– دەيدى اتاقتى شاڭعىشى يۆان گارانين
ححVIII دۇنيەجۇزىلىك قىسقى ۋنيۆەرسيادا قارساڭىندا قوستانايداعى وڭىرلىك ەستافەتانىڭ الاۋىن اتى اڭىزعا اينالعان شاڭعىشى, 1976 جىلعى ينسبرۋكتە وتكەن قىسقى وليمپيادانىڭ قولا جۇلدەگەرى يۆان گارانين تۇتاتتى. مۇنى جۇرتشىلىق جاستارعا, ۋنيۆەرسياداعا قاتىساتىن قوستانايلىق, قازاقستاندىق سپورتشىلارعا اتاقتى شاڭعىشىنىڭ بەرگەن باتاسىنداي قابىلدادى. ءبىز وسى سالتاناتتى كورىنىستەن كەيىن اتاقتى شاڭعىشىعا بىرنەشە سۇراق قويعان ەدىك.
– يۆان يۆانوۆيچ, ۋنيۆەرسيادا الاۋىنىڭ وڭىرلىك ەستافەتاسىنان ءسىزدى كورگەنىنە جاستار وتە قۋانىشتى ەكەنىن ءبىلدىردى, ولاردىڭ ىستىق ىقىلاسىنان, قول شاپالاقتاعان كوڭىل-كۇيىنەن مۇنى سەزگەن بولارسىز؟
– ارينە, مەنىڭ دە بۇگىنگى قۋانىشىم جاستاردان كەم ەمەس. بۇل – ۇلكەن مەرەكە. قىسقى ۋنيۆەرسيادا قازاقستاندا وتەدى دەگەن وي بۇرىن ەشكىمنىڭ تۇسىنە دە كىرمەس ەدى. بۇكىل تمد ەلدەرى توڭىرەگىندە قازاقستان وسىنداي دۇنيەجۇزىلىك سپورت شاراسىن وزىندە وتكىزۋ قۇرمەتىنە يە بولىپ وتىر. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆقا, وسى شاراعا اتسالىسقان بارلىعىنا العىسىم شەكسىز! مۇنداي الەمدىك سپورت دوداسى ءبىزدىڭ جاستاردىڭ قىسقى سپورت تۇرلەرىنە, جالپى سپورتقا ىنتاسىن وياتادى. پرەزيدەنتىمىز 2020 جىلى حالىقتىڭ 30 پايىزى بۇقارالىق سپورتپەن اينالىساتىنىن ايتقان جوق پا ەدى؟ ءبىز سول مەجەدەن كورىنۋىمىز كەرەك. سوندا قازاقستاندا ءار ءۇشىنشى ادام دەنەشىنىقتىرۋمەن, سپورتپەن اينالىساتىن بولادى. ءويتكەنى, سپورت – ءومىر, سپورت – بەيبىتشىلىك, سپورت – جىگەر, دەنساۋلىق.
– ءسىزدىڭ جانكۇيەرلەرىڭىزدىڭ «يۆان گارانين بۇگىندە قايدا ءجۇر, نەمەن اينالىسادى ەكەن؟» دەپ ىزدەۋى زاڭدىلىق قوي؟
– وعان راحمەت! مەنىڭ جاسىم بيىل 71-گە كەتتى. بىراق قاراپ وتىرعانىم جوق, اۋىرىپ كورگەن ادام ەمەسپىن. سپورتتىڭ ارقاسى عوي. قازىر رۋدنىي قالاسىندا شاڭعى سپورت كلۋبىن باسقارامىن. وعان نەگىزىنەن سپورت ارداگەرلەرى قاتىسادى, وسى كەزگە دەيىن ءتۇرلى دەڭگەيدەگى 22 مەدالدى قانجىعالادىق. كلۋبتا ارداگەرلەر اراسىنداعى ءۇش الەم چەمپيونى بار: سۆەتلانا پاريسەەۆا, مارينا وسيپوۆا جانە مەن. قالادا قىسقى سپورت ءتۇرلەرىنەن, ارينە, نەگىزىنەن شاڭعى سپورتىنان ءتۇرلى جارىستار وتكىزۋگە مۇرىندىق بولامىز, كومەكتەسەمىز. بالالار جارىستارىن ۇيىمداستىرىپ, ودان قالمايمىز. وسىنىڭ بارلىعى دا مەن ءۇشىن ماڭىزدى ءىس بولىپ سانالادى.
– جالپى, وبلىستا قىسقى سپورت تۇرلەرىنىڭ, ونىڭ ىشىندە شاڭعى سپورتىنىڭ ءورىس الۋىنا كوڭىلىڭىز تولا ما؟
– تولمايدى. قىسقى سپورت تۇرلەرى بۇقارالىق كۇش الا الماي تۇر. ونىڭ سەبەپتەرى بار. وعان ەڭ الدىمەن, جاعداي كەرەك. مىسالى, شاڭعى سپورتى ءۇشىن شاڭعى جولى بىزدە جوقتىڭ قاسى. ساۋىردەن باستاپ, قاراشاعا, ياعني قار جاۋعانعا دەيىن شاڭعىشى قايدا دايىندالادى؟ مىنا تۇرعان اقمولا وبلىسىندا 4 شاڭعى جولى, پاۆلوداردا ەكى شاڭعى جولى بار. سپورت دامۋى ءۇشىن وعان جاعداي جاسالۋى كەرەك. بىراق مەن ءۇمىتىمدى ۇزبەيمىن, ەكونوميكا دامىپ, الەۋمەتتىك ماسەلەلەر بىرتىندەپ شەشىمىن تاۋىپ جاتىر عوي, وبلىستا شاڭعى جولى جاسالادى دەپ ويلايمىن.
ەكىنشىدەن, ءبىزدىڭ ءوڭىردىڭ تابيعاتى قاتال, قىسى سۋىق, جەلى كۇشتى. مۇنىڭ ءوزى ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ شاڭعىعا دەگەن ىقىلاسىن وياتا قويمايدى. شاڭعى ناعىز جىگەرلىلەردىڭ, قايتپاس قايسارلاردىڭ سپورتى. رۋدنىي قالاسىندا شاڭعى سپورتىنا اتا-انالار ءۇشىنشى سىنىپتان باستاپ بالالاردى اكەلىپ جاتادى, بىراق كەيىن ىرىكتەلە كەلە ناعىز توزىمدىلەر عانا قالادى. شاڭعى سپورتى حالىقارالىق سپورت جارىستارىندا ەڭ نەگىزگى قىسقى سپورت ءتۇرى بولىپ تابىلادى. سوندىقتان ونى دامىتۋ كەرەك, ول ءۇشىن تەك جاعداي جاسالۋى قاجەت.
– ۋنيۆەرسيادادا ەلىمىز شاڭعىشىلارىنان قانداي ءۇمىت كۇتەسىز؟
– مەن بولجام جاسامايمىن. جاستاردىڭ تەر توككەن كۇندەرى ارتتا قالدى. قانشا دايىندالعانىمەن كەيدە ونىڭ تاعدىرىن جارىستىڭ ءساتى دە شەشىپ كەتەدى. ءبىزدىڭ شاڭعىشىلار دايىندىعىنىڭ وسال ەمەستىگىنە سەنەمىن. سوندىقتان مەن دە جانكۇيەر رەتىندە مەدالدار كۇتەمىن. بۇل جارىستا جاستارىمىز جەڭىسكە جەتىپ جاتسا, ەلىمىزدىڭ داڭقىن تاعى دا اسپانداتادى. سپورت كەرەمەتىنىڭ ءبىرى دە وسى ەمەس پە؟
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت. قاشان دا قاتاردا جۇرە بەرىڭىز!
اڭگىمەلەسكەن
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي