تاۋەلسىزدىك الىپ, اياقتى اپىل-تاپىل باسقان, ونىڭ ۇستىنە, داعدارىستىڭ قىتىمىر ۋىسىنا ءتۇسكەن 1995 جىلداردىڭ وزىندە-اق رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە «دونور» بولا العان ماڭعىستاۋ وبلىسى ارادا وتكەن جىلداردى تەك دامۋعا ارنادى, الدىنا قويعان جوسپار-مەجەلەردى باعىندىرۋ باعىتىنان اينىعان جوق.
بۇگىندە ءوندىرىسى وركەندەۋ جولىن تاڭداعان, تۇبەكتىڭ تورىندە حالقىنىڭ سانى ءوسىپ, سايىن دالاسىنىڭ ويى مەن قىرىندا ءتورت ت ۇلىك مالىنىڭ باسى كوبەيگەن, اقشاڭقان ۇيلەر كوككە بوي سوزىپ, ءتۇرلى نىساندار جارىسا قانات جايعان ءوڭىردىڭ تىنىس-تىرشىلىگى قالىپتى دامىپ كەلەدى.
ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى اليك ايدارباەۆ وبلىستىڭ 2016 جىلداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىلارى جانە 2017 جىلعا ارنالعان ءمىندەتتەرى تۋرالى ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋىندە وتكەن جىلعى اتقارىلعان جۇمىستار مەن الداعى ماقساتتار تۋرالى قۇلاعدار ەتتى. الدىمەن تاۋەلسىزدىك العان شيرەك عاسىر ىشىندە ەلىمىز قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرگە شولۋ جاساعان اكىم «ءوڭىرلەردىڭ قۋاتتىلىعى – تۇتاس قازاقستاننىڭ قۋاتتىلىعى» ەكەندىگىن نازارعا سالىپ, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق احۋالى, دامۋ الەۋەتى جاعىنان رەسپۋبليكاداعى الدىڭعى قاتارلى ايماقتاردىڭ ءبىرى سانالاتىن ماڭعىستاۋ ءوڭىرىنىڭ جاي-جاپسارىن, ولكەدەگى شەشىلگەن جانە شەشىمىن تاپپاعان ماسەلەلەردى جۇرت نازارىنا ۇسىندى.
ايتۋىنشا, 2015 جىلدى قورىتۋ كەزدەسۋىندە تۇرعىندار تاراپىنان تۇسكەن 200-گە تارتا سۇراقتى تالداي كەلە, وبلىستا الەۋمەتتىك سالا مەن ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى كوركەيتۋ, جۇمىسسىزدىق سىندى ماسەلەلەردىڭ ماڭىزدىلىعىن انىقتاعان. ءبىر جىل ىشىندە بۇل ماسەلەلەردىڭ ءبىرازى شەشىمىن تاپسا, بەينەۋ اۋدانىنداعى 400 ورىندىق پوليتەحنيكالىق كوللەدج عيماراتىنىڭ قۇرىلىسى, ماڭعىستاۋ اۋدانى اششىبۇلاق شاعىن اۋدانىنا اۋىز سۋ قۇبىرىن تارتۋ, مۇنايلى اۋدانىندا ورتالىق اۋرۋحانا قۇرىلىسىن سالۋ جۇمىستارى شەشىلمەگەن. اكىم الداعى ۋاقىتتا بۇل ماسەلەلەردىڭ بيۋدجەت قارجىسىنىڭ مۇمكىندىگىنە قاراي كەزەڭ-كەزەڭىمەن شەشىلەتىندىگىن ايتتى.
25 جىلدا وبلىس تۇرعىندارىنىڭ سانى ەكى ەسەگە ءوسىپ, 640 مىڭ ادامدى قۇراپ وتىر. ىشكى وڭىرلىك ءونىم 2 تريلليون تەڭگەدەن استى. ءوڭىر دامۋىنا 4 تريلليون تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تارتىلدى. ونىڭ تەڭ جارتىسى سوڭعى ءتورت جىلدا سالىندى. ورتا جانە شاعىن بيزنەستىڭ ىشكى وڭىرلىك ءونىم كولەمىندەگى ۇلەسى 32%-عا دەيىن ءوستى. وبلىسىمىزداعى تۇرعىن ءۇي قورى 6 ميلليون شارشى مەترگە كوبەيدى. ونىڭ 3 ميلليوننان استامى سوڭعى 5 جىل ىشىندە قولدانىسقا بەرىلدى. اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردىڭ قارقىندى دامۋىنا باسا كوڭىل بولىنۋدە. بۇگىنگى تاڭدا ءار اۋىلدا گاز, بايلانىس جۇيەسى, تەلەۆيدەنيە جانە ينتەرنەت بار. ورتالىق اۋىز سۋمەن قامتۋ كورسەتكىشى اۋىلداردا 53%-عا دەيىن ءوستى. حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ باعىتىندا اتقارىلعان ءىس-شارالار ناتيجەسىندە ەڭبەك نارىعىنىڭ بارلىق كورسەتكىشتەرى بويىنشا وڭ ديناميكاعا قول جەتكىزىلدى, دەدى ايماق باسشىسى.
جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» جانە «جاڭا سەرپىن» وڭىرلىك باعدارلامالارىنىڭ ىقپالى زور بولعان. 25 جىل ىشىندە وبلىسىمىزدا 27 دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى, 229 بالاباقشا مەن 64 مەكتەپ ىسكە قوسىلسا, اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەر ماسەلەسى تولىعىمەن شەشىلگەن, سونداي-اق, اقىسىز كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋدى قامتاماسىز ەتۋ بازاسى قۇرىلدى. «25 جىلدا وبلىسىمىز الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جوعارى ساتىسىنا كوتەرىلدى», دەپ وبلىستىڭ 25 جىلداعى قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىن, دامۋ ساتىلارىن بايانداعان ا.ايدارباەۆ 2016 جىلى جۇمىستىڭ ءوڭىر دامۋىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە, ەلباسى مەن ۇكىمەت بەرگەن تاپسىرمالاردى ورىنداۋعا باعىتتالعاندىعىن جەتكىزدى. بىلتىر سىرتقى ەكونوميكالىق فاكتورلار ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ ءبىرقالىپتى دامۋىنا ءوز اسەرىن تيگىزگەن. مۇناي سەكتورىنداعى احۋالعا بايلانىستى ونەركاسىپ ءوندىرىسى 3%-عا تومەندەسە, ينۆەستيتسيا كولەمى دە 15%-عا ازايدى. ءبىراق, ءوڭىر دامۋىنىڭ باسقا كورسەتكىشتەرى بويىنشا كوڭىل كونشىتەتىن ناتيجەلەر بار – دايىن مەتالل بۇيىمدار, حيميا جانە جەڭىل ءونىمىن شىعاراتىن «كاسپيان وففشور», «ەرساي», «گمموس قازاقستان», «اقتاۋويلماش», «اكتاۋ نەفتەسەرۆيس», «قازازوت» سياقتى كاسىپورىندار ارقاسىندا وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ كولەمى 11%-عا پايىزعا ارتىپ, 132 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. «شاعىرلى-ءشومىشتى» گاز كەن ورنىنىڭ پايدالانۋعا بەرىلۋى تابيعي گاز ءوندىرۋ كولەمىن 14%-عا ارتتىرىپ, 3 ملرد تەكشە مەترگە دەيىن وسىرگەن. سول سياقتى قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 8 ملرد تەڭگەگە كوبەيدى. وبلىستا 2015 جىلمەن سالىستىرعاندا 10%-دىق وسىممەن 709 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپ, جاڭا 25 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلدى.
ءوڭىر ءوزىنىڭ ستراتەگيالىق دامۋ باعىتتارى رەتىندە كولىك لوگيستيكاسى, قۇرىلىس, تۋريزم, الەۋمەتتىك سالا مەن مۇناي-سەرۆيس كلاستەرى, اگروونەركاسىپتىك كەشەن باعىتتارىن انىقتاعان. ءار باعىتقا جەكە توقتاعان ا.ايدارباەۆ ءوڭىردەگى «اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز-ساۋدا پورتىن سولتۇستىك باعىتتا كەڭەيتۋ, جول, اۋىز سۋ, سپورت, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, جۇمىسپەن قامتۋ, قولجەتىمدى باسپانا, ت.ب. ماڭىزدى ماسەلەلەرگە توقتالىپ, ولاردى شەشۋ ءۇشىن جاسالىپ جاتقان جۇمىستاردى باياندادى.
تىكەلەي ەفير ارقىلى تاراتىلعان كەزدەسۋدە قاتىسۋشىلارمەن بىرگە, اۋدان-قالالاردان تەلەفون ارقىلى ساۋالىن, ۇسىنىس-ءپىكىرىن جولداعاندار بولدى. كەزدەسۋدە تۇسكەن تۇرعىنداردىڭ سۇراقتارىنا الداعى ۋاقىتتا جاۋاپ بەرىلمەك. ءوڭىر ازاماتتارى ايماق باسشىسىنىڭ جاساعان جۇمىستارىن وڭ باعالاپ, الداعى كۇندەرگە ءساتتىلىك تىلەدى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ماڭعىستاۋ وبلىسى
سۋرەتتى تۇسىرگەن
سەرىك مايەمەروۆ