جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى كارىم كوكىرەكباەۆتىڭ حالىق الدىنداعى ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋى بولىپ ءوتتى. سەلەكتورلىق رەجىمدە وبلىستىڭ بارلىق اۋداندارى دا وبلىس باسشىسىنىڭ ەسەبىن تىڭداۋعا جانە اۋدانداردا جينالعان ءۇش مىڭ ادام تىكەلەي سۇراق قويۋعا مۇمكىندىك الدى.
بۇگىنگى تاڭدا جامبىل وبلىسى بارلىق سالا بويىنشا مول تابىسقا جەتىپ وتىر. سونىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جالپى ءونىمنىڭ كولەمى 227 ميلليارد تەڭگەنى قۇراپ, 8 پايىزعا ءوسكەن. ال وسىمدىك شارۋاشىلىعى 112,1 پايىزدى قۇراسا, مال شارۋاشىلىعى 103,6 پايىزدى قۇراپ وتىر. وتكەن جىلى وبلىستىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنى سالاسىندا 24 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 1507, ونىڭ ءىشىندە 160 ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا ءجۇزەگە اسىرىلعان. سوڭعى جىلدارى مال ءونىمدەرىنىڭ كولەمى دە ارتىپ كەلەدى.
سونداي-اق, كارىم ناسبەك ۇلى ءوڭىردە «سىباعا», «التىن اسىق», «قۇلان», «جايىلىمداردى سۋلاندىرۋ» باعدارلامالارىنىڭ دا ءجۇز پايىزدان اسا ورىن-
دالعانىن ايتىپ ءوتتى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, وبلىستا سوڭعى جىلدارى قانت قىزىلشاسىن ءوندىرۋ قولعا الىنىپ كەلەدى. وتكەن جىلى 5,6 مىڭ گەكتاردان 124 مىڭ توننا ءونىم جينالىپ, قانت زاۋىتتارىنا 102 مىڭ توننا ءوتكىزىلگەن. ناتيجەسىندە ورتاشا ءونىمدىلىك 232 تسەنتنەردى قۇراعان. سونىمەن قاتار, وبلىس باسشىسى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا ءسايكەس, شۋ اۋدانىندا كوكونىس كلاستەرىن قۇرۋعا 2,3 مىڭ گەكتار جەر تەلىمى سۋلاندىرىلعانىن ءجانە وعان قاجەتتى ينفراقۇرىلىم تارتىلعانىن دا اتاپ ءوتتى. سىيىمدىلىعى 30 مىڭ توننانى قۇرايتىن قويمالار ىسكە قوسىلعان بولسا, قوسىمشا 10 مىڭ توننالىق قويما اياقتالۋ ۇستىندە.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلعى جولداۋىندا ادامي كاپيتالدى جاقسارتۋدىڭ باستى كورسەتكىشى – ءبىلىم بەرۋدى جەتىلدىرۋ ەكەنىن اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. بۇگىنگى تاڭدا وبلىستا ءبىلىم بەرۋ كورسەتكىشى وڭ ناتيجەگە يە بولىپ وتىر. وتكەن جىلى وبلىستىڭ ءبىلىم سالاسىن قارجىلاندىرۋ 22 پايىزعا ارتىپ, 92 ميلليارد تەڭگەنى قۇراعان. بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋ جۇمىستارى دا ءوز دەڭگەيىندە اتقارىلۋدا. وتكەن جىلى 19 ءبىلىم نىسانىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلسە, ونىڭ 14-ءى پايدالانۋعا بەرىلگەن. سونداي-اق, 160 ءبىلىم نىسانى كۇردەلى جانە اعىمدى جوندەۋدەن وتكەن. ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ايتا كەتەرلىك تاعى ءبىر جەتىستىك – وبلىستا 2017 جىلدىڭ قىركۇيەگىنەن باستاپ تەگىن كاسىبي ءبىلىم بەرۋ جوباسى ءىسكە قوسىلادى.
وبلىستىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا وتكەن جىلى 41 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن بولسا, بيىل وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن تاعى 12 نىساننىڭ قۇرىلىسىنا 855 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلىپ وتىرعانى ايتىلدى. سونداي-اق, جىل ىشىندە 6 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى ىسكە قوسىلىپ, تۇرعىندار يگىلىگىنە بەرىلگەن. ال مادەنيەت سالاسىن دامىتۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 4,7 ميلليارد تەڭگە ءبولىنىپ, 29 ءمادەنيەت نىسانى كۇردەلى جانە اعىمداعى ءجوندەۋدەن وتكەن. جىر الىبى جامبىلدىڭ 170 جىلدىعىنا وراي, ءوتكەن جىلى تاراز قالاسىنان اقىن اتىنداعى «رۋحانيات» ورتالىعىنىڭ اشىلعانى دا ءوڭىردىڭ رۋحاني ومىرىنە سونى سەرپىن بەرگەن وقيعا بولدى. ءوز سوزىندە وبلىس اكىمى بيىل وتەتىن ەكسپو-2017 ۇلتتىق كورمەسىنە كونە تارازدىڭ اتىنان كەرۋەن ءجىبەرىلەتىنىن دە ايتتى.
اكىم تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى ىسكە اسىرىلعانىن ايتىپ, وتكەن جىلى 30 مىڭنان استام ادام جۇمىسپەن قامتىلعانىن جەتكىزدى. ونىڭ ىشىندە 17,4 مىڭ ادام تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقان.
تاراز قالاسى 2000 جىلدان استام تاريحى بار ايماق. اقىرتاس, ورنەك, قۇلان, قوستوبە جانە بالاساعۇن سەكىلدى اتاقتى بەس قالاشىقتىڭ يۋنەسكو-نىڭ دۇنيەجۇزىلىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگەنى بەلگىلى. ءوز ەسەبىندە وبلىستا ءتۋريزمدى دامىتۋ وزەكتى ماسەلە ەكەنىن ايتقان ءوڭىر باسشىسى «وبلىسقا 1 تۋريست كەلسە, 11 ادامعا جۇمىس تابىلادى, ال جالپى مۇندا 1,5 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلادى. نەگە وسىنىڭ ماڭايىندا جۇمىس ىستەمەيمىز؟» دەي كەلە, «اقىرتاس» كەشەنى جولىنىڭ جوندەلىپ جاتقانىن, سونداي-اق, تۋريستىك ورتالىق اشىلعانىن دا اتاپ ءوتتى.
جاڭاتاس جانە قاراتاۋ قالالارىنىڭ كەلەشەك كەلبەتى دە كوپشىلىكتى ويلانتپاي قويمايدى. بۇل تۇرعىدا وبلىسىمىزدىڭ شاعىن قالالارى دا نازاردان تىس قالماۋ كەرەكتىگىن ايتقان اكىم اتالعان باعىتتا رەسەيلىك «ەۆروحيم» كومپانياسى ءىرى جوبانى ىسكە اسىرۋمەن قاتار, ەكى شاعىن قالانىڭ الەۋمەتتىك سالاسىنا قوماقتى قارجى ءبولىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. تەك بۇگىنگە كومپانيا تاراپىنان 20 ميلليون اقش دوللارىن قۇرايتىن قارجى جۇمسالعان.
وبلىس اكىمىنىڭ ەسەپتى بايانداماسى تىڭدالعان سوڭ, ءوڭىر باسشىسىنا جينالعان كوپشىلىك كوكەيدەگى ساۋالدارىن جولدادى. بايزاق اۋدانى, مىرزاتاي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى بانۋ جاراسقىزى اۋىلداعى اۋىز سۋ ماسەلەسىن جەتكىزدى. اۋىل تۇرعىنىنىڭ ساۋالىنا وبلىس اكىمى بۇل ماقساتقا 350 ميلليون تەڭگە بولىنگەنىن, جۇمىستىڭ بيىل باستالاتىنىن ايتتى. سونداي-اق, شۋ اۋدانىنىڭ تۇرعىنى قۋانىشبەك قارعاباەۆ تا اۋدانداعى ورتالىق قازاندىقتىڭ ءالى كۇنگە كومىرمەن جاعىلىپ كەلە جاتقانىن ايتىپ, وبلىس باسشىسىنان ەندى سول قازاندىقتى تابيعي گازعا قوسۋ ءۇشىن كومەك بەرۋىن سۇرادى. بۇل ساۋالعا دا كارىم ناسبەك ۇلى قازاندىقتى تابيعي گازعا قوسۋ ءۇشىن بۇگىندە 280 ميلليون تەڭگە قارالىپ وتىرعانىن ايتىپ, تۇرعىنداردىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋعا ۋادە بەردى. ال تاراز قالاسىنداعى «بايتەرەك» شاعىن اۋدانىنىڭ تۇرعىنى ايگۇل ەرعاليقىزى اتالعان اۋداندا بالالارعا ارنالعان ويىن الاڭشالارىنىڭ جەتىسپەيتىنىن, ءىشكى جولداردىڭ جوقتىعىن اڭگىمەلەدى. اتالعان ساۋالعا وراي, وبلىس اكىمى بۇل ماقساتقا دا قاراجات قاراستىرىلىپ وتىرعانىن ايتىپ, تۇرعىندار ساۋالىنىڭ ورىندى ەكەنىنە توقتالدى. سونداي-اق, تاعى دا بىرقاتار ازاماتتار وبلىس باسشىسىنا ءتۇرلى ماسەلەلەر بويىنشا ساۋالدارىن قويىپ, ناقتى جاۋاپتار الدى. ەڭبەك ارداگەرلەرى اكىمنىڭ وتكەن جىلعى جۇمىسىنا وڭ باعاسىن بەردى.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى