك.
جالپى, پارلامەنتتىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ, وكىلەتتىكتەرىن كەڭەيتۋ دەگەن ءسوز, ول – پارلامەنتتى رەسۋرستىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋ دەگەندى دە بىلدىرەدى. ءتۇسىندىرە ءسويلەر بولسام, ءبىز كوپ زاڭعا باستاماشى بولىپ ءجۇرمىز. بۇل وڭايشىلىقپەن ىسكە اساتىن جۇمىس ەمەس. ونى جان-جاقتى ساراپتاۋ كەرەك. بارلىق زاڭداردى قاراپ شىعۋ كەرەك. سونداي-اق, حالىقارالىق زاڭداردى دا ءجىتى قاراماي بولمايدى. سوندىقتان, پارلامەنتتىڭ جانىندا زاڭ جوبالارىن قاراپ, قاتە تۇستارىن تۇزەپ, كۇزەپ وتىراتىن عىلىمي ينستيتۋتتار, ساراپتامالىق ورتالىقتار بولۋى قاجەت. ءماسەلەن, ۇكىمەت جانىندا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى جۇمىس ىستەيدى. وسىنداي ءمۇمكىندىك پارلامەنتتە دە بولعانى ابزال.
پارلامەنت كوپ ماسەلەدە ۇكىمەتكە تاۋەلدى. زاڭ جوباسىن جاساساق, ۇكىمەتپەن كەلىسىپ, ۇكىمەتتىڭ قورىتىندىسىن الۋىمىز كەرەك. ۇكىمەت كەلىسپەي جاتسا, ونى اينالىمعا الىپ شىعۋ قيىن بولادى. سوندىقتان, وسىنداي ماسەلەلەردى رەتتەۋ ارقىلى زاڭ شىعارۋشى بيلىككە ءمۇمكىندىكتەر بەرىلگەنى دۇرىس. زاڭداردى شىعارۋعا, كومەكتەسىپ وتىراتىن الگى ينستيتۋتتار وسىندايدا كەرەك. مىنە, بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى تەڭگەرىم دەگەن ماسەلە وسىلاردى دا قامتيدى.
ەكىنشىدەن, ۇكىمەتتىڭ, پارلامەنتتىڭ جۇمىسىنداعى اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى. سوڭعى جىلدىڭ ىشىندە ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, پارلامەنتتىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە ۇمتىلىپ جاتىرمىز. ماسەلەن, ءبىزدىڭ جۇمىس توپتارىمىزعا ءارتۇرلى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, پارلامەنتكە كىرمەگەن پارتيالاردىڭ وكىلدەرى كەلىپ, وزدەرىنىڭ ۇسىنىستارىن بەرە الادى. بىراق ءبىز مۇنى بۇگىنگى تىڭ رەفورمالار اياسىندا جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋىمىز كەرەك. ۇكىمەت تە وسى باعىتتى ۇستانۋى ءتيىس. ۇكىمەتتىڭ, مينيسترلىكتەردىڭ وتىرىستارىنا ازاماتتىق قوعام ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى كەلىپ, پىكىرلەرىن ايتىپ, ۇسىنىستارىن جەتكىزە الۋى قاجەت. ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلداناتىن كەزەڭدە ازاماتتىق قوعامنىڭ سوعان قاتىستى ساراپتاماسى, ۇسىنىستارى ەسكەرىلۋى ءتيىس. وسىلايشا, ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىنىڭ شەشىمدەردىڭ دۇرىس قابىلدانۋىنا سەپتىگىن, ۇلەسىن تيگىزەتىندەي مۇمكىندىكتەر بولعانى ءجون. وسىنداي تەتىكتەر قالىپتاستىرۋ قاجەت.
ۇشىنشىدەن, ەلباسى ۇندەۋىندە ايتىلعانداي, پارلامەنتتىك سايلاۋدا جەڭگەن پارتيانىڭ ۇكىمەتتى جاساقتاۋعا تىكەلەي مۇمكىندىگى بولۋى كەرەك. بۇل ورايدا ۇكىمەتتى جاساقتاۋدىڭ ناقتى تەتىكتەرى انىقتالۋى ءتيىس. ول زاڭعا ەگجەي-تەگجەيلى جازىلعانى ابزال. ارينە, بۇل ۇكىمەتتى تۇگەل جاساقتاۋعا قاتىسۋ كەرەك دەگەن ءسوزدى بىلدىرمەيدى. ويتكەنى, سىرتقى ساياسات, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك, قورعانىس سالالارىنداعى ۆەدومستۆولار پرەزيدەنتتىڭ قۇزىرەتىندە بولادى. بۇل جەردە الەۋمەتتىك-ەكونومكالىق سالاداعى مينيسترلەردى تاعايىنداۋدا پارلامەنتتىڭ رولىنە قاتىستى تەتىكتەردى انىقتاۋ قاجەت.
وسى تۇستا ەرەكشە توقتالا كەتەر ءبىر جايت, پارلامەنت ءماجىلىسىن سايلاۋ بولعان كەزدە ساياسي پارتيالار وزدەرىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلامالارىمەن باسەكەگە تۇسەدى. وسىنداي ساياسي ناۋقان كەزىندە حالىق وزىنە قاي پارتيانىڭ باعدارلاماسى ۇناسا, سوعان داۋىس بەرەدى. سول پارتيا شىن مانىندە ساياسي دودادا جەڭىپ, پارلامەنتكە كەلىپ جاتسا, ول ۇكىمەتتى جاساقتاۋدا شەشۋشى رولگە يە بولادى. ال جاڭادان جاساقتالعان ۇكىمەت ءوزىن قالىپتاستىرعان الگى پارتيانىڭ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋى ءتيىس. ءسويتىپ, ءبىز ەندى حالىققا تەك قانا زاڭ شىعارۋشى بيلىكتى عانا ەمەس, اتقارۋشى بيلىكتى دە قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەمىز. كونستيتۋتسيا بويىنشا, بيلىكتىڭ قاينار كوزى – حالىق. حالىق زاڭ شىعارۋشى بيلىكتى ءوزى تىكەلەي تاڭداي وتىرىپ, وزدەرى سايلاعان دەپۋتاتتار ارقىلى ۇكىمەتتى دە جاساقتاۋعا اسەر ەتەتىن بولادى. وسىلايشا, حالىق اتقارۋشى بيلىكتى دە, زاڭ شىعارۋشى بيلىكتى دە ءوزى قالىپتاستىرادى.
بۇدان كەيىن, ۇكىمەت جەڭگەن پارتيانىڭ باعدارلاماسىنىڭ ورىندالۋى بويىنشا پارلامەنتكە, دەپۋتاتتار حالىقتىڭ الدىندا ەسەپ بەرەدى. ەگەر وسى جۇيە دۇرىس ورنىعىپ جاتسا, بۇل حالىقتىڭ كوكەيىندەگىسىنىڭ, پىكىرلەرىنىڭ ەسكەرىلۋىنە, ماسەلەلەرىنىڭ شەشىلۋىنە ىقپال ەتەدى. ويتكەنى, پارتيا باعدارلاماسى حالىق ۇسىنىسى نەگىزىندە قابىلدانادى. بۇل, اينالىپ كەلگەندە, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا جۇمىس ىستەيدى. مىنە, ءبىز وسى باعىتتى ۇستانۋىمىز كەرەك. سول ءۇشىن, جەڭگەن پارتيانىڭ ۇكىمەتتى جاساقتاۋداعى تەتىكتەرىن انىقتاپ, ناقتىلاۋ قاجەت.
– كونستيتۋتسياعا اتالعان رەفورمالارعا قاتىستى وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەن سوڭ ءبارى دە ءاپ-ساتتە جۇيەلەنىپ, جەلىسىن تاۋىپ شىعا كەلەدى دەپ سانايتىن ازاماتتار دا جوق ەمەس...
– ەل ىشىنە بارىپ, حالىقپەن كەزدەسكەندە ءدال ءسىز ايتقانداي ويلايتىن ازاماتتاردى دا جولىقتىردىق...
كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن سوڭ ءتۇيىن بىردەن تارقاتىلىپ كەتە قويمايدى. بۇل ىستە ناۋقانشىلىققا سالىنۋعا استە بولمايدى. ساياسي رەفورمالار ۇزاق مەرزىمدى قاجەت ەتەدى.
كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن سوڭ, قاجەت دەپ تابىلعان زاڭنامالاردى قايتا قاراۋ ماسەلەسى تۋىندايدى. ولارعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ءىسى الدىمىزدان شىعاتىنى ءسوزسىز. سونداي-اق, كونستيتۋتسيادا نەگىزگى ماسەلەلەر عانا قامتىلاتىنىن ەسكەرە ءسويلەسەك, جاڭا زاڭدار قابىلدانۋى ءمۇمكىن. بۇعان قوسا, ولاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. بۇل دا ساياسي رەفورمالار اياسىندا اتقارىلاتىن جۇمىستار. زاڭداردى قاراپ, «ونىڭ تەتىكتەرى جۇمىس ىستەپ جاتىر ما؟», «كەيبىر تۇستارىن وزگەرتۋ كەرەك پە» دەگەندەي سۇراقتار تۋىنداماي قويمايدى. مۇنىڭ بارلىعى كوپ ۋاقىتتى الادى. سوندىقتان, ەلىمىزدەگى بۇگىنگى ساياسي رەفورمالاردى از عانا ۋاقىتتىڭ ءىشىندە جۇزەگە اسىرىلا قويادى دەپ ەسەپتەمەۋىمىز كەرەك. قوعام بولىپ, حالىق بولىپ رەفورمالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسىن, اياق الىسىن ساراپتاپ, تالداۋ ءىسى دە قاپەردەن شىقپاۋى قاجەت. ءالى دە جەتىلدىرە ءتۇسۋدى قاجەتسىنەتىن تۇستار كەزدەسىپ جاتسا, ونى تەرەڭ زەردەلەگەن ءجون.
– جالپى, وسى رەفورمالاردىڭ ءساتتى جۇزەگە اسۋى ءۇشىن قاجەتتى قانداي نەگىزگى شارتتاردى ايتار ەدىڭىز؟
– جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمدەي, ساياسي رەفورمالار مەن ەكونوميكالىق رەفورمالاردى قاتار الىپ جۇرەتىن كەزەڭگە كەلىپ جاتىرمىز. وسى رەفورمالاردىڭ ءناتيجەسىندە ەلىمىزدە دەموكراتيالىق قاعيدالارعا بەرىك سۇيەنگەن مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسى قالىپتاسادى دەپ سەنەمىز.
بۇل جۇيەنىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەپ كەتۋىنىڭ بىرنەشە شارتى بار. ولاردىڭ نەگىزگىسى – وسى رەفورمالاردى جالپى قوعامىمىزدىڭ بارىنشا قولداۋى. بۇل جەردە پارلامەنت, ۇكىمەت, اكىمدىكتەر, مينيسترلىكتەر اشىق تۇردە جۇمىس ىستەۋ كەرەك. اكىمدىكتەردىڭ, مەملەكەتتىك ورگاندار جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستەردىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ ماڭىزدى. ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى, بەلسەندى ازاماتتار وزدەرىنىڭ پىكىرلەرىن ايتىپ, مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرگە جۇمىس ىستەۋگە ۇمتىلىس بىلدىرسە, قانەكي. بۇل ورايدا ازاماتتىق قوعامنىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ, قوعامدىق قوزعالىستار مەن پارتيالاردىڭ بەلسەندى ءىس-قيمىلى ۇلكەن ماڭىزعا يە.
سونىمەن قاتار, رەفورمالاردىڭ ءساتتى جۇزەگە اسۋى ءۇشىن ەلىمىزدە مىقتى ساياسي پارتيالار بولۋى كەرەك. ولار باسەكەگە قابىلەتتى, قوعامعا ىقپالدى بولعانى ماڭىزدى. سول ءۇشىن قازاقستاندىق پارتيالار جاڭا بيىككە كوتەرىلىپ, جاڭعىرۋى ءتيىس. بۇل – رەفورمالار ءۇشىن قاجەتتى شارتتىڭ ءبىرى.
قورىتا ايتقاندا, ەلىمىزدىڭ باسقارۋ جۇيەسىن ودان ءارى جاڭعىرتۋ, جەتىلدىرۋ, سول ارقىلى مەملەكەتىمىزدى دامىتىپ, حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋ ماقساتىندا قولعا الىنىپ وتىرعان بۇل رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا بارشامىز جۇمىلا اتسالىسساق, حالقىمىز ونىڭ جەمىسىن كورەتىنىنە سەنىم مول.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
جولدىباي بازار, «ەگەمەن قازاقستان»