پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كەشەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى ماسەلە قارالدى.
وسى ماسەلە بويىنشا بايانداما جاساعان ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى جانار ايتجانوۆا جۋىقتا عانا مەملەكەت باسشىسى «مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى» زاڭعا قول قويعاندىعىن, ەندىگى ماسەلە وسى زاڭدى جۇزەگە اسىرۋدان تۋىندايتىندىعىن ايتتى. جاڭا زاڭ ەكونوميكانىڭ ءارتۇرلى سالالارىنداعى مەملەكەتتىك م ۇلىكتەرگە قولدانىلاتىن جالپى ەرەجەلەردى بەلگىلەۋ, ولاردى باسقارۋدى رەتتەيتىن زاڭ نورمالارىن ءبىر زاڭنىڭ اياسىندا بىرىكتىرۋ جانە وسى بويىنشا ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قۇزىرەتىن ايقىنداۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن. بۇل زاڭ بازالىق بولىپ تابىلادى. سوندىقتان مەملەكەتتىك م ۇلىكتى ساتىپ الۋ جانە ونى يەلىكتەن شىعارۋ (ساتۋ) كەزىندە تۋىندايتىن بارلىق ماسەلەلەردى جۇيەلەيتىن بولادى.
جاڭا زاڭنىڭ وزىندىك جاڭالىقتارى بار. سونىڭ قاتارىندا ونىڭ بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇزىرەتتەرىن مەملەكەتتىك م ۇلىكتەردى رەسپۋبليكالىق جانە كوممۋنالدىق م ۇلىكتەرگە بولە وتىرىپ ايقىندايتىندىعىن ايتۋعا بولادى. زاڭعا سايكەس مەملەكەتتىك م ۇلىكتى باسقارۋدىڭ زامانعا لايىق جۇيەسى قالىپتاسىپ, ول جوسپارلاۋ, مونيتورينگ جۇرگىزۋ, باعالاۋ جانە باقىلاۋ ماسەلەلەرىن قامتۋى ءتيىس. ەندىگى كەزەكتە مەملەكەتتىك م ۇلىكتىڭ ءبىرىڭعاي ءتىزىمى قالىپتاستىرىلادى. تاياۋداعى ەكى جىلدىڭ ءىشىندە مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى بارلىق ۆەدومستۆولىق اقپاراتتار وسى تىزىمگە جيناقتالاتىن بولادى.
مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردى قۇرۋدىڭ ءتارتىبى مەن ماقساتى, ولاردىڭ قىزمەت اياسى ايقىندالىپ, بۇل كاسىپورىندى باسقارۋشىلاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى كۇشەيتىلەدى. ەندىگى كەزەكتە مەملەكەتتىك كاسىپورىنعا ءوز اياسىندا ەنشىلەس كاسىپورىندار قۇرۋ قۇقىعى بەرىلمەيدى. بارلىق مەملەكەتتىك كاسىپورىندارعا, ولاردىڭ قىزمەت تۇرلەرىنە قاراماستان, جوسپارلاۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسى قاراستىرىلاتىن بولادى. مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ مەملەكەتتىڭ اتىنان جانە وزدەرىنىڭ اتتارىنان ارەكەت ەتۋىنە شەكتەۋلەر جاسالادى. زاڭدا وسى سەكىلدى باسقا دا جاڭالىقتار مەن وزگەرىستەر از ەمەس.
زاڭ مەملەكەتتىك م ۇلىكتى باسقارۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن قىزمەت ەتەدى. سونىمەن قاتار ول بارلىق ماسەلەلەر ناقتى ايقىندالعاندىقتان, ەلىمىزدىڭ
ينۆەستيتسيالىق احۋالى مەن بيزنەستىك ورتانىڭ جۇمىسىنا دا جاعىمدى اسەر ەتۋى ءتيىس. مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردىڭ سانىن وڭتايلاندىرۋ بارىسىندا بيۋدجەتتىڭ مەملەكەتتىك كاسىپورىندار ءۇشىن جۇمسالاتىن شىعىستارى دا ازايا تۇسەدى دەگەن بولجام بار.
جانار ايتجانوۆا وسى زاڭدى ءجۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بەلگىلەنىپ وتىرعان بىرقاتار شارالاردى اتاپ كورسەتتى. ماسەلەن, ءۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 تامىزىنا دەيىن تيىستى ەرەجەلەرگە وزگەرىستەر ەنگىزىپ, كوممۋنالدىق مەنشىكتىڭ وبلىستىق جانە اۋداندىق دەپ ءبولىنۋ ۇدەرىسىن تولىق اياقتاۋ قاجەت. ال جىل سوڭىنا دەيىن قىزمەت اياسى بەلگىلەنبەگەن كاسىپورىندار مەن ەنشىلەس كاسىپورىندارعا تالداۋ جۇرگىزىلەتىن بولادى دا 2012 جىلدىڭ ناۋرىزىنا دەيىن ولاردىڭ تاعدىرى شەشىلەدى. 2012-2013 جىلداردىڭ ارالىعىندا مەملەكەتتىك ءمۇلىك تۋرالى بىرىڭعاي ءتىزىم قامتاماسىز ەتىلەدى.
اتالعان ماسەلەنى تالقىلاۋ بارىسىندا ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ قازاقستان بۇكىلالەمدىك ساۋدا ۇيىمىنا قوسىلعان جاعدايدا بۇل زاڭنىڭ ەلىمىزدەگى ينۆەستيتسيالىق احۋالعا قانداي اسەر ەتەتىندىگىن سۇرادى. سۇراققا بەرىلگەن جاۋاپتا, مۇنداي جاعدايدا وسى زاڭنىڭ ەلىمىزدەگى ينۆەستيتسيالىق احۋالدىڭ بولجامدىلىعىنا قىزمەت ەتەتىندىگى, ياعني اسەرى جاعىمدى بولۋى ءتيىستى ەكەندىگى ايتىلدى.
سونداي-اق پرەمەر-مينيستر باسقا دا سۇراقتار قويىپ, ولاردىڭ بارلىعىنا قاناعاتتانارلىق جاۋاپ الدى.
ۇكىمەت وتىرىسىندا سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان جاڭا باعدارلاما جوباسى دا تالقىلاندى. وسى جونىندە بايانداما جاساعان ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس اگەنتتىگىنىڭ باسشىسى قايرات قوجامجاروۆ بۇل باعدارلاما قوعامنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا توزبەۋشىلىك كوزقاراسىن قالىپتاستىرۋعا, ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وسى باعىتتا جۇرگىزىپ جاتقان شارالارىنا دەگەن سەنىمدىلىگىن ارتتىرۋعا قىزمەت ەتەتىندىگىن اتاپ كورسەتتى. قازىرگى كۇنى قازاقستان سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستىڭ ەۋروپالىق ستاندارتتارىن مەڭگەرۋدە. باعدارلاما ەلىمىزدە ازىرلەنگەن «ەۋروپاعا جول» باعدارلاماسىنىڭ تالاپتارىمەن دە سايكەس كەلەتىندىگىن ايتتى.
اتالعان ماسەلەلەردى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ قارالىپ وتىرعان مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى زاڭدى جۇزەگە اسىرۋ جانە سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس ماسەلەسى قوعامدى تولعاندىراتىن ماسەلەلەر ەكەندىگىن اتاپ كورسەتە كەلە, قازىرگى ۋاقىتتا ينتەرنەتتىڭ دامۋىنا بايلانىستى جاريالىلىقتىڭ بارىنشا كۇش الا ءتۇسكەندىگىنە توقتالدى. «قازىر بۇكىل الەمدەگى سەكىلدى ءبىزدىڭ قوعامىمىزدا دا اشىقتىق, جاريالىلىق ۇدەرىستەرى كۇش الىپ كەلەدى. وسى جاعدايدى ەندى سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس سەكىلدى ماڭىزدى ماسەلەدە دە ءساتتى پايدالانۋىمىز قاجەت. مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارىنىڭ جەكە بلوگتارىنىڭ اشىلۋى دا وسىنداي سەبەپتەرگە بايلانىستى», دەدى. سونىمەن قاتار, قارالىپ وتىرعان ماسەلەلەرگە قاتىستى ءتيىستى ۇيىمداردىڭ الدىنا مىندەتتەر جۇكتەدى.
سۇڭعات ءالىپباي.