زەرگەرلىك ونەرى ىسمەرلىكپەن قوسا, اسقان تاباندىلىقتى, ىجداعاتتىلىقتى قاجەت ەتەدى. بۇل – اۋقىمى جاعىنان شاعىن بولىپ كورىنگەنىمەن, وتە نازىك تە كۇردەلى ونەر. وسى ونەردىڭ قيىندىعىنا مويىماي, ەلگە زەرگەرلىگىمەن تانىلعان ابزال مولدابەكوۆپەن كۇردەلى ونەردىڭ قىر-سىرى ءتوڭىرەگىندە اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– نەلىكتەن زەرگەرلىكتى تاڭدادىڭىز جانە وسى ونەرگە قاي كەزدەن باستاپ قىزىقتىڭىز؟
– جالپى, زەرگەرلىك ونەرگە وقۋشى كەزىمنەن بەت بۇردىم. كىشكەنتاي كۇنىمنەن قولدان ءبىر ءنارسە جاساۋعا, قۇراستىرۋعا, سۋرەت سالۋعا جاقىن تۇردىم. ۇلكەن اعام سەرىك سۋرەت, قولونەر جاعىنا بەيىم بولدى, اتاقتى ءداركەنباي شوقپار ۇلىنان ءتالىم الدى. وقۋشى كەزىمنەن اعامنىڭ جانىنا ەرىپ ءجۇرىپ, قىزىعۋشىلىعىم ارتا باستادى. ءسويتىپ, اعامنىڭ ارقاسىندا زەرگەرلىككە ءبىرجولا بەت بۇردىم.
– التىن, كۇمىستەردى قايدان الدىراسىز, ولاردىڭ ساپاسىن قالاي تەكسەرەسىز؟
– التىن مەن كۇمىستى التىن ساتاتىن جەردەن سەنىمدى ادامنان الامىن. كەيدە ءوزىمىز دە قوسپاسى كوپ مەتالداردى وڭدەپ جاسايمىز. ساپاسىن ارنايى قىشقىلدارمەن, ءادىس-تاسىلدەرمەن تەكسەرەمىن.
– قازىرگى تاڭدا تاپسىرىس قانشالىقتى كوپ؟
– تاپسىرىس ارقاشاندا بار, ۇلگەرمەي جاتاتىن كەزدەر كوپ كەزدەسەدى. سول ءۇشىن تاپسىرىستى ءبىر اي بۇرىن نەمەسە ون بەس كۇن بۇرىن قابىلدايمىن. قازاقى ويۋ-ورنەكتەرمەن كومكەرىلگەن نەكە جۇزىكتەرىنە دەگەن سۇرانىس وتە كوپ.
– بۇيىم باعاسىن قالاي انىقتايسىز, ءوز جۇمىسىڭىزدى لايىقتى دەڭگەيدە باعالايمىن دەپ ويلايسىز با؟
– بۇيىمنىڭ باعاسىن جاسالعان ماتەريالىنا, ۋاقىتى مەن ىزدەنىسىنە جانە جۇمىسىنىڭ قيىندىعىنا قاراي باعالايمىن. ءوز جۇمىسىمدى جاقسى بىلگەندىكتەن دۇرىس باعالايتىنىما سەنىمدىمىن. جاقسى دۇنيە جاساۋ ءۇشىن قولىمىز نە كورمەيدى, كەيدە قانايدى, كۇيەدى, ساۋساقتىڭ تەرىسى بىرگە ەگەلەدى. بىراق, ءىسىڭ بىتكەندە بەرەكەسىن كورەسىڭ, راحات سەزىمگە بولەنەسىڭ. ءادىل ساۋداگەردىڭ دارەجەسى بيىك بولادى دەيدى عوي, بىرەۋگە جەلىنسەك تە, ەشكىمنىڭ اقىسىن جەگەن ەمەسپىز.
– زەرگەرلىك بۇيىمدارىڭىزعا تاپسىرىس بەرۋشىلەردىڭ بارلىعىنىڭ كوڭىلى تولا ما؟
– كوپ جۇرتتىڭ كوڭىلىنەن شىعادى دەپ ويلايمىن. راحمەتىن ايتىپ, ريزاشىلىعىن بىلدىرەتىندەر شوعىرى قالىڭ. الىس قالالاردان دا ارنايى كەلىپ تاپسىرىس بەرەتىندەر دە از ەمەس.
– وسى كاسىبىڭىز ءسىزدى اسىراپ وتىر ما, ياعني ءومىر بويى وسى ءىسپەن اينالىسامىن دەگەن نيەتىڭىز بار ما؟
– نەگىزى, پاتەر جالداپ تۇرماسام, كاسىبىم وزىمە جەتىپ ارتىلار ەدى دەپ ويلايمىن. ءومىر بويى وسى كاسىپپەن اينالىسۋ ءارى الداعى ۋاقىتتا شاكىرتتەر تاربيەلەۋ دە ويدا بار. بىراق, ماتەريالدىق قيىندىقتار كوپ نارسەگە قولبايلاۋ. تالاي رەت باسقا سالاعا كەتىپ قالا جازداعانمىن... الايدا, جانىمنىڭ قالاۋى ءارى راحاتى وسى كاسىبىم دەپ بىلەمىن.
– ۇلتتىق ويۋ-ورنەكتەرمەن بەدەرلەنگەن بۇيىمدارىڭىز جوعارى سۇرانىسقا يە مە, الدە باسقا ستيلدە جاساعانىڭىز ءوتىمدى مە؟
– باستى ماقساتىم – قازاقتىڭ زەرگەرلىك بۇيىمدارىن الەمدىك برەندكە اينالدىرۋ, قازاقتارعا عانا ەمەس, شەتەلدىكتەرگە دە سۇرانىس تۋعىزاتىن دۇنيە جاساۋ. مەنىڭ بۇيىمدارىم ارقىلى باسقا جۇرتتار قازاق ەلىن تانيتىنداي دارەجەگە جەتسەم دەيمىن. سول سەبەپتى كوبىنە ۇلتتىق ستيلدەگى بۇيىمداردى ۇسىنامىن. تاپسىرىس بەرۋشىلەر اراسىندا شەتەلدەگى قانداستارىمىز, سونىمەن قاتار, شەتەل ازاماتتارى دا بار. تۇرىك, نەمىس, ورىس, امەريكالىقتارعا دا تاپسىرىسپەن بۇيىمدار جاساعانبىز.
– ءبىر تاپسىرىستى ورىنداۋعا قانشا ۋاقىت جۇمسايسىز؟
– بىردەن كوز تارتار دۇنيە جاساۋ مۇمكىن ەمەس, كۇنى-ءتۇنى التىن ۋاقىتىڭدى سارپ ەتەسىڭ, ءبىر بۇيىمدى 5-6 رەت جاساۋىڭ مۇمكىن. جۇمىسقا تياناقتىلىق, تازالىق, قايتپاس جىگەر جانە سابىر كەرەك. زەرگەرلىك – شاڭنىڭ توزاڭىنداي سالماققا دەيىن ءمان بەرۋدى تالاپ ەتەدى. جاساپ وتىرعان بۇيىمدى جۇرەكپەن, شىن نيەتپەن ىستەسەڭ عانا ەرەكشە شىعادى. سوندىقتان ارقايسىسىنا ءارتۇرلى ۋاقىت جۇمسالادى.
– الدا قانداي جوسپارلارىڭىز بار؟
– كەلەشەك جوسپارىم – باسپانا سالۋ, باسپاناسىز بيزنەسىڭ بيزنەس ەمەس, تاپقانىڭدى دالاعا شاشۋ. ونسىز جۇمىسقا تولىق بەرىلۋ قيىن. كاسىبىمدەگى باستى ماقساتىم – شاكىرت تاربيەلەۋ, ۇيرەنگەنىممەن ءبولىسۋ, الداعى جىلى ماگيستراتۋراعا وقۋعا ءتۇسىپ, وقۋ ورىندارىندا ۇستازدىق ەتۋ دە ويىمدا بار. سونىمەن بىرگە, شەبەرحانانى ۇلكەيتىپ, زەرگەرلىك سالونىمەن بىرگە اشقىم كەلەدى. ءمۇمكىندىگىم بولسا, زەرگەرلىك ونەردىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتۋگە ارنالعان وقۋلىق شىعارۋ ويىمدا بار.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
فاريزا باۋىرجانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»