ىشكى جانە سىرتقى فاكتورلاردىڭ قارجى سەكتورىنداعى احۋالعا, سونداي-اق ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ سەرپىنىنە جانە تيىسىنشە بازالىق مولشەرلەمە بويىنشا كەيىنگى شەشىمدەرگە اسەرى – بۇل ماسەلەلەر كەشە ۇلتتىق بانك وكىلدەرى مەن قازاقستاننىڭ ساراپتامالىق قوعامداستىعىنىڭ كەزەكتى كەزدەسۋى بارىسىندا تالقىلاندى.
«وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, ۇلتتىق بانك كەشە بازالىق مولشەرلەمەنى 11%-عا دەيىن تومەندەتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. بازالىق مولشەرلەمەنىڭ ءدالىزى +/- 1 پايىزدىق تارماق دەڭگەيىندە قالدى», - دەدى ءوزىنىڭ كىرىسپە سوزىندە قرۇب زەرتتەۋلەر جانە ستاتيستيكا دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ۆيتالي تۋتۋشكين. ول بازالىق مولشەرلەمە بويىنشا شەشىم قابىلدانعان فاكتورلاردى قىسقاشا اتاپ ءوتتى, ولاردىڭ ءبىرى ينفلياتسيا دەڭگەيى بولىپ تابىلادى.
«جىلدىق ينفلياتسيا 2017 جىلعى قاڭتاردا باياۋلاپ, 7,9%-دى قۇرادى, بۇرىن ۇلتتىق بانك بولجاعانداي نىسانالى ءدالىز شەگىنە كىردى. ينفلياتسيانىڭ قۇرىلىمىندا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى باعاسىنىڭ جىلدىق ءوسۋ قارقىنىنىڭ 9,7%-دان 9%-عا دەيىن, ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلاردىڭ 9,5%-دان 9,2%-عا دەيىن, اقىلى قىزمەت كورسەتۋدىڭ 6,1%-دان 5,3%- عا دەيىن تومەندەۋى جالعاستى», - دەپ اتاپ ءوتتى ۆ. تۋتۋشكين.
ونىڭ ايتۋىنشا, ينفلياتسيا 2017 جىلعى قاڭتاردا 0,8%-دى قۇرادى, بۇل 2016 جىلدىڭ وسىنداي كەزەڭىنىڭ كورسەتكىشىنەن ەداۋىر تومەن.
«بۇل جالپى العاندا جىل باسىنداعى ينفلياتسيالىق ۇردىستەرگە سايكەس كەلەدى, – دەپ اتاپ ءوتتى ول. – ينفلياتسيانىڭ جەكەلەگەن قۇراۋىشتارى بويىنشا باعانىڭ نەعۇرلىم جوعارى وسۋىندە تۇتىنۋشىلىق باعالاردىڭ جالپى دەڭگەيىنىڭ جەدەلدەۋ تاۋەكەلى بولمايدى جانە باسقا تۇتىنۋشىلىق تاۋارلار مەن قىزمەتتەر بويىنشا قالىپتى باعا سەرپىنىمەن وتەلەدى».
حالىقتىڭ ينفلياتسيالىق كۇتۋلەرى تۋرالى كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, ۆ. تۋتۋشكين پىكىرتەرىم ناتيجەلەرى كەلەسى ايدا (2016 جىلعى جەلتوقسانداعى 22%-دان 2017 جىلعى قاڭتارداعى 8%-عا دەيىن) دا, كەلەسى 12 ايدا دا (60%- دان 53%-عا دەيىن) باعانىڭ قاتتى ءوسۋىن كۇتەتىن حالىق ۇلەسىنىڭ ايتارلىقتاي تومەندەۋىن كورسەتكەنىن ايتىپ بەردى.
«ينفلياتسيالىق كۇتۋلەردىڭ ساندىق باعاسى 2017 جىلعى قاڭتاردا 6,6%-دى قۇرادى. حالىقتىڭ كۇتۋلەرى نىسانالى ءدالىز ىشىندە قالىپتاسادى جانە قاڭتاردا ينفلياتسيانىڭ ناقتى مانىنەن تومەن دەڭگەيدە تىركەلدى. حالىقتىڭ قابىلدايتىن جىلدىق ينفلياتسياسى دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى دە بايقالعانىن اتاپ وتكەن ءجون, باعانى بۇرىنعىعا قاراعاندا جىلدامىراق ءوستى دەپ سانايتىن رەسپوندەنتتەر ۇلەسى 60%- دان 49%-عا دەيىن تومەندەدى, - دەپ ءتۇسىندىردى ول».
«بازالىق مولشەرلەمە بويىنشا شەشىم قولايلى ماكروەكونوميكالىق جاعدايلار اياسىندا قابىلداندى», - دەپ تولىقتىردى ءوز كەزەگىندە قرۇب مونەتارلىق وپەراتسيالار دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ءاليا مولدابەكوۆا, ول سول سياقتى بازالىق مولشەرلەمە دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە ىقپال ەتكەن فاكتورلاردىڭ ءبىرى رەتىندە ۆاليۋتا نارىعىنداعى احۋالدىڭ تۇراقتىلىعىن اتاپ ءوتتى.
ۇلتتىق بانك وكىلدەرى بازالىق سالالاردىڭ دامۋ ءۇردىسىن سيپاتتايتىن قىسقامەرزىمدى ەكونوميكالىق ينديكاتور 2017 جىلعى قاڭتاردا جىلدىق كورسەتكىش بويىنشا 3,8%-دى قۇراعاندىعىن, بۇل 2013 جىلعى جەلتوقساننان باستاپ ەڭ جوعارى كورسەتكىش بولىپ تابىلاتىندىعىن حابارلادى.
ماسەلەن, 2016 جىلعى 12 اي ىشىندە جيناقتالعان قورىتىندىسىمەن وسى كورسەتكىشتىڭ ءوسۋى جىلدىق كورسەتكىش بويىنشا 0,8%-دى قۇرادى.
«ەكونوميكالىق ءوسۋ قارقىنى 2017 جىلى 2,2%-عا دەيىن, 2018 جىلى – 4,7%-عا دەيىن ءوستى. ءىجو-ءنىڭ سەرپىنىنە ناقتى ەكسپورتتىڭ ءوسۋى ۇلەس قوستى, بۇل ەنەرگيا رەسۋرستارى باعاسىنىڭ تۇراقتانۋىنا, سىرتقى سۇرانىستى قالپىنا كەلتىرۋگە جانە مۇناي ءوندىرۋ كولەمىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى», - دەدى ۆ. تۋتۋشكين.
ونىڭ ايتۋىنشا, حالىقتىڭ جانە كاسىپورىنداردىڭ جاڭا جاعدايلارعا بىرتىندەپ بەيىمدەلۋى, ۆاليۋتا نارىعىندا احۋالدىڭ تۇراقتانۋى, ينفلياتسيا جانە دوللارلاندىرۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى اياسىندا ىشكى تۇتىنۋدىڭ قالىپتى تۇردە قالپىنا كەلۋى كۇتىلەدى.
«مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرۋ ينۆەستيتسيالاردىڭ وسۋىنە جانە ەكونوميكانىڭ مۇنايعا جاتپايتىن سالالارىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن بولادى. جالپى العاندا ينفلياتسيانىڭ بىرتىندەپ تومەندەۋىن جانە ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ قالپىنا كەلۋىن قوسا العاندا, قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ودان ءارى دامۋىن وڭ باعالاۋ ۇلتتىق بانككە بازالىق مولشەرلەمەنى 11%- عا دەيىن تومەندەتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەردى», - دەپ قورىتىندىلادى ول.
ءوز كەزەگىندە, ساراپشىلار ەلىمىزدىڭ قارجى نارىعىنداعى اعىمداعى احۋال مەن وزگەرىستەر تۋرالى شىنايى اقپارات الۋ مۇمكىندىگى بار قارجى رەتتەۋشىسىنىڭ وكىلدەرىمەن وسىنداي كەزدەسۋلەر وتكىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان ۇلتتىق بانكى وسىنداي ءىس-شارانى قارجى رەتتەۋشىسىنىڭ نارىقپەن جانە جۇرتشىلىقپەن بەلسەندى كوممۋنيكاتسيالار ساياساتى شەڭبەرىندە تۇراقتى تۇردە وتكىزىپ كەلە جاتقانىن ەستەرىڭىزگە سالايىق. بازالىق مولشەرلەمە بويىنشا كەلەسى شەشىم 2017 جىلعى 10 ساۋىردە استانا ۋاقىتى بويىنشا ساعات 17.00-دە جاريالانادى.