جۇرەكتە يمان, جۇزىندە نۇر شالقىعان

زارا اپانى كەرەكۋ وڭىرىندە بىلمەيتىن ادام جوق جيىرما جىلداي ۋاقىت ءوڭىر­دەگى مۇسىلمان ايەلدەرى ليگاسى وبلىستىق بولىمشەسىن باسقارىپ كەلە جاتقان, «انا ءتىلىمىز, سابىرلى ءدىلىمىز, ۇلىق ءدىنىمىز جاڭعىرسىن, ويۋ-ءور­نەك­تى سالت-ءداستۇرىمىز ورالدى, ويا­نىڭ­دار, قازاق بولىڭدار» دەپ قاي جەردە بولماسىن اي­نالا­سىنا ايتىپ جۇرەتىن جا­نى دا, كەلبەتى دە كەلىسكەن زارا قاب­دىش­قىزىن كەرەكۋ ءوڭى­رىندە ءبىل­مەيتىن جان جوق شى­عار, ءسىرا. دارحان پەيىل, پارا­ساتى مول اجەلىك باسپالداققا امان-ەسەن جەتكىزگەن ما­عى­نا­لى عۇ­مىر زارا اپاعا ادەمى قار­تايۋ­دى, اينالاسىن جىلى شۋاققا, مەيىرىمدىلىككە بولەپ ءجۇرۋدى وسىلاي سىيلاسا كەرەك. جەتپىس جىلدىق مەرەي­تويىندا ەلىمىز­دىڭ مادەنيەت ءمينيسترى مۇح­تار قۇل-مۇ­حام­مەد, وبلىس اكى­مى با­قىت­جان ساعىنتاەۆ جانە الماتى مەن استانادا تۇراتىن كوپ­تەگەن قوعام قايراتكەرلەرى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى نۇرلى سوزدەرگە تولى قۇتتىقتاۋ حات­تارىن جولداپتى. قازاقستان حال­قى اسسامبلەياسى وبلىس­تىق بولىمشەسىنىڭ توراعاسى يدايات ابدىحالىقوۆ اس­سام­بلەيا­نىڭ كۇن­دەلىكتى جۇمى­سىن­دا زارا اپا­نىڭ ەلىمىزدەگى دوستىق پەن تاتۋلىققا, ۇلت­تىق ءما­دەني ور­تا­لىقتار ارا­سىنداعى جارقىن باي­لا­نىس­تى نىعايتۋعا قوس­قان ەڭ­بەگى وراسان زور, ءبا­رىمىزگە ۇلگى-ونەگە, – دەسە, وبلىس­تىق ەۆرەي ەتنومادەني ءبىر­لەس­تىگى­نىڭ ءتور­ايى­مى فاينا سۆەچينسكايا مە­نىڭ قۇر­بىم, زارا اپا­لا­رىڭ ول بىرىنشىدەن ەلىنىڭ پا­تريو­تى, نا­عىز قازاق ايەلى, ول ىلعي دا جاي­دارى, جار­­قىن مىنەزدە ءجۇ­رەدى, سول ءۇشىن دە ونىڭ جانى جاس دەر ەدىم. دوس­تارى ءارتۇرلى ۇلت وكىل­دەرى, ءبىز ءبارى­مىز دە, ول كىسىنى ارقا­شان قۇر­مەت تۇتا­مىز, دەيدى. زارا اپا باسقارا­تىن ليگانىڭ قۇرا­مى­نان «ارۋ-انا» ات­تى اجە­لەر ءانسامبلى قۇ­رىلىپ, رەپەرتۋا­رىندا جيىنى جۇزگە جۋ­ىق پا­تريوتتىق تاقىرىپ­تاعى ءجا­نە حا­لىق اندەر ايتىلىپ, وبلىس ءومى­رىندەگى بۇكىل مەرەكە, جيىن-توي­دىڭ ءمانى مەن سانىنە اينالۋدا. اجەلەر جىلىنا 30-عا جۋىق كونتسەرت ۇيىمداستىرىپ, اۋىل-اۋ­دان­­دارعا بارىپ تۇرادى. ال, جالپى اپامىز باسقاراتىن مۇ­سىل­ماندار ايەلدەر ليگاسى جەر­گىلىكتى جەردەگى ءارتۇرلى ۇلت وكىلدەرىنىڭ باسىن قوسقان اس­سامبلەيانىڭ ءبىر ءتۇپ قا­زىعى ىسپەتتى. وزگە ۇلتتىق ورتا­لىق­تار­دىڭ بارلىعى دا زارا اپا­نىڭ پارا­ساتتىلىعىنا, كەڭ پەيىلدى مىنەزىنە, وتانىم, ەلىم, قازا­عىم, جەرىم دەگەن اسقاق پاتريوت­تى­لىعىنا ءسۇيسىنىپ, ءتانتى بولىپ كەلەدى. ال, بۇل كىسىنىڭ تۋعان انا تىلىندە سويلەگەن سوزدەرىن ەس­تىسەڭىز, تاڭ­عالاسىز. ەكى­نىڭ بىرىنە دارىماعان بۇل دا ءبىر جاقسى قا­سيەت. ەلگە, حالىققا, ونىڭ ىشىندە وزگەگە دە وي سالاتىن ءسوز باستاۋ, ءسوز ايتۋ بارىنەن دە قيىن ەكەنى تاعى بەلگىلى. نەگىزىندە, اپامىز­دىڭ تۋىس­تارى ارعى اتالارىن قازاقتىڭ ءور­شىل اقىنى سۇل­تان­ماحمۇت توراي­عى­روۆپەن باي­لا­نىس­تىرادى. اقىن­نىڭ ءۇرىم-بۇ­تاعى ەكەنىن اپا­مىزدىڭ شابىت­تانىپ, كوپ­شى­لىكتىڭ الدىندا جارق ەتىپ, شارىق­تاپ, ىشتەگى وي­لا­رىن عاجاپ ءسوز­دەرمەن توگىپ-ءتو­گىپ جىبەرگەندە انىق بايقايسىز. اسەر­لە­نىپ, كوپ­كە دەيىن توقتاي الماي­دى. با­سىنان اق ورامالى تۇسپە­گەن, ۇلت­تىق كيىمى جاراسقان مۇ­سىل­مان­دىق سالت-داستۇرلەرگە ساي مىنەز-قۇلقى, بولمىسى اي­نالاسىن ەرەكشە نۇرلاندىرىپ تۇ­راتىن اپا­مىز­دىڭ ءجۇرىس-تۇ­رىسى دا, ءسوي­لەۋ مانەرى دە قىز-كەلىنشەك­تەر­گە, ءاي­ەل­دەرگە ۇلگى-ونە­گە. حال­قىنىڭ قا­سيەتتى ءداس­تۇرلەرىن وزگە­لەرگە تا­نىس­تىرا, ۇقتىرا بىلەدى. ول كەزىندە وبلىس ورتالىعىندا اشىلعان اباي اتىن­داعى جالعىز قازاق مەكتەبىندە وقىپتى. ال­ما­تى­داعى قىز­دار پەداگو­گيكالىق ينستي­تۋ­تىن گەوگرافيا ءپانى بو­يىنشا ءبىتىرىپ, وسى مەكتەبىنە قايتا ورال­عان. ول وسى قازاق مەكتەبىندە 35 جىل ۇس­تازدىق ەتىپتى. وسى مەكتەپ قا­بىر­عاسىندا ءجۇرىپ, ءوزىنىڭ ءومىر­لىك جارى, نەمەرە­لە­رىنىڭ اتاسى قاجىكەن اعامەن تا­نى­سىپتى.تاع­­دىر دەگەن قانداي, قازىر, مىنە, ەكەۋى ەلۋ جىلداي ۋاقىت بىرگە ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى. فاريدا بىقاي, پاۆلودار.