وتكەن كۇندەردەن سىر شەرتەتىن جازبالارعا قاراعاندا, اۋليە اتا جەرىندە العاش رەت مۋزەي 1931 جىلى قاراحان كەسەنەسىنىڭ قاسىنداعى مولاعا ءتيىپ تۇرعان شاعىن ۇيدەن اشىلعان ەكەن. تالاي كونە ءجادىگەرلەردى تورىنە جيناعان بۇل ەسكى ءۇي تالاي تاريحتى باستان وتكەرىپ, سوعىس جىلدارى ەسىگىنىڭ الدىندا ءبىر كۇزەتشىدەن باسقا قىزمەتكەرى دە بولماپتى. بۇگىندە جامبىل وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ ءوز الدىنا ءزاۋلىم عيماراتى بار. جانە ءار ءبولمەسى, ءار بۇرىشى, ءار سورەسى كونە ءجادىگەرلەرگە تولا بۇل عيماراتقا كەلۋشىلەر قاتارى كوپ.
«ءموپ-ءمولدىر كوزدىڭ قاراسىن, تارازدان عانا تاباسىڭ!» دەپ ورتا عاسىر اقىنى فيردوۋسي جىرلاعانداي شىنىندا كونە قالانىڭ بويجەتكەندەرى شەتىنەن سۇلۋ بولعانىنا كۇمانىمىز جوق. مىنا ءبىر ءبيشى قىزدىڭ ءمۇسىنى ح-ءحىى عاسىرلاردا قولادان قۇيىلىپتى. بۇل جادىگەر 1964 جىلدىڭ 13 تامىزىندا ورتالىق ستاديوننىڭ ماڭىنان 1,5 مەتر تەرەڭدىكتەن تابىلعان.
ال كيىز ءۇي پىشىندەس شىراق پەن تىزەرلەپ وتىرعان كىسىنىڭ (ح-ءحىىى عاسىر) ءمۇسىنى, ءۇش اياقتى شام مەن بۇيىرىنە قۇران اياتتارى جازىلعان جازۋى بار قۇمىرا دا سول جىلدارى ورتالىق بازاردىڭ ورنىنان قازىپ الىنىپتى.
بۇگىندە كونە قالا ورنىندا قازبا جۇمىستارى قولعا الىنعان. ارحەولوگتار تاراز قالاسىنىڭ ءار كەزەڭىنە جاتاتىن جادىگەرلەر, ونىڭ ىشىندە التىن, كۇمىس, مىستان جاسالعان اشەكەي بۇيىمدار سياقتى قۇندى جادىگەرلەردى توپىراق استىنان ارشىپ الدى. ءتىپتى ءبىرشاما جاقسى ساقتالعان ورتاعاسىرلىق ىدىس قويماسى دا تابىلدى. بۇل تابىلعان جادىگەرلەردەن كوشپەندىلەردىڭ قولتاڭباسىن تايعا تاڭبا باسقانداي انىقتاۋعا بولادى. الداعى ۋاقىتتا بۇل جۇمىستار جالعاسىن تاۋىپ, كونە شاھاردىڭ تىرشىلىگىنەن سىر شەرتەتىن دۇنيەلەر كوپتەپ تابىلاتىنىنا سەنىم مول.
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان»