ليمون تسيترۋستى وسىمدىك. جىلى جەردە وسەدى. وسى وسىمدىك وڭتۇستىكتىڭ توپىراعىن جەرسىنگەنى قاشان. اۋەلدە سارىاعاشتىڭ جىلىجايلارىندا جەمىسىن بەرگەن ليمون بىرتە-بىرتە تاۋلى ايماقتاردى دا جاتسىنبايتىن بولدى.
تروپيكالىق وسىمدىك باسىن ماڭگىلىك سىرە قار باسقان تاۋدىڭ ەتەگىندە وتىرعان تولە بي اۋدانى كەمەقالعان اۋىلدىق وكرۋگىندەگى «نەماتۋللا» شارۋا قوجالىعىنىڭ جىلىجايىندا جەمىسىن بەرە باستادى.
ءبىر قىزىعى, وسى ليمون وسىرۋگە ماماندانعاندار ونى جالقاۋدىڭ جۇمىسى دەپ ازىلدەيدى. ايتسا-ايتقانداي, ءبىر ءوسىرىپ العان سوڭ وعان ونشالىقتى باپ كەرەك ەمەس. بىراق, بۇتاعىنداعى اتالىعى مەن انالىعىن ايىرا الساڭىز بولدى. ءونىم بەرەتىن قاۋقارى جوق اتالىعى جايقالىپ ءوسىپ كوز الدايدى ەكەن. ەسەسىنە انالىعى ءبىر جەرى اۋىرعانداي ىلمەيىڭكىرەپ ءسال قۋراپ وسەدى. بىلمەگەن ادام «ءاي, وسى جەمىس بەرمەيدى-اۋ» دەپ وتاپ تاستاۋى مۇمكىن. ليمون بەس گرادۋس جىلىلىققا دەيىن قابىرعاسى قايىسپاي توزەدى. تۇبىنە ورگانيكالىق تىڭايتقىشتار ارقىلى سۋ بەرگەننەن بولەك, جەمىس بايلاعان شاقتاردان باستاپ ۇستىنەن سۋ بۇرىككىشپەن جاساندى جاڭبىر جاۋعىزىپ تۇرادى.
كوشەتى ءۇش-ءتورت جىلعا دەيىن ءونىم بەرمەيتىندىكتەن كانىگى باعباندار قاپتالىنا قيار, قىزاناق تۇقىمدارىن ەگىپ, پايداسىن ەسەلەپ الادى. «ەكى جەپ بيگە شىقتى» دەگەن وسى. بۇل ليمونىنىز الپىس جىلعا دەيىن ءونىم بەرە الادى.
«نەماتۋللا» شارۋا قوجالىعىندا 5,5 گەكتار جەرى بولسا, سونىڭ 3,5 گەكتارىنا ليمون ءوسىرىلىپ جاتىر. ەكى جارىم مىڭ كوشەتتەن جىل سايىن جيىرما تونناعا دەيىن ليمون جينالماق. بۇل ازىرگە عانا. ليموناري ابدەن ءوسىپ جەتىلگەن سوڭ جىلىنا 100 تونناعا دەيىن ءونىم بەرە الادى.
ليمون ءتۇرلى اۋرۋلارعا مىڭ دا ءبىر ەم. سوندىقتاندا سۇرانىس بار. ياعني, ءدامى قىشقىل بولعانىمەن اقشاسى ءتاتتى. قايدا وتكىزەم دەيتىن ەمەس, كورشى رەسەيدىڭ الارماندارى جەمىس پىسكەن كەزدە كاماز-دارىنىڭ ءتۇتىنىن بۇرقىراتىپ, جىلىجايدىڭ باسىنا وزدەرى كەلەدى. رەسەي دەمەكشى, وسى ليمونعا بايلانىستى ءبىر قىزىق جايت بار. وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارىنىڭ سوڭىندا رەكەت دەگەن پالەلەر قاعىنىپ تۇردى عوي. ميليتسيا-پوليتسيانىڭ ءوزى ولارمەن جەڭ ۇشىنان جالعاسىپ, قورقاۋ قاسقىرداي بىرگە جورتاتىن بولعان. وڭتۇستىكتىڭ ءبىر بايشىكەش جىگىتى ءبىر ماشينا ليمون تيەپ, قيىر شىعىسقا بارادى. ول جاقتا تابيعات قاتال, جەمىس از, باعا دا قىمبات. ءبىزدىڭ جىگىت ءداۋ بازاردىڭ الدىنا توقتايدى. ىشكە كىرىپ ساتۋعا رۇقسات جوق. كوتەرمە باعامەن ساتىپ الاتىندارمەن كەلىسە الماي جاتقاندا ەڭگەزەردەي ءداۋ ورىس مۇجىعى كەلەدى. ول كەزدە ميلليون دەگەن اقشانىڭ ورنىن ليمون دەگەن ءسوز ۇقتىرىپ تۇرعان.
– قانشا؟ – دەيدى اناۋ.
– ليمون, – دەيدى تىلىنەن قاعىنعان مىناۋ.
ەكەۋى قول الىسادى. ءبىر ماشينا ليمون قوراپ-قوراپ بولىپ بازار ىشىنە كىرىپ كەتكەن. ءبىر كەزدە ءداۋ ورىس راحمەتىن ايتىپ, ءبىر ليمون ۇستاتادى. ارينە, ءبىزدىڭ جىگىت جامباسىنا ءبىز سۇعىپ العانداي شورشىپ تۇسەدى. ليموننىڭ شىن ماعىناسىندا ميلليون رۋبل ەكەندىگىن ۇقتىرا الساشى.
– اعايىن, – دەيدى اناۋ. – مەن سەنىڭ تىلىڭنەن تارتقان جوقپىن. نە سۇرادىڭ سونى بەردىم. ەندى قويمايدى ەكەنسىڭ دەنەڭ ءسىبىردىڭ ورمانىندا ءشىرىپ قالادى. باس امانىڭدا ەلىڭە جەتىپ ال.
ميلليوندى ليمون دەپ كىسىمسىگەن ءبىزدىڭ جىگىت ءىشى قان جىلاپ, قارىزعا بەلشەدەن باتىپ ەلگە قايتادى. ول كەزدە مۇنداي وقيعالارعا تاڭقالمايتىن ۋاقىت قوي.
قازىر رەسەي كاسىپكەرلەرى ءوز اياعىمەن كەلىپ, اقشاسىن تولەپ ەلىنە الىپ كەتەدى. ليمون ونداعان ميلليون تەڭگە تابىس اكەلەتىن كەز جاقىنداعانىن ءبىلىپ وتىرعان «نەماتۋلا» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىلارى ەكى الاقانىن ىسقىلاپ وتىر.
باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى