قۇراندا «جاقسىلىق پەن جاماندىق ءبىر اللادان» دەگەن ايات بار. ونى قازاقتا «پەشەنە» دەيدى. و باستان اتا-بابالارىمىز «ماڭدايعا نە جازسا, سونى كورەسىڭ» دەپ وتكەن. ال قيامەتكە دەيىن ۇزىلمەيتىن جاقسىلىق پەن جاماندىق پەندەلەردىڭ نيەتى مەن امالدارىنا قاراي بەرىلەدى. سول ءتارىزدى ءبىزدىڭ قازاق حالقىنىڭ تاعدىرى ءوز وتانىمىزداعى احۋالمەن تىكەلەي بايلانىستى.
دۇنيەنى ۇستاپ تۇرعان بەس سەبەپ بار. حالقىنىڭ ءادىل باسشىسى, عۇلامالار ءبىلىمى, قۋاتتىنىڭ جومارتتىعى, كەدەيلەردىڭ دۇعا-تىلەگى. العاشقىسى – ءادىل باسشى. ول – اللانىڭ اماناتى مەن ادالدىعىنا بەكەم دارا تۇلعا. ال ەندى وسى تورتەۋىنىڭ باسىن ءبىر جەرگە تۇيىستىرگەن «قازاعىما جاقسىلىق بەرە گور!» دەپ كوز جاسىمەن تىلەپ وتكەن بابالار باتالارىنىڭ شاراپاتى! ەلىنىڭ ەركىندىگى مەن حالقىنىڭ ىنتىماعىن كوكسەگەن اتالارىمىزدىڭ دۇعا شاراپاتى بۇگىنگى تاڭدا ات ۇستىندەگى ازاماتتاردى جەلەپ-جەبەي بەرسىن دەيىك.
«ينشاللاسىز» ءىسىن باستاماعان قازاق, بۇل ءسوزدىڭ قۇرانعا جاناسارىن بىلگەندەي. پايعامبارىمىز (س.ع.س.) الدىنا ساۋالمەن كەلگەن ادامدارعا «ەرتەڭ جاۋاپ بەرەمىن» دەپ ايتقاندا, جەبىرەيىل پەرىشتە ون بەس كۇننەن كەيىن پايعامباردىڭ «ينشاللا» دەپ ايتپاعانى ءۇشىن وسىنشاما ۋاقىتقا كەشىككەندىگى تۋرالى حابار بەرگەندىگى «كاحف» سۇرەسىندە باياندالادى.
مۇحاممەد (س.ع.س.) پايعامبارىمىز ءۇش ادامعا, ياعني جولدا جانە قيىندىقتا قالۋشىعا, اتا-انا مەن ۇلكەن كىسىلەرگە جاقسىلىق جاساۋدى بۇيىرعان. ەكونوميكامىزدىڭ وركەنىمەن جىل سايىن قارتتاردىڭ زەينەتاقىسى جوعارىلاپ, بيىلعى جىلى 30 پايىزعا كوتەرىلدى. بۇل – ۇلكەندەرىمىزگە ۇلكەن قۋانىش پەن قۇرمەت. جۇمىسقا جارامسىز, سال مۇگەدەكتەردىڭ كۇنكورىس تولەماقىلارى جارتى جىل سايىن ۇستەمەلەنۋدە. جولدا بەينەتكە ءتۇسىپ, قارجى جانە ەم – دارىلىك كومەككە قاجەت بولعاندارعا اەروموبيلدى تىكۇشاقتارمەن كومەك ەتۋ جاعدايى بەلگىلەنگەن. قازاقتىڭ سانىن كوبەيتۋدە ءار تۋعان بالالارىنا قاراي وتباسىنداعى جاس انالارعا ىنتالاندىرۋ تولەماقىلارى تاعى بار.
اتا-بابا داستۇرىمەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر جەتەكشىلەرى ەلىمىزدىڭ تورىنە دوڭگەلەنە جينالىپ, ءدىندەرارالىق جانە ۇلتارالىق قاتىناسقا سىيلاستىق پەن تۇسىنىستىكتى قۇراق ەتۋگە شاقىرىلىپ ءجۇر. كەزىندە مۇحاممەد (س.ع.س.) پايعامبارىمىز حۇدايبيا جەرىندە كاپىرلەرمەن ون جىلعا سوعىسپاۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلگەن. ودان سول كەزەڭدە مۇسىلمان جاماعاتى كوپ جەڭىسكە جەتتى. ول جىلدار مۇسىلمانداردىڭ العا باسۋ كەزەڭى بولدى. جۋىردا عانا ەلىمىزدە ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا (ەقىۇ) مۇشە مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى ات تىزگىندەتە باس قوسقان استانا ءسامميتى ءدۇنيەلىك تاريحقا التىن ارىپپەن ماڭگىلىككە قاشالىپ جازىلدى. «ءبىر ەل مەن جەرگە الىستان نە جاقىننان قوناق كەلسە, وزىمەن بىرگە قىرىق نەسىبەسىن الا كەلەدى. قىرىقتىڭ ءبىر بولىگىن ءوزى جەپ, قالعانىن سول مەكەنگە قالدىرادى», – دەگەن حاديس بار. نە بولماسا كۇنى كەشە ازيا ويىندارىندا سالاماتتى ءومىر سالتىنىڭ تۋىن سالتاناتپەن تىگۋى ۇلكەن ءدارەجە. وسىنىڭ بارىنە قازاقستان ءبىرلىگىنىڭ, تۇتاستىعىنىڭ, ءبىر تۋدىڭ استىنا جينالۋىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزدى. ءتۇرلى باعىتتاعى تابىستارىمىز جىلما-جىل ارتا بەرسىن. اللا تاعالا سوعان ءناسىپ ەتسىن.
نۇرلان اسانوۆ, قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ جەزقازعان ايماقتىق وكىل يمامى.
جەزقازعان.