قازىر الەۋمەتتىك جەلى دەگەن بار, كەلەڭسىز كورىنىستەر تەز ارادا, ىلدىم-جىلدىم تاراپ كەتەدى. الماتى قالاسىندا كولىكتەن شىقپاي دارەت سىندىرعان پوليتسەيدىڭ وعاش قىلىعى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى ءاپ-ساتتە كوپتىڭ قۇلاعىنا جەتىپ, «ويپىرماي» دەستىك. ۇيات, ارينە. ەرسى. باسقا ەمەس, ءتارتىپ ساقشىسى وسىلاي جاساپ جاتقاندا, باسقالار نە ىستەمەيدى؟!.
پوليتسەي ءتيىستى اكىمشىلىك جازاسىن الادى, بىراق وسىنداي ەرسى جاعدايدى ەرتەڭ تاعى بىرەۋدىڭ قايتالاماسىنا كىم كەپىل؟ ول بەينەكامەرانىڭ ىلگەگىنە تۇسە مە, جوق پا, ءبىلمەيمىز. تۇسپەي-اق قويسىن, ونى الەۋمەتتىك جەلىگە جۇكتەمەي-اق قويسىن. بىراق كوزگە دە, بەينەكامەراعا دا تۇسپەي, تاسادا, قالتارىستا «شارۋالارىن» تىندىرىپ, «جەڭىلدەپ» جۇرە بەرەتىندەر قاي قالادا بولسا دا كەزدەسەدى. بۇعان ەشكىم داۋ ايتا الماس. ادام جانى قىسىلعاندا, ەشتەڭەگە قاراپ جاتپايدى. ەشتەڭەنى ويلامايدى. پوليتسەيدىڭ دە تىرلىگى وسى. جانى قىسىلدى, جاسادى. باسقا امالى جوق. شالبارىن نەمەسە كولىكتىڭ ءىشىن بىلعامايدى عوي. جاقىن ماڭدا جۇگىرىپ بارا قوياتىنداي اجەتحانا بولماعان سوڭ, قايتسىن ەندى؟ ونىڭ قىلىعى «قىسىلعاننان قىز بولدىنىڭ» كەرى.
قازاقستاننىڭ ەلورداسى – استانادا وسىنداي ەرسى جاعداي كەزدەسپەيدى دەپ كىم كەپىلدىك بەرە الادى؟ ەشكىم دە. ءسوزىم دالەلدى بولۋى ءۇشىن مىسال كەلتىرەيىن. كۇنى كەشە, تاپا-تال تۇستە, ساتباەۆ كوشەسىنىڭ بويىندا تال-تەرەكتىڭ تاساسىندا ەگدە كىسىنىڭ دارەت سىندىرىپ تۇرعانىن كوردىم. قۋانا حابارلايتىنداي ەمەس, ارينە. كورگەن كوزدە جازىق جوق. اۋىلدان كەلگەن كىسى ەكەنى كيىمىنەن دە, تۇرىسىنان دا بايقالىپ تۇر. قاسىندا, ايەلى بولسا كەرەك, قولىندا پاكەتى بار, قالقالاپ تۇر. الگى كىسىنىڭ ابدەن قىسىلعاندىقتان, وسىنداي شاراسىز كۇيگە بارعانى انىق. اجەتحانا ىزدەگەن بولار. سۇراستىرعان شىعار. تاپپادى ما ەكەن؟ سونان سوڭ, امال جوق, وسىلاي جاساۋىنا تۋرا كەلگەن بولار.
كورسەك تە كورمەگەنسىپ, بەتىمىزدى باسىپ, تەرىس اينالدىق. ەگەر سول قاريانىڭ ءۇستىنەن ءتارتىپ ساقشىلارى ءتۇسسە, ۇلكەن كىسىنى ابدەن ابىگەرگە سالاتىنى ءسوزسىز. زەينەتاقىسى جەتپەيتىندەي ايىپپۇل سالۋى دا مۇمكىن.
كوردىڭىز بە, قوعامدىق اجەتحانانىڭ جوقتىعى سالدارىنان قانشاما قيىندىققا تاپ بولادى قاراپايىم ادام؟ استانانى ارالاۋعا, تۋعان-تۋىس, بالالارىمەن قۋانا قاۋىشۋعا كەلگەن شىعار, بالكىم, الگى كىسى. مىناداي جاعدايدى كورىپ, اۋىلعا قانداي كۇيدە قايتاتىنىن كىم ءبىلسىن؟!. «استاناڭدا اجەتحانا تاپپاي ابدەن قىسىلدىم عوي, ەندى بارماسپىن», دەمەسىنە كىم كەپىل؟ مۇمكىن, ۇلكەندىگىنە سالىپ, ۇندەمەي قويا سالار. قالاي بولعاندا دا, بۇل ءبىر كىسى عانا تاپ بولىپ وتىرعان جاعداي ەمەس, كۇنىنە قانشاما ادام وسىنداي كۇيگە تۇسەدى.
بۇل – كۇندىزگى جاعداي. ال ءتۇنگە قاراي كوشە قىدىرعان جاستار «قىسىلعان كەزدە» تۇرعىن ۇيلەردىڭ قالتارىستارىنا, تال-تەرەكتىڭ ءتۇبىنە, باسقا دا ىڭعايلى ورىندارعا بارىپ «جەڭىلدەپ» الادى. ءتىپتى, قىس مەزگىلىندە ءۇيلەردىڭ پودەزدەرىنە ەنىپ, «ءتىرلىكتەرىن» بىتىرەتىندەر دە بار. اۋلا سىپىرۋشىلار مەن پودەزد جيناۋشىلار بۇل ءسوزىمە كەپىلدىك بەرە الادى دەپ ويلايمىن. ويتكەنى, ولار مۇنداي ءتارتىپسىزدىكپەن كۇندە كەزدەسىپ ءجۇر. سوندىقتان مەن جاڭالىق اشىپ وتىرعان جوقپىن. بۇل – كوپتىڭ كوكەيىندە ءجۇرگەن وزەكتى الەۋمەتتىك ماسەلە.
كوشەلەردىڭ بويىندا اقىلى اجەتحانالار اشۋ سونشالىقتى قيىن ەمەس شىعار؟! الدە, پايدا اكەلمەيتىن تىرلىك پە؟ ءبىراق, پايداسىنان بۇرىن حالىقتىڭ جاعدايىن, قالانىڭ تازالىعىن ويلاعان دۇرىس شىعار.
عالىم ومارحان,
«ەگەمەن قازاقستان»
استانا