قۇلقىننىڭ ق ۇلى

باسى اۋىرىپ, بالتىرى سىزدا­مايتىن ادام جوق. سىرقات جانىڭا باتقاندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكە­مەلە­رىن جاعالاپ, جانىڭا شيپا ىزدەي­سىڭ. ءتىپتى جەكەمەنشىك ەمحانا­لاردى دا قوش كورەتىندەر بار. بۇل – ءار ادامنىڭ قالاۋى. جاسىرىپ قايتەمىز, «مەملەكەتتىك مەديتسينالىق مەكەمەلەرمەن سالىستىرعاندا جەكە­نىڭ يەلىگىندەگى ەمحانالاردا جاقسى جاعداي جاسالعان, ۇزىن-سونار كەزەك جوق, مىقتى دارىگەرلەر سوندا, سىر­قاتىڭا شيپا تاباسىڭ» دەگەندەي پىكىر­دە جۇرگەندەر دە جوق ەمەس. تاعى دا قايتالاساق ارتىق بولماس, ءار ناۋقاس قانداي ەمحانانى قالايدى, ول – ەركى. ءتىپتى مەملەكەتتىك بولسىن, جەكەمەنشىك بولسىن, اۋرۋحانالار مەن ەمحانالاردان بويىن اۋلاق سالىپ, بالشى-بالگەر مەن ەمشىلەرگە دە جۇگىنەتىندەردىڭ كوپ ەكەندىگىن كۇندەلىكتى ومىردە كورىپ ءجۇرمىز. ايتەۋىر, ناۋقاس ادامنىڭ بار ويلايتىنى – سىرقاتىنان ايىعۋ عوي. كۇنى كەشە الەۋمەتتىك جەلىلەردە ەلدى ەلەڭ ەتكىزگەن بەينەجازبا جاريالاندى. ەر ادام, ءوزىنىڭ قاراماعىنداعى قىزمەتكەرلەر بولسا كەرەك, الدىنداعى ولارعا قاراپ تەپسىنىپ تۇر. ايتىپ تۇرعانى – اقشا. اقىلى ەم الۋشىلاردان مەيلىنشە كوبىرەك اقشا جيناۋ كەرەكتىگىن, ونىڭ جولدارىن ء«تۇسىندىرىپ» الەك. بۇل بەينەجازبا سانجار بوقاەۆتىڭ Facebook-تەگى پاراقشاسىندا جاريالاندى. بەينەجازبا 2015 جىلى الماتى قالاسىنداعى №4 قالالىق كلينيكالىق اۋرۋحانانىڭ جيىنى ءوتىپ جاتقاندا تاسپاعا تۇسىرىلگەنى كۇنى كەشە بەلگىلى بولدى. اقشانى كوبىرەك تابۋعا تاپسىرما بەرگەن ادام وسى اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى ءانۋار امانوۆ ەكەن. ول 2016 جىلى №7 الماتى قالالىق كلينيكالىق اۋرۋحاناسىنا باس دارىگەر بولىپ اۋىستىرىلعان. الماتى قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ بۇيرىعىمەن ءا.امانوۆ قازىر قىزمەتىنەن بوساتىلعان. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – وسى بەينەجاز­باداعى ماسەلە قازىرگى ۋاقىتتا وتە وزەكتى ەكەنىن ايتۋ, وي سالۋ. ويتكەنى, ونداعى ايتىلعان جايتتارعا قۇلاق تۇرسەڭ, توبە شاشىڭ تىك تۇرادى. ونسىز دا سىرقاتى جانىنا باتىپ, تەز ايىعۋدى ويلاعان ادامنىڭ دەنساۋلىعىنان اقشا ايامايتىنىن بىلەدى ولار. قارا اسپاندى توندىرەدى, اۋرۋىنىڭ ۇستىنە اۋرۋ جاماپ, ودان ەمدەلۋ ءۇشىن قىمبات مەديتسينالىق قىزمەتتەر مەن دارىگەرلەرگە «جول سىلتەيدى». قالاي بولعاندا دا, بۇل – ەمدەلۋشىنىڭ قالتاسىن قاعۋ. ول قارىزدانىپ-قاۋعالانىپ جاتىر ما, نەسيە الىپ, شىرمالىپ جاتىر ما, وعان ولاردىڭ باسى اۋىرمايدى. قايتكەن كۇندە دە نەگىزگى ويلارى – كوبىرەك اقشا تابۋ. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قۇلقىننىڭ ق ۇلى. ادامنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن اقشاعا تاۋەلدى ەتىپ قويعانداردان نە كۇتۋگە بولادى سوندا؟ ولار سىرقاتتاردى قۇلان-تازا ەمدەۋدى ەمەس, ولاردىڭ اقشاسىن ويلاپ وتىر عوي. ەسىل-دەرتى كوبىرەك اقشا تابۋدى ويلاعان دارىگەرلەر شيپالى ەم جاسايدى دەگەنگە سەنەسىز بە؟ ءاي, قايدام. اقشا ءبىرىنشى كەزەكتە تۇرعاندا, ەم-دوم ارتقا سىرىلا بەرەتىنى انىق. جاسىرىپ قايتەمىز, اق حالاتتىلاردىڭ ايتقانى – ناۋقاس ءۇشىن زاڭ. بۇلجىتپاي, اينا-قاتەسىز ورىنداۋعا تىرىساسىڭ. دەنساۋلىقتان اقشا ايامايسىڭ. قاپتاتىپ جازىپ بەرگەن ەمدىك شارالاردىڭ ءبارىن قابىلداۋعا تىرىساسىڭ. ۋزي, فگس, فيزيوەم جانە باسقا دا ءتۇر-ءتۇرى كوپ ەمەس پە؟ «وسىنىڭ ءبارىن قابىلداعاندا عانا سىرقاتىڭىزدان جازىلاسىز» دەپ تۇرسا, پايداسى بولسا دا, بولماسا دا, سونىڭ ءبارىن قابىلدايتىن ادەتىمىز بار عوي. بەينەجازباداعى باس دارىگەر وسىنىڭ ءبارىن بەس ساۋساقتاي بىلەدى, سىرقاتتاردىڭ پسيحولوگياسىن ابدەن «زەرتتەگەن». ناۋقاستىڭ وسال تۇسىن جاقسى بىلەدى. قارماققا ءتۇسىرىپ, اقشا ۇستىنە اقشا جاساۋعا ابدەن داعدىلانعان, وسى «مەكتەپتەن» وتكەن ادام. ەندى سول تاجىريبەسىن الاوكپە بولىپ قاراماعىنداعى قىزمەت­كەرلەرگە جانۇشىرا ۇيرەتىپ جاتىر. ءتىپتى بۇل جوسپارلى جۇمىس ەكەندىگىن دە ۇمىتپايدى. ياعني, اقشانىڭ جوسپارى بار دەگەن ءسوز. سونى ورىنداۋ كەرەك. اسىرا ورىنداسا, ءتىپتى جاقسى. ءيا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەر از ەمەس. انە ءبىر جىلدارى مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە ەمدەلۋگە كەلۋشىلەر ءۇشىن ءدارى-دارمەكتى قاي ءدارىحانادان الۋ كەرەكتىگى جايلى «ناقتى نۇسقاۋ» بەرىلەتىنى ايتىلىپ, اجەپتەۋىر شۋ بولعان ەدى. ءتىپتى كەيبىر باس دارىگەرلەردىڭ مەملەكەتتىك مەكەمەدە جەكە ءدارىحانالارىن اشىپ, ءدارى-دارمەك ساۋداسىن قىزدىرعانى ەل ىشىندە ءبىراز تالقىعا تۇسكەن بولاتىن. ونىڭ ءبارى رەتتەلدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى وسىنداي ولقىلىقتار جويىلىپ ەدى, ەندى اقىلى مەديتسينانىڭ نەبىر قيتۇرقىلارى اشىلىپ جاتىر. ارينە, مۇنىڭ ءبارى رەتتەلەتىن شىعار. وعان كۇمانىمىز جوق. كەشە عانا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىن قايتا قۇردى. وسى سالانىڭ بىلگىر مامانى ەلجان ءبىر­تانوۆتى مينيستر ەتىپ تاعايىنداۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. جۇرت بۇل جاڭالىقتى جىلى قابىلداعانى انىق. ويتكەنى, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى قوردالانعان ماسەلەلەردى شەشۋمەن ءتيىستى مينيسترلىكتىڭ تۇبەگەيلى اينالىسۋى كەرەك ەكەنى – ۋاقىت تالابى. ەڭ قىمبات بايلىق – ادام دەنساۋلىعى مەن ءومىرى. حالىقتىڭ ومىرىنە اراشا تۇسەتىن ادامدار قۇلقىننىڭ ق ۇلى بول­ماۋى ءتيىس. ونىڭ انتىنا ادال بولعانى ءجون. الدىمەن اقشانى ەمەس, ادامنىڭ دەنساۋلىعىن ويلاۋى كەرەك. عالىم ومارحان, «ەگەمەن قازاقستان»