وسى زاڭ جايىلىمداردى ۇتىمدى پايدالانۋعا بايلانىستى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيدى جانە جايىلىمدار مەن ولاردىڭ ينفراقۇرىلىمىنىڭ جاي-كۇيىن جاقسارتۋعا, جايىلىمداردىڭ توزۋ پروتسەستەرىن بولعىزباۋعا باعىتتالعان.
1-باپ. وسى زاڭدا پايدالانىلاتىن نەگىزگى ۇعىمدار
وسى زاڭدا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى:
1) اريدتىك جايىلىمدار – سيرەتىلگەن جارتىلاي بۇتالى, سيرەك شوپتەسىن وسىمدىكتەرى بار ءشولدى جانە شولەيتتى اۋماقتاردا ورنالاسقان جايىلىمدار;
2) ەكپە جايىلىمدار – شىعىمدىلىعى جوعارى شالعىن ءوسىرۋ, ولارعا كۇتىم جاساۋ جانە ۇتىمدى پايدالانۋ جونىندەگى اگروتەحنيكالىق ءىس-شارالاردىڭ عىلىمي نەگىزدەلگەن جۇيەسى نەگىزىن قۇرايتىن, ونىمدىلىگى جوعارى جەمشوپ داقىلدارى بار جايىلىمدار;
3) جايىلىم اينالىمى – جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپارعا سايكەس جايىلىمداردى ءونىمدى جاعدايدا ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن ولاردى كەزەڭدىلىكپەن جانە كەزەكتىلىكپەن پايدالانۋ جانە ولارعا كۇتىم جاساۋ جۇيەسى;
4) جايىلىمدار – اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن جىل بويى نەمەسە ماۋسىمدىق جايۋ ءۇشىن بەرىلەتىن جانە پايدالانىلاتىن اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەر قۇرامىنداعى جەر ۋچاسكەلەرى, سونداي-اق جەردىڭ باسقا ساناتتارىنىڭ قۇرامىنداعى جەر ۋچاسكەلەرى;
5) جايىلىمداردى باسقارۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان (بۇدان ءارى – ۋاكىلەتتى ورگان) – جايىلىمداردى باسقارۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى باسشىلىقتى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;
6) جايىلىمداردى گەوبوتانيكالىق زەرتتەپ-قاراۋ – جايىلىمداردىڭ ونىمدىلىگىن, شالعىننىڭ قۇرىلىمى مەن قۇرامىن, ونىڭ وسكەن جەرلەرىن, جايىلىمداردى اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنىڭ سان الۋان ءتۇرىن جايۋ ءۇشىن پايدالانۋ مۇمكىندىگىن, جايىلىمدارداعى شوپتەسىن جانە اعاشتى-بۇتالى وسىمدىكتەردىڭ ساپاسىن ايقىنداۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلەتىن زەرتتەپ-قاراۋ;
7) جايىلىمداردىڭ جالپى الاڭىنا تۇسەتىن جۇكتەمەنىڭ شەكتى رۇقسات ەتىلەتىن نورمالارى – جايىلىمدىق شالعىننىڭ بوتانيكالىق قۇرامى مەن ونىڭ ونىمدىلىگىنە زالال كەلتىرمەي اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن جايۋدى جۇزەگە اسىرۋعا بولاتىن, جايىلىمداردىڭ جالپى الاڭىنا اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنىڭ تۇرلەرى بويىنشا, جايىلىمداردىڭ تيپتەرى مەن تابيعي-كليماتتىق ايماقتار بولىنىسىندە ءوڭىرلەر بويىنشا تۇسەتىن جۇكتەمەنىڭ سارالانعان نورمالارى;
8) جايىلىمداردىڭ وتى-سۋىنىڭ مولدىعى – جايىلىمدار الاڭىنىڭ بىرلىگىنە شاققانداعى جايىلىمدىق شالعىننىڭ ونىمدىلىگى;
9) جايىلىمداردى سۋلاندىرۋ – جايىلىمداردا اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن سۋارۋدى جانە پەرسونالدى اۋىزسۋمەن جابدىقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن شاحتالى جانە قۇبىرلى قۇدىقتاردى, سۋ ايدىندارىن, سۋات پۋنكتتەرىن جانە باسقا دا قۇرىلىستاردى سالۋ;
10) جايىلىمداردى تۇبەگەيلى جاقسارتۋ – كوپجىلدىق شوپتەردىڭ جانە اريدتىك وسىمدىكتەردىڭ (داقىلداردىڭ) شىعىمدىلىعى جوعارى سورتتارىن ەگۋ ارقىلى جاڭا شالعىن ءوسىرۋ;
11) جايىلىمدىق ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرى – قۇرىلىستار, كوپىرلەر, جولدار, سۋلاندىرۋ قۇرىلىستارى (ۇڭعىمالار, قۇبىرلى جانە شاحتالى قۇدىقتار, اپاندار), مال ايدايتىن جولدار, مالدى ايالداتۋعا ارنالعان الاڭدار مەن سۋات الاڭدارى, قويلاردى توعىتۋعا ارنالعان ىدىستار, قورالار جانە قورشالعان جەرلەر, جايىلىمداردىڭ قورشاۋلارى, شارباقتار (ونىڭ ىشىندە ەلەكترلى شارباقتار), اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن قورشاپ-بولشەكتەپ جايۋعا ارنالعان قاشالار, اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن ۆەتەريناريالىق ەمدەۋگە ارنالعان وتكەلەكتەر, ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان قۇرىلىستار مەن وبەكتىلەر, جاڭارتىلاتىن جانە بالامالى ەنەرگيا كوزدەرى پايدالانىلاتىن وبەكتىلەر, سۋمەن جابدىقتاۋ وبەكتىلەرى جانە تىرشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ باسقا دا تۇرلەرى, پەرسونالدىڭ ماۋسىمدىق تۇرۋىنا ارنالعان قۇرىلىستار جانە جايىلىمداردى كۇتىپ-ۇستاۋ مەن پايدالانۋ ءۇشىن قاجەتتى وزگە دە م ۇلىك;
12) جايىلىم پايدالانۋشى – وسى زاڭعا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنە سايكەس جايىلىمداردى پايدالانۋ قۇقىعى بار جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا;
13) ماۋسىمدىق جايىلىمدار – جىل مەزگىلدەرىنە جانە (نەمەسە) پايدالانۋ كەزەڭدىلىگىنە سايكەس قولايلى تابيعي-كليماتتىق جاعدايلاردا اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن جايۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن جايىلىمدار;
14) شالعايداعى جايىلىمدار – ەلدى مەكەندەردەن الىستاعى اۋماقتاردا شالعايداعى مال شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن جايىلىمدار.
2-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جايىلىمدار تۋرالى زاڭناماسى
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جايىلىمدار تۋرالى زاڭناماسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا نەگىزدەلەدى جانە وسى زاڭ مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنەن تۇرادى.
2. ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتيفيكاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتا وسى زاڭدا كوزدەلگەننەن وزگەشە قاعيدالار بەلگىلەنسە, وندا حالىقارالىق شارتتىڭ قاعيدالارى قولدانىلادى.
3-باپ. جايىلىمداردىڭ قۇقىقتىق رەجيمى
جايىلىمداردىڭ قۇقىقتىق رەجيمى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەر, ورمان, سۋ زاڭناماسىنا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار سالاسىنداعى زاڭناماسىنا سايكەس جەردىڭ قانداي دا ءبىر ساناتىنا ولاردىڭ تيەسiلىلىگى جانە رۇقسات ەتىلگەن پايدالانۋ ءتارتىبى نەگiزگە الىنا وتىرىپ ايقىندالادى.
4-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جايىلىمدار تۋرالى زاڭناماسىنىڭ قاعيداتتارى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جايىلىمدار تۋرالى زاڭناماسى مىناداي قاعيداتتارعا نەگىزدەلەدى:
1) جايىلىمداردى ۇتىمدى پايدالانۋ;
2) جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن جايىلىمداردىڭ قولجەتىمدى بولۋى;
3) جايىلىمداردى بەرۋگە ءجانە پايدالانۋعا بايلانىستى ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ كەزىندەگى جاريالىلىق;
4) جايىلىمداردى باسقارۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ماسەلەلەردى شەشۋگە جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ قاتىسۋى.
5-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قۇزىرەتى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى:
1) جايىلىمداردى باسقارۋ, سۋلاندىرۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ازىرلەيدى جانە ولاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن ۇيىمداستىرادى;
2) وزىنە كونستيتۋتسيامەن, وسى زاڭمەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە زاڭدارىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اكتىلەرىمەن جۇكتەلگەن وزگە دە فۋنكتسيالاردى ورىندايدى.
6-باپ. ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قۇزىرەتى
ۋاكىلەتتى ورگان:
1) جايىلىمداردى باسقارۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرادى;
2) جايىلىمداردى ۇتىمدى پايدالانۋ قاعيدالارىن ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى;
3) جايىلىمداردى سۋلاندىرۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارىن ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى;
4) جايىلىمداردىڭ جالپى الاڭىنا تۇسەتىن جۇكتەمەنىڭ شەكتى رۇقسات ەتىلەتىن نورمالارىن ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى;
5) جايىلىمداردىڭ, ونىڭ ىشىندە اريدتىك جايىلىمداردىڭ توزۋىمەن جانە شولەيتتەنۋىمەن كۇرەس جونىندەگى ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ ادىستەمەسىن ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى;
6) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىنە ءبىر وبلىستىڭ اۋماعىنداعى شالعايداعى جايىلىمداردى باسقا وبلىستىڭ ۇزاق مەرزىمدى پايدالانۋىنا بەرۋ تۋرالى ۇسىنىس ەنگىزەدى;
7) جايىلىمداردىڭ وتى-سۋىنىڭ مولدىعى جانە جايىلىمدىق ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرىنىڭ جاي-كۇيى تۋرالى دەرەكتەر جيناۋدى جۇزەگە اسىرادى;
8) جايىلىمداردى قالپىنا كەلتىرۋ, ساقتاۋ, ۇتىمدى پايدالانۋ جانە تۇبەگەيلى جاقسارتۋ ءۇشىن عىلىمي-زەرتتەۋ, ىزدەستىرۋ, جوبالاۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرادى;
9) جايىلىمداردى پايدالانۋ جانە قورعاۋ سالاسىندا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى جۇزەگە اسىرادى;
10) وسى زاڭدا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە زاڭدارىندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ اكتىلەرىندە كوزدەلگەن وزگە دە وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرادى.
7-باپ. وبلىستىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانىنىڭ قۇزىرەتى
وبلىستىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانىنىڭ قۇزىرەتىنە:
1) ۋاكىلەتتى ورگانعا:
جايىلىمداردى ۇتىمدى پايدالانۋ;
جايىلىمداردىڭ توزۋىمەن جانە شولەيتتەنۋىمەن كۇرەس جونىندەگى ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ;
جايىلىمداردىڭ وتى-سۋىنىڭ مولدىعى;
جايىلىمدىق ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرىنىڭ جاي-كۇيى تۋرالى جارتىجىلدىق جانە جىلدىق ەسەپتەردى ۇسىنۋ;
2) جايىلىمدىق ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرىن دامىتۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ جونىندەگى جوسپارلاردى ازىرلەۋ جانە بەكىتۋ;
3) جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ مۇددەسىندە وزىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن جۇكتەلەتىن وزگە دە وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرۋ جاتادى.
8-باپ. اۋداننىڭ, وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ جەرگىلىكتى وكىلدى ورگانىنىڭ قۇزىرەتى
اۋداننىڭ, وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ جەرگىلىكتى وكىلدى ورگانىنىڭ قۇزىرەتىنە:
1) جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردى بەكىتۋ;
2) اۋداننىڭ (قالالارداعى اۋدانداردان باسقا), وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانىنىڭ جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردى ىسكە اسىرۋ قورىتىندىلارى تۋرالى جىل سايىنعى ەسەبىن ءتيىستى اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتىڭ جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن تىڭداۋ;
3) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا وزگە دە وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرۋ جاتادى.
9-باپ. اۋداننىڭ (قالالارداعى اۋدانداردان باسقا),
وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ جەرگىلىكتى
اتقارۋشى ورگانىنىڭ جانە اۋداندىق ماڭىزى بار قالا,
كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ قۇزىرەتى
1. اۋداننىڭ (قالالارداعى اۋدانداردان باسقا), وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانىنىڭ قۇزىرەتىنە:
1) جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردى اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىمەن جانە جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارىمەن بىرلەسىپ ازىرلەۋ, اۋداننىڭ, وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ جەرگىلىكتى وكىلدى ورگانىنا بەكىتۋگە ەنگىزۋ;
2) جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە اۋداننىڭ, وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ جەرگىلىكتى وكىلدى ورگانىنا ونى ىسكە اسىرۋ قورىتىندىلارى تۋرالى جىل سايىنعى ەسەپتى ۇسىنۋ;
3) جايىلىمداردى گەوبوتانيكالىق زەرتتەپ-قاراۋ نەگىزىندە جايىلىم اينالىمدارىنىڭ سحەماسىن ازىرلەۋ جانە بەكىتۋ;
4) جايىلىم پايدالانۋشىلار اراسىندا جايىلىمداردى ۇتىمدى پايدالانۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ تۋرالى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن جۇزەگە اسىرۋ;
5) جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ مۇددەسىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن وزىنە جۇكتەلەتىن وزگە دە وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرۋ جاتادى.
2. اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرى:
1) جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى جانە جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگانىنا (جەرگىلىكتى قوعامداستىق جيىنىنا) ونى ىسكە اسىرۋ قورىتىندىلارى تۋرالى جىل سايىنعى ەسەپتى ۇسىنادى;
2) جايىلىم پايدالانۋشىلار اراسىندا جايىلىمداردى ۇتىمدى پايدالانۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ تۋرالى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن جۇزەگە اسىرادى;
3) جايىلىمداردىڭ جالپى الاڭىنا تۇسەتىن جۇكتەمەنىڭ شەكتى رۇقسات ەتىلەتىن نورمالارىنىڭ ساقتالۋىن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارىمەن بىرلەسىپ قامتاماسىز ەتەدى;
4) جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردى وزدەرىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرستارىنا ورنالاستىرادى;
5) جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردى ىسكە اسىرۋ قورىتىندىلارى تۋرالى جىل سايىنعى ەسەپتەردى ءتيىستى اۋماقتاردا تاراتىلاتىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالايدى;
6) وبلىستىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانىنا تاپتالعان جانە توزعان جايىلىمدار تۋرالى اقپارات بەرەدى;
7) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن وزدەرىنىڭ قاراۋىنا جاتقىزىلعان وزگە دە ماسەلەلەردى شەشەدى.
10-باپ. جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ قاراۋىنا جاتقىزىلعان ماسەلەلەر
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارى:
1) اۋداننىڭ (قالالارداعى اۋدانداردان باسقا), وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانىمەن جانە اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردى ازىرلەۋگە قاتىسادى;
2) اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردى ىسكە اسىرۋ قورىتىندىلارى تۋرالى جىل سايىنعى ەسەپتەرىن تىڭدايدى جانە تالقىلايدى;
3) اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ اۋماقتارىنىڭ شەگىندە ورنالاسقان جايىلىمداردى قايتا ءبولۋ ماسەلەسىن قاراۋ كەزىندە قاتىسادى;
4) جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردى ىسكە اسىرۋعا قاتىسادى;
5) اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنە جايىلىمداردى بەرۋ جانە پايدالانۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ۇسىنىستار ەنگىزەدى;
6) اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ اۋماقتارىنىڭ شەگىندە جايىلىمداردى باسقارۋ جانە پايدالانۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جايىلىم پايدالانۋشىلارمەن, جايىلىم پايدالانۋشىلار بىرلەستىكتەرىمەن (جاي سەرىكتەستىكتەرمەن, كونسورتسيۋمدارمەن) ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايدى.
11-باپ. جايىلىم پايدالانۋشىلاردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى
1. جايىلىم پايدالانۋشى:
1) جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردى ازىرلەۋگە قاتىسۋعا;
2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس جايىلىمداردى بەرۋ جانە پايدالانۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جەرگىلىكتى قوعامداستىق جينالىستارى مەن جيىندارىنا قاتىسۋعا;
3) جايىلىمداردىڭ جالپى الاڭىنا تۇسەتىن جۇكتەمەنىڭ شەكتى رۇقسات ەتىلەتىن نورمالارى ساقتالعان كەزدە جايىلىمداردىڭ ونىمدىلىگى جايىلاتىن اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنا جەمشوپ قاجەتتىلىگىنەن اساتىن جاعدايلاردا, جەمشوپ دايىنداۋ ماقساتىندا ءشوپ شابۋدى جۇزەگە اسىرۋعا;
4) وسى زاڭدا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە زاڭدارىندا كوزدەلگەن وزگە دە قۇقىقتاردى جۇزەگە اسىرۋعا قۇقىلى.
2. جايىلىم پايدالانۋشى:
1) جايىلىمداردى بەرۋ شارتتارىنا سايكەس جايىلىمداردى نىسانالى ماقساتى بويىنشا ۇتىمدى پايدالانۋعا;
2) جايىلىم اينالىمدارى سحەماسىن ساقتاۋعا;
3) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۆەتەريناريا سالاسىنداعى زاڭناماسىن جانە ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىن ساقتاۋعا;
4) باسقا جايىلىم پايدالانۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن بۇزباۋعا;
5) وسى زاڭدا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە زاڭدارىندا كوزدەلگەن وزگە دە مىندەتتەردى ورىنداۋعا مىندەتتى.
12-باپ. جايىلىم پايدالانۋشىلار بىرلەستىگى (جاي سەرىكتەستىك, كونسورتسيۋم)
1. جايىلىمداردى پايدالانۋ كەزىندە بىرلەسكەن قىزمەتتى جۇرگىزۋ ءۇشىن جايىلىم پايدالانۋشىلار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق زاڭناماسىنا سايكەس جاسالاتىن بىرلەسكەن قىزمەت تۋرالى شارت نەگىزىندە جايىلىم پايدالانۋشىلار بىرلەستىگىن (جاي سەرىكتەستىكتى, كونسورتسيۋمدى) قۇرۋعا قۇقىلى.
2. جايىلىم پايدالانۋشىلار (جاي سەرىكتەستىككە, كونسورتسيۋمعا قاتىسۋشىلار) ءوزارا كەلىسۋ بويىنشا ورتاق ىستەرگە باسشىلىق جاساۋدى جانە ونى جۇرگىزۋدى جايىلىم پايدالانۋشىلاردىڭ بىرىنە (جاي سەرىكتەستىككە, كونسورتسيۋمعا قاتىسۋشىعا) تاپسىرا الادى.
3. بىرلەسكەن قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جايىلىم پايدالانۋشىلار – بىرلەسكەن قىزمەت تۋرالى شارتقا قاتىسۋشىلار اقشالاي نەمەسە باسقا م ۇلىكپەن نەمەسە تيىسىنشە ەڭبەك ۇلەسى ارقىلى جارنالاردى ەنگىزەدى. جايىلىم پايدالانۋشىلار بىرلەستىگىنىڭ (جاي سەرىكتەستىكتىڭ, كونسورتسيۋمنىڭ) ورتاق مۇلكىن پايدالانۋ ءتارتىبى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق كودەكسىندە ايقىندالادى.
4. جايىلىم پايدالانۋشىلار بىرلەستىگىنىڭ (جاي سەرىكتەستىكتىڭ, كونسورتسيۋمنىڭ) قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋدىڭ وزگە دە ماسەلەلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق كودەكسىندە ايقىندالادى.
13-باپ. جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپار
1. جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپار جايىلىمداردى ۇتىمدى پايدالانۋ, جەمشوپكە قاجەتتىلىكتى تۇراقتى قامتاماسىز ەتۋ جانە جايىلىمداردىڭ توزۋ پروتسەستەرىن بولعىزباۋ ماقساتىندا قابىلدانادى.
جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردى ازىرلەۋ كەزىندە اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتەردىڭ ءتيىستى اۋماقتارىندا اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن جايۋ ءداستۇرى ەسكەرىلەدى.
جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپار قىسقا مەرزىمدى ء(بىر جىلعا دەيىن) جانە (نەمەسە) ۇزاق مەرزىمدى (ەكى جىلعا دەيىن) كەزەڭدەرگە بەكىتىلەتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت بولىپ تابىلادى.
2. جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپار:
1) قۇقىق بەلگىلەيتىن قۇجاتتار نەگىزىندە جەر ساناتتارى, جەر ۋچاسكەلەرىنىڭ مەنشىك يەلەرى جانە جەر پايدالانۋشىلار بولىنىسىندە اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىك اۋماعىندا جايىلىمداردىڭ ورنالاسۋ سحەماسىن (كارتاسىن);
2) جايىلىم اينالىمدارىنىڭ قولايلى سحەمالارىن;
3) جايىلىمداردىڭ, ونىڭ ىشىندە ماۋسىمدىق جايىلىمداردىڭ سىرتقى جانە ىشكى شەكارالارى مەن الاڭدارى, جايىلىمدىق ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرى بەلگىلەنگەن كارتانى;
4) جايىلىم پايدالانۋشىلاردىڭ سۋ تۇتىنۋ نورماسىنا سايكەس جاسالعان سۋ كوزدەرiنە (كولدەرگە, وزەندەرگە, توعاندارعا, اپاندارعا, سۋارۋ نەمەسە سۋلاندىرۋ كانالدارىنا, قۇبىرلى نەمەسە شاحتالى قۇدىقتارعا) قول جەتكىزۋ سحەماسىن;
5) جايىلىمى جوق جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالاردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنىڭ مال باسىن ورنالاستىرۋ ءۇشىن جايىلىمداردى قايتا ءبولۋ جانە ونى بەرىلەتىن جايىلىمدارعا اۋىستىرۋ سحەماسىن;
6) اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ ماڭىندا ورنالاسقان جايىلىمدارمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالاردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنىڭ مال باسىن شالعايداعى جايىلىمدارعا ورنالاستىرۋ سحەماسىن;
7) اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن جايۋدىڭ جانە ايداۋدىڭ ماۋسىمدىق مارشرۋتتارىن بەلگىلەيتىن جايىلىمداردى پايدالانۋ جونىندەگى كۇنتىزبەلىك گرافيكتى;
8) ءتيىستى اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتە جايىلىمداردى ۇتىمدى پايدالانۋ ءۇشىن قاجەتتى وزگە دە تالاپتاردى قامتۋعا ءتيىس.
جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپار:
جايىلىمداردى گەوبوتانيكالىق زەرتتەپ-قاراۋدىڭ جاي-كۇيى تۋرالى مالىمەتتەر;
ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق وبەكتىلەر تۋرالى مالىمەتتەر;
يەلەرىن – جايىلىم پايدالانۋشىلاردى, جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالاردى كورسەتە وتىرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارى مال باسىنىڭ سانى تۋرالى دەرەكتەر;
اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنىڭ تۇرلەرى مەن جىنىستىق جاس توپتارى بويىنشا قالىپتاستىرىلعان ۇيىرلەردىڭ, وتارلاردىڭ, تابىنداردىڭ سانى تۋرالى دەرەكتەر;
شالعايداعى جايىلىمداردا جايۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنىڭ مال باسىن قالىپتاستىرۋ تۋرالى مالىمەتتەر;
ەكپە جانە اريدتىك جايىلىمداردا اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن جايۋ ەرەكشەلىكتەرى;
مالدى ايداپ وتۋگە ارنالعان سەرۆيتۋتتار تۋرالى مالىمەتتەر;
مەملەكەتتىك ورگاندار, جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالار بەرگەن وزگە دە دەرەكتەر ەسكەرىلە وتىرىپ قابىلدانادى.
3. جايىلىمداردى پايدالانۋ جونىندەگى قاتىناستار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن رەتتەلەدى.
14-باپ. جايىلىمداردى بەرۋ شارتتارى
1. وسى زاڭعا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنە سايكەس جايىلىمدار جەكە اۋلانى ۇستاۋ, شارۋا نەمەسە فەرمەر قوجالىعىن جۇرگىزۋ ءۇشىن, سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن بەرىلەدى.
2. جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپارعا سايكەس جايىلىمداردى بەرۋ كەزىندە مىناداي شارتتار ەسكەرىلۋگە ءتيىس:
1) اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارى مال باسىنىڭ بولۋى;
2) جايىلىمدىق ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرىنىڭ بولۋى جانە ولاردىڭ جاي-كۇيى;
3) جەر ۋچاسكەسىنىڭ ونىمدىلىگى.
3. ەكى جىل بويى جايىلىمداردا جايۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارى بولماعان نە ولاردىڭ سانى جايىلىمداردىڭ جالپى الاڭىنا تۇسەتىن جۇكتەمەنىڭ شەكتى رۇقسات ەتىلەتىن نورماسىنىڭ جيىرما پايىزىنان از بولعان جانە (نەمەسە) جەمشوپ دايىنداۋ ماقساتىندا ءشوپ شابۋ بولماعان جاعدايدا, جەر ۋچاسكەلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەر زاڭناماسىندا كوزدەلگەن تارتىپپەن الىپ قويۋعا جاتادى.
4. جايىلىمداردىڭ جالپى الاڭىنا تۇسەتىن جۇكتەمەنىڭ شەكتى رۇقسات ەتىلەتىن نورماسىن ايقىنداۋ كەزىندە باسقا اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىنىڭ ىشىندەگى ۇساق كونتۋرلى (قوسىلعان) جايىلىمدار ەسكەرىلمەيدى.
15-باپ. جايىلىمداردى بەرۋ جانە پايدالانۋ ءتارتىبى
1. كەنتتەردىڭ جانە اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردىڭ اۋماعى شەگىندە ورنالاسقان, مەملەكەت مەنشىگىندەگى جايىلىمدار جەرگىلىكتى حالىقتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنىڭ انالىق (ساۋىن) مال باسىن ۇستاۋ بويىنشا مۇقتاجىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن بەرىلەدى.
2. جايىلىمداردىڭ جالپى الاڭىنا تۇسەتىن جۇكتەمەنىڭ شەكتى رۇقسات ەتىلەتىن نورمالارى ساقتالعان كەزدە عانا, وسى باپتىڭ 1-تارماعىندا كورسەتىلگەن جايىلىمداردا باسقا اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن جايۋعا رۇقسات ەتىلەدى.
جايىلىمداردىڭ جالپى الاڭىنا تۇسەتىن جۇكتمەنىڭ شەكتى رۇقسات ەتىلەتىن نورمالارى اسىپ كەتكەن كەزدە جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ ءجونىندەگى جوسپارعا سايكەس جايىلىمدار اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ شەگىندە بەرىلەدى.
3. اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ شەگىندە جايىلىمدارمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالاردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنىڭ مال باسى جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپارعا سايكەس شالعايداعى جايىلىمدارعا اۋىستىرىلادى.
4. جەرگىلىكتى حالىقتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن ۇستاۋ ءۇشىن ەلدى مەكەندەر شەگىندە جايىلىمدار بەرۋ جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپارعا سايكەس اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ, ال اۋدان, وبلىستىق ماڭىزى بار قالا شەگىندە – اۋداننىڭ (قالالارداعى اۋدانداردان باسقا), وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانىنىڭ شەشىمدەرىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
5. ءبىر اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ اۋماعىنداعى جايىلىمداردى باسقا اۋداندىق ماڭىزى بار قالانىڭ, كەنتتىڭ, اۋىلدىڭ, اۋىلدىق وكرۋگتىڭ پايدالانۋىنا بەرۋدى اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا اۋداننىڭ (قالالارداعى اۋدانداردان باسقا), وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانى جۇزەگە اسىرادى.
6. ءبىر اۋداننىڭ (قالالارداعى اۋدانداردان باسقا), وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ اۋماعىنداعى جايىلىمداردى باسقا اۋداننىڭ (قالالارداعى اۋدانداردان باسقا), وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ پايدالانۋىنا بەرۋدى اۋداننىڭ (قالالارداعى اۋدانداردان باسقا), وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا وبلىستىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانى جۇزەگە اسىرادى.
7. ءبىر وبلىستىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استانانىڭ اۋماعىنداعى جايىلىمداردى باسقا وبلىستىڭ پايدالانۋىنا بەرۋدى وبلىستىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى جۇزەگە اسىرادى.
16-باپ. شالعايداعى جايىلىمداردى بەرۋ جانە پايدالانۋ ءتارتىبى
1. ءبىر وبلىستىڭ اۋماعىنداعى شالعايداعى جايىلىمداردى باسقا وبلىستىڭ ۇزاق مەرزىمدى پايدالانۋىنا بەرۋدى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ۇسىنىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى جۇزەگە اسىرادى.
2. ءبىر اۋداننىڭ (قالالارداعى اۋدانداردان باسقا), وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ اۋماعىنداعى شالعايداعى جايىلىمداردى باسقا اۋداننىڭ (قالالارداعى اۋدانداردان باسقا), وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ ۇزاق مەرزىمدى پايدالانۋىنا بەرۋدى اۋداننىڭ (قالالارداعى اۋدانداردان باسقا), وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا وبلىستىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانى جۇزەگە اسىرادى.
3. جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى جوسپاردا ايقىندالاتىن قاشىقتىقتاعى شالعايداعى جايىلىم ۋچاسكەلەرىنە تىكەلەي جاقىن ورنالاسقان ەلدى مەكەن اۋماعىندا تۇراقتى تۇراتىن جەكە تۇلعالاردىڭ نەمەسە ەلدى مەكەن اۋماعىندا تىركەلگەن زاڭدى تۇلعالاردىڭ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارى وسى زاڭنىڭ 15-بابىنىڭ 3-تارماعىنا سايكەس اۋىستىرىلاتىن, اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل, اۋىلدىق وكرۋگ شەگىندە جايىلىمدارمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالاردىڭ شالعايداعى جايىلىمداردى بەرۋدە ارتىقشىلىقتى قۇقىعى بار.
4. شالعايداعى جايىلىمداردا اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن جايۋدى جۇزەگە اسىراتىن جايىلىم پايدالانۋشىلاردىڭ تابيعي سۋ ايدىندارىنا جانە بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن سالىنعان سۋلاندىرۋ قۇرىلىستارىنا تەڭ قول جەتكىزۋ قۇقىعى بار.
17-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جايىلىمدار تۋرالى زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپتىلىق
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جايىلىمدار تۋرالى زاڭناماسىن بۇزۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا سايكەس جاۋاپتىلىققا الىپ كەلەدى.
18-باپ. وسى زاڭدى قولدانىسقا ەنگىزۋ ءتارتىبى
وسى زاڭ العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ
استانا, اقوردا, 2017 جىلعى 20 اقپان
№ 47-VI قرز