قازىرگى زاماندا ءومىرىمىزدى كومپيۋتەرسىز ەلەستەتۋ استە ءمۇمكىن ەمەس. دەگەنمەن كومپيۋتەر الدىندا نەعۇرلىم كوپ وتىرعان سايىن كوزىمىزدىڭ قىزارىپ, شارشاعانىن بايقايمىز.
ءيا, كومپيۋتەر الدىندا ۇزاق وتىرۋ كوزگە كوپ سالماق ءتۇسىرىپ, كوزدىڭ كورۋ قابىلەتىن السىرەتەدى, بۇرىنعى سوزىلمالى دەرتتەردى قوزدىرادى. بۇل جاعداي كوز ءدارىگەرلەرىن ايتارلىقتاي الاڭداتىپ وتىرعان باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى, ونى عىلىمدا كومپيۋتەرلىك كوز سيندرومى دەپ اتايدى.
ەگەر كىمدە-كىم كومپيۋتەر الدىندا ۇزاق وتىراتىن بولسا ءھام كوز شارشاۋىنىڭ بەلگىلەرىن بايقاسا, ۋاقىتتى سوزبالاقتاماي مامان دارىگەرگە كورىنگەنى ابزال. ال ول قانداي بەلگىلەر؟ اتاپ ايتقاندا:
كوز قىزارسا, قۇم تۇسكەندەي اسەر پايدا بولسا, تەز شارشاپ تالاتىن بولسا, جارىققا قاراعاندا تىتىركەنسە, ءجيى جاساۋرايتىن بولسا, باس اۋىرسا, كوزدىڭ اينالاسى تالىپ, قۇرعاپ, اشىسا, كونديتسيونەر قوسىلعان بولمەدە كوزدەگى جايسىزدىق ۇلعايا تۇسسە.
ابزالىندا, كوز گيگيەناسىن ساقتاۋ ءۇشىن جۇمىس ورنىن دۇرىس ۇيىمداستىرۋ قاجەت. ايتالىق, ول مىناداي شارتتار:
• كومپيۋتەر مونيتورىنىڭ جوعارعى نۇكتەسى كوزدىڭ تۇسىندا نەمەسە ءسال جوعارى بولۋى كەرەك;
• دياگونالى 54 سانتيمەترلىك مونيتوردان 60-70 سانتيمەتر, ال 72 سانتيمەترلىك مونيتوردان 80 سانتيمەتر اراقاشىقتىقتا وتىرۋ قاجەت;
• كومپيۋتەردىڭ جارىعىن كوزگە جايلى ەتىپ قويۋ شارت;
• مونيتورعا كۇن ساۋلەسى تىكەلەي ءتۇسىپ, شاعىلىسپايتىن بولسىن;
• جۇمىس ىستەگەندە قاراڭعى نەمەسە جارىعى جەتكىلىكسىز ءبولمەدە وتىرماۋ;
• ءاربىر 1-1,5 ساعاتتا 10 مينوتتىك ءۇزىلىس جاساپ, كوزگە ارنالعان جاتتىعۋلار جاساۋ;
• كوزدى قورعايتىن ارنايى كوزىلدىرىك كيۋ;
• كوزدى ىلعالداندىرىپ, شارشاعانىن باساتىن تامشىلار قولدانۋ قاجەت.
ال تومەندە تىزبەكتەلگەن قاراپايىم جاتتىعۋلار كوزدىڭ بۇلشىق ەتتەرىنىڭ كۇشىن كوبەيتىپ, قان اينالىمىن جاقسارتادى, ولاردى ءاربىر كەزدە ورىنداۋعا بولادى:
• ءبىر كوزدى الاقانمەن جاۋىپ قويىپ, ەكىنشى كوزبەن العا قاراي 2-3 سەكوند قاراپ تۇرىپ, وسى جاتتىعۋدى ەكىنشى كوزگە قايتالاۋ;
• العا قاراي 15-20 سانتيمەتر كوز ارالىعىنا قارىنداش قويىپ, قارىنداشتىڭ ءدال ۇشىنا 3-5 سەكوند قاراۋ. سودان سوڭ كوزقاراستى الىسقا اۋدارۋ. وسى جاتتىعۋدى 10-12 رەت قايتالاۋ;
• كوزدى 3-5 سەكوند قاتتى جۇمىپ تۇرۋ. سودان كەيىن 3-5 سەكوندكە اشۋ. وسى جاتتىعۋدى 8-10 رەت قايتالاۋ قاجەت;
• كوزدى وڭعا, سولعا, جوعارى ءھام تومەن قاراي بۇرىپ, 3-5 سەكوندكە قاتتى جۇمۋ, بۇل جاتتىعۋدى 5-6 رەت قايتالاۋ.
اقيقاتىندا, وسىناۋ جاتتىعۋلار كوز اينالاسىنىڭ بۇلشىق ەتتەرىنىڭ قان اينالىمىن جاقسارتادى دەيدى كوز دارىگەرلەرى.
بەگىمحان كەرىمحان ۇلى.