2001
* 27 تامىزدا الماتىدان 35 شاقىرىم جەردە قازاق حالقىنىڭ جوڭعار شاپقىنشىلىعىنا قارسى كۇرەستەگى ەرەن ەرلىگىنە ارنالعان ەسكەرتكىش اشىلدى. سالتاناتتى راسىمگە قاتىسىپ, ءسوز سويلەگەن پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باس-اياعى 300 جىلداي مەرزىمگە سوزىلعان قازاق-جوڭعار سوعىسىن قازاق حالقىنىڭ ۇلى وتان سوعىسى دەپ اتاۋعا بولاتىندىعىن ايتقانى جينالعان قاۋىمنىڭ ايرىقشا ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى. بۇل تۋرالى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ 28 تامىز كۇنگى نومىرىندە « ۇلى وتان سوعىسىنداعى ەرەن ەرلىكتىڭ ەسكەرتكىشى» تاقىرىبىمەن ماقالا جارىق كوردى.
* 28 تامىزدا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بەيبىتشىلىك ەپيتسەنترى» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. يادرولىق قارۋسىزدانۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان بۇل كىتاپتا قازاقستانداعى سەمەي پوليگونىن جابۋدىڭ جاي-جاپسارى دا اسەرلى اڭگىمەلەنگەن.
* 29-30 تامىز كۇندەرى سەمەي يادرولىق پوليگونىنىڭ جابىلعانىنا 10 جىل تولۋىنا وراي الماتىدا يادرولىق قارۋسىزدانۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان «XXI عاسىر يادرولىق قارۋدان تازارعان دۇنيەنى قالايدى» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. كونفەرەنتسيادا سويلەگەن سوزىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ: «ادامزات قاشاندا بەيبىت كۇنگە ىنتىق. پلانەتانىڭ توبەسىنەن داموكل سەلەبەسى ءتونىپ تۇرعان جارتى عاسىر يادرولىق قارۋدان ادا الەم ءۇشىن تولاس تاپپاعان كۇرەسپەن ءوتتى. ەگەر ادامزات يادرولىق ەسسىزدىكتىڭ قۇردىمىنا قۇلاپ كەتپەي, امان تۇرسا, مۇنىڭ ءوزى سول قارۋدى تاراتپاۋدى جاقتاۋشىلاردىڭ قۋاتتى ءۇنىنىڭ, عالىمداردىڭ يادرولىق اپاتتىڭ قاتەرى جونىندەگى پايىمداۋلارىنىڭ, ادامداردىڭ بەيبىتشىلىككە ۇمتىلۋىنىڭ ارقاسى. ءبىزدىڭ كونفەرەنتسيامىز ىزگىلىكتى ماقساتتى – XXI عاسىردى ادامزاتتىڭ يادرولىق قاتەردەن قۇتىلاتىن عاسىرىنا اينالدىرۋ ماقساتىن كوزدەيدى. ءبىزدىڭ داۋسىمىز بۇكىل الەمگە ەستىلۋگە ءتيىس, ەستىلەدى دە!», دەدى ەلباسى.
* 3 قىركۇيەكتە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا ەلدەگى جاعدايدى جانە 2002 جىلعى ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتىڭ نەگىزگى باعىتتارىن بايان ەتەتىن قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ارنادى. «ءبىزدى الدىمىزدا ۇلكەن مىندەتتەر كۇتەدى. تۇجىرا ايتساق, بۇل دەگەنىمىز – نە ساياسي, نە بولماسا ءدىني نەمەسە ۇلتتىق ەكسترەميزم ورىن الا المايتىن مەملەكەت قۇرۋ», دەدى ەلباسى ءوز جولداۋىندا.
*4 قىركۇيەكتە پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ قازاقستانعا جەكە ساپارمەن كەلگەن يسپانيا كورولى حۋان كارلوس ءى-ءدى قابىلدادى. كەزدەسۋ بارىسىندا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق, قارىم-قاتىناس ماسەلەلەرى ءسوز بولدى.
* 5 قىركۇيەكتە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستانعا ءۇش كۇندىك ساپارمەن كەلگەن لاتۆيا پرەمەر-مينيسترى ا.بەرزينشتى قابىلدادى. پرەمەر-مينيستر ا.بەرزينشتىڭ استاناعا ساپارى ەكىجاقتى قاتىناستارعا شارتتىق قۇقىقتىق نەگىزىن قالادى. پرەمەر-مينيسترمەن ءبىرگە لاتىش بيزنەسمەندەرىنىڭ وكىلەتتى توبى كەلدى. كەلىسسوزدەر ءناتيجەسىندە, ساياسي قاتىناستار جانە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ كەلەشەكتى باعىتتارى تۋرالى بىرلەسكەن ءمالىمدەمە قابىلداندى. ساپار شەڭبەرىندە ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ تۇڭعىش وتىرىسى ءوتتى.
*6 قىركۇيەكتە اقتاۋ قالاسىندا قازاقستان جاستارىنىڭ كونگرەسى ءوتتى. كونگرەسكە قاتىسۋشىلار الدىندا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءسوز سويلەدى. «حالقىمىزدا «جاس كەلسە – ىسكە» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. قازاق قاشاندا جاسقا سەنىم ارتىپ, جاس وسكىندى بەتىنەن قاقپاي وسىرگەن. اتا جولىن قۋ, اكەنىڭ ءىسىن جالعاستىرۋ ءدايىم پەرزەنت پارىزى سانالعان. ءبىز دە سىزدەرگە سەنىم ارتامىز», دەدى پرەزيدەنت.
* 11 قىركۇيەكتە اقش-تا تەرروريستىك اكتىلەر ورىن الدى. قازاقستان عالامدىق قاۋىپسىزدىككە ات سالىسۋ ءۇشىن يراكتاعى حالىقارالىق كواليتسيا كۇشتەرىنە قوسىلدى. اقش تاراپىنىڭ سۇراۋى بويىنشا يراكقا ينجەنەرلىك-ساپەرلىك وترياد جىبەرىلدى.
* 13 قىركۇيەكتە قىزىلوردا وبلىسىندا رەسپۋبليكادا ءبىرىنشى بولىپ ءىس جۇرگىزۋ تولىقتاي مەملەكەتتىك تىلگە كوشىرىلدى. تاۋەلسىزدىك تويىنىڭ الدىنداعى بۇل قادام شىن مانىندە تاريحي وقيعا بولدى.
* 14 قىركۇيەكتە بىرقاتار ماڭىزدى شارالار بولدى. وسى كۇنى الماتىدا شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر ۇكىمەتتەرى باسشىلارىنىڭ وتىرىسى ءوتتى. وندا التى تاراپتى ۇلگىدە ىنتىماقتاستىقتىڭ باسىمدىق بەرىلەتىن سالالارى قارالدى, وسى ۇدەرىستى جانداندىرۋ جانە تەرەڭدەتۋ جونىندە ناقتى قادامدار بەلگىلەندى. پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ اتالعان جيىنعا قاتىسۋعا كەلگەن شىۇ-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر ۇكىمەتتەرى باسشىلارىن قابىلدادى. ماسەلەن, قازاقستان پرەزيدەنتى مەن رەسەيدىڭ ۇكىمەت باسشىسى م.م.كاسيانوۆتىڭ كەزدەسۋىندە كاسپي مۇناي قۇبىرى كونسورتسيۋمى جوباسى جانە كاسپي تەڭىزىنىڭ شەكاراسىن دەليميتاتسيالاۋ جونىندەگى كەلىسسوز ۇدەرىسى تۋرالى ءسوز قوزعالدى. سونداي-اق, قحر مەملەكەتتىك كەڭەسىنىڭ پرەمەرى چجۋ جۋنتسزيمەن كەزدەسۋدە ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردى دامىتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
* 15 قىركۇيەكتە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ الماتىداعى اقش ەلشىلىگىندە بولىپ, سونداعى ازا كىتابىنا ۆاشينگتون مەن نيۋ-يوركتەگى قايعىلى جاعدايلارعا بايلانىستى امەريكا حالقىنا كوڭىل ءبىلدىردى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقش پرەزيدەنتى دجوردج بۋشقا جولداعان ارنايى حاتىندا قارسى قيمىلدار جاساۋ كەزىندە اقش بيلىگى دانالىق تانىتاتىندىعىنا سەنىم بىلدىرىلگەن. بۇل جونىندە «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ 18 قىركۇيەك كۇنگى نومىرىندە «قازاقستان اقش-قا كەز كەلگەن كومەك كورسەتۋگە دايار» تاقىرىبىمەن حابارلاما جارىق كوردى.
* 22 قىركۇيەكتە ريم پاپاسى يوانن پاۆەل ءىى قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارى باستالدى. بۇل ريم ەپيسكوپى, عايسانىڭ جەردەگى ءىزباسارى, اپوستولدار كنيازىنىڭ مۇراگەرى, الەم شىركەۋىنىڭ جوعارعى باس ءپىرى, باتىس پاتريارحى, يتاليا پريماسى, ريم پروۆينتسياسىنىڭ ارحيەپيسكوپى, ءميتروپوليتى, ۆاتيكان شاھارى – مەملەكەتىنىڭ باسشىسى, ءبىر ءتاڭىردىڭ ۇمبەتتەرىنىڭ ۇمبەتى دەپ ارداقتالا اتالاتىن شاپاعاتتى اكەيدىڭ ورتالىق ازيا جەرىنە تۇڭعىش تابان تيگىزۋى بولاتىن. ەرتەڭىندە استاناداعى «وتان قورعاۋشىلار» مونۋمەنتى جانىنداعى الاڭدا يوانن پاۆەل II قازاقستان جانە ورتالىق ازيا كاتوليكتەرىنە ارناپ قاسيەتتى مەسسا وتكىزدى. وعان 35 مىڭداي ادام قاتىستى. ساپارى بارىسىندا ريم پاپاسى يوانن پاۆەل ءىى قازاق تىلىندە: «ساعان قۇدايدىڭ راقىمى جاۋسىن, قازاقستان! سەن كەلەشەكتە قارىشتاپ داميتىن ەل بولاسىڭ, قازاقستان!» دەدى.