قازاقستان رەسپۋبليكاسى
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى
2015 جىلعى 30 ماۋسىم № 474 استانا قالاسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى
2015 جىلعى 24 ماۋسىم №431 استانا قالاسى
بىرلەسكەن بۇيرىق
قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تابيعي رەسۋرستاردى مولىقتىرۋ جانە
پايدالانۋ سالاسىنداعى تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ كريتەريلەرىن جانە تەكسەرۋ پاراعىنىڭ نىسانىن بەكىتۋ تۋرالى
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى مەملەكەتتىك باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2011 جىلعى 6 قاڭتارداعى زاڭىنىڭ 11-بابى 1-تارماعىنىڭ 2)-تارماقشاسىنا, 13-بابى 3-تارماعىنا, 15-بابىنىڭ 1-تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىز:
1. قوسا بەرىلگەن:
1) قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تابيعي رەسۋرستاردى مولىقتىرۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ كريتەريلەرىن وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتىڭ 1-قوسىمشاسىنا سايكەس;
2) قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تابيعي رەسۋرستاردى مولىقتىرۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى تەكسەرۋ پاراعىنىڭ نىسانى وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتىڭ 2-قوسىمشاسىنا سايكەس بەكىتىلسىن.
2. وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتىڭ 3-قوسىمشاسىنا سايكەس تىزىمدە كورسەتىلگەن كەيبىر بىرلەسكەن بۇيرىقتاردىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسىن.
3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مۇناي-گاز كەشەنىندەگى ەكولوگيالىق رەتتەۋ, باقىلاۋ جانە مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا كوميتەتى:
1) وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدى;
2) وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتىڭ كوشىرمەلەرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە مەرزىمدىك باسپا باسىلىمدارىنا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىنە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرۋدى;
3) وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتىڭ كوشىرمەلەرىن ونى العان كۇننەن باستاپ ون كۇنتىزبەلىك كۇن ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ «رەسپۋبليكالىق قۇقىقتىق اقپارات ورتالىعى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتiك كاسiپورنىنا جىبەرۋدى;
4) وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا ورنالاستىرۋدى;
5) وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەگەننەن كەيىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ زاڭ قىزمەتى دەپارتامەنتىنە وسى تارماقتىڭ 2), 3) جانە 4) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن ءىس-شارالاردىڭ ورىندالعانى تۋرالى مالىمەتتى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن.
4. وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن.
5. وسى بىرلەسكەن بۇيرىق العاش رەسمي جاريالانعاننان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق
ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى
_____________ م.قۇسايىنوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى
ەنەرگەتيكا ءمينيسترى
___________ ۆ.شكولنيك
«كەلىسىلدى»
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋراتۋراسىنىڭ قۇقىقتىق
ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ جونىندەگى كوميتەتىنىڭ توراعاسى
__________________ س.ايتپاەۆا
2015 جىلعى 30 ماۋسىم
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشىسىنىڭ
2015 جىلعى 30 ماۋسىمداعى №474 جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ
2015 جىلعى 24 ماۋسىمداعى №431 بىرلەسكەن بۇيرىعىنا 1-قوسىمشا
قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تابيعي رەسۋرستاردى مولىقتىرۋ جانە
پايدالانۋ سالاسىنداعى تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ كريتەريلەرى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. اتالعان قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تابيعي رەسۋرستاردى مولىقتىرۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ كريتەريلەرى (بۇدان ءارى – كريتەريلەر) قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تابيعي رەسۋرستاردى مولىقتىرۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى تەكسەرۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ (وبەكتىلەرىنىڭ) تاۋەكەل دارەجەسىن انىقتاۋ ءۇشىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى مەملەكەتتىك باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ م.ا. 2015 جىلعى 17 ساۋىردەگى № 343 بۇيرىعىمەن (نورماتيۆتىك قۇقىكتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 4554 تىركەلگەن) بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكىن قوسپاعاندا) تاۋەكەلدەردى باعالاۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ادىستەمەسىنە سايكەس ازىرلەندى.
2. كريتەريلەردە كەلەسى ۇعىمدار پايدالانىلادى:
1) قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تابيعي رەسۋرستاردى مولىقتىرۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى تاۋەكەل – تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىنىڭ قىزمەتى ناتيجەسىندە ادام ءومىرى نەمەسە دەنساۋلىعىنا, قورشاعان ورتاعا, جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ زاڭدى مۇددەلەرىنە, مەملەكەتتىڭ م ۇلىكتىك مۇددەلەرىنە سالدارلارىنىڭ اۋىرلىق دارەجەسىن ەسكەرە وتىرىپ زيان كەلتىرۋ ىقتيمالدىلىعى;
2) تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋدىڭ وبەكتيۆتى كريتەريلەرى (بۇدان ءارى – وبەكتيۆتى كريتەريلەر) – بەلگىلى ءبىر قىزمەت سالاسىندا تاۋەكەل دارەجەسىنە بايلانىستى جانە جەكە تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىگە (وبەكتىگە) تىكەلەي بايلانىسسىز تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىلەردى (وبەكتىلەردى) ىرىكتەۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ كريتەريلەرى;
3) تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋدىڭ سۋبەكتيۆتى كريتەريلەرى (بۇدان ءارى – سۋبەكتيۆتى كريتەريلەر) – ناقتى تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىنىڭ (وبەكتىنىڭ) قىزمەت ناتيجەلەرىنە بايلانىستى تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىلەردى (وبەكتىلەردى) ىرىكتەۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ كريتەريلەرى;
4) تاۋەكەلدەردى باعالاۋ جۇيەسى – تەكسەرۋلەردى بەلگىلەۋ ماقساتىندا باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ ورگانى جۇرگىزەتىن ءىس-شارالار كەشەنى.
3. ىشىنارا تەكسەرۋ جۇرگىزۋ مەرزىمدىلىگى جىلىنا ءبىر رەتتەن اسپاۋى ءتيىس.
4. ىشىنارا تەكسەرۋلەر تيىسىنشە ەسەپتىك كەزەڭ باستالعانعا دەيىن 15 كۇنتىزبەلىك كۇننەن كەشىكتىرمەي قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپتەر بويىنشا ۋاكىلەتتى ورگانعا جىبەرىلەتىن جۇرگىزىلگەن تالداۋ جانە باعالاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا جارتى جىلدىققا قالىپتاستىرىلاتىن ءىشىنارا تەكسەرۋلەردىڭ تىزىمدەرى نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى.
5. ىشىنارا تەكسەرۋلەردىڭ تىزىمدەرى:
1) سۋبەكتيۆتى كريتەريلەر بويىنشا ەڭ جوعارى تاۋەكەل دارەجەسى كورسەتكىشى بار تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىلەردىڭ (وبەكتىلەردىڭ) باسىمدىعىن;
2) مەملەكەتتىك ورگاننىڭ تەكسەرۋلەردى جۇرگىزەتىن لاۋازىمدىق تۇلعالارىنا تۇسەتىن جۇكتەمەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ جاسالادى.
2. ىرىكتەپ تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋگە ارنالعان تاسىلدەر
6. قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تابيعي رەسۋرستاردى مولىقتىرۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى ءىشىنارا تەكسەرۋلەرى ءۇشىن تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ كريتەريلەرى وبەكتيۆتى جانە سۋبەكتيۆتى كريتەريلەر ارقىلى قالىپتاستىرىلادى.
1-پاراگراف. وبەكتيۆتى كريتەريلەر
7. تابيعات پايدالانۋشىلاردى تاۋەكەل دارەجەسىنە العاشقى جاتقىزۋى تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ وبەكتيۆتى كريتەريلەر نەگىزىندە ىسكە اسىرىلادى. تاۋەكەلدى انىقتاعاننان كەيىن تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىلەر (وبەكتىلەر) ەكى تاۋەكەل دارەجەسى بويىنشا (جوعارى جانە جوعارى دارەجەگە جاتپايتىن) بولىنەدى.
جوعارى تاۋەكەل دارەجەسىنىڭ وبەكتيۆتى كريتەريلەرىنە:
1) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكولوگيالىق كودەكسىنىڭ 40-بابى بويىنشا 1, 2 ساناتتاعى شارۋاشىلىق قىزمەت ەتەتىن سۋبەكتىلەر (وبەكتىلەر);
2) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكولوگيالىق كودەكسىنىڭ 40-بابىنا سايكەس 3, 4 ساناتتاعى كەلەسى سۋبەكتىلەر (وبەكتىلەر) قورشاعان ورتاعا اسەرىنىڭ سيپاتى جانە دارەجەسى بويىنشا:
حيميالىق ءوندىرىس;
مەتاللۋرگيالىق, ماشينا جاساۋ وبەكتىلەرى;
پايدالى قازبالاردى بارلاۋ جانە ءوندىرۋ بويىنشا وبەكتىلەر;
قۇرىلىس ونەركاسىبى (تسەمەنت جانە جەرگىلىكتى تسەمەنتتى ءوندىرۋ, اسبەست جانە ودان جاسالعان بۇيىمدارى ءوندىرۋ, شاحتالى, اينالمالى جانە باسقا پەشتەردە كۇيدىرۋمەن ماگنەزيت, دولوميت جانە شاموت ءوندىرىسىن, ستاتسيونارلىق زاۋىتتارداعى اسفالتبەتون, تەمىربەتوننان جاسالعان بۇيىمدار ءوندىرىسىن, جانە دە قۇرىلىس ماتەريالدارىن قابىلداۋ, ساقتاۋ جانە وتكىزۋ), شىعارىندىلاردىڭ كولەمى جىلىنا 50 توننادان اساتىن قۇرىلىس شەڭبەرىندەگى قىزمەت;
ميكروبيولوگيالىق ونەركاسىپ;
وتىن جاعۋدان شىعاتىن ەلەكتريكالىق جانە جىلۋ ەنەرگياسىن ءوندىرۋ (وتىن رەتىندە كومىر, قارا ماي, تابيعي گاز پايدالاناتىندار);
پارنيكتىك گازدار شىعارىندالارىنا كۆوتالار ءبولۋدىڭ ۇلتتىق جوسپارىنا ەنگىزىلگەن پارنيكتىك گازداردى كۆوتالاۋ سۋبەكتىلەرى;
ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردىڭ جەرi, ساۋىقتىرۋ جانە رەكرەاتسيالىق ماقساتىنداعى قورعاۋ ايماعى شەكاراسىنىڭ شەگىندە قىزمەت جۇرگىزەتىن سۋبەكتىلەر;
ءوندiرiس جانە تۇتىنۋ قالدىقتارىن قابىلداۋ, كادەگە جاراتۋ, وڭدەۋ, ورنالاستىرۋدى جۇرگىزەتىن سۋبەكتىلەر;
كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سۋبەكتىلەرى (ونىڭ ىشىندە, جىلۋمەن جابدىقتاۋ, سۋمەن جابدىقتاۋ, سۋ ءبولۋ, كوممۋنالدىق قالدىقتاردى جيناقتاۋ, ساقتاۋ جانە وڭدەۋ وبەكتىلەرى), جانە دە قورشاعان ورتاعا اسەر ەتەتىن ستراتەگيالىق ماڭىزدىلىقتاعى سۋبەكتىلەر (سۋ ەلەكتر ستانتسيالارى, جيناقتاعىشتار, سۋ قويمالارى جانە باسقا);
مۇناي ونىمدەرىن قابىلداۋ, ساقتاۋ جانە وتكىزۋ جۇرگىزەتىن سۋبەكتىلەر;
كولىك قۇرالدارىن شىعاراتىن جانە كولىك قۇرالدارمەن (جۇك, جەڭىل, تەمىرجول, اۋا, سۋ) تاسىمالداۋ سالاسىندا قىزمەت ەتەتىن سۋبەكتىلەر جاتادى.
وبەكتيۆتى كريتەريلەر بويىنشا تالداۋ جاسالعاننان كەيىن وسى تارماقتىڭ 1), 2) تارماقشالارىنا كىرمەگەن سۋبەكتىلەر (وبەكتىلەر) وبەكتيۆتى كريتەريلەر بويىنشا جوعارى دارەجەگە جاتپايتىن تاۋەكەل دارەجەسىندەگى سۋبەكتىلەرگە جاتقىزىلادى.
جوعارى تاۋەكەل دارەجەسىنە جاتقىزىلعان تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىلەرگە (وبەكتىلەرگە) قاتىستى ءىشىنارا تەكسەرۋلەر جۇرگىزىلەدى.
2-پاراگراف. سۋبەكتيۆتى كريتەريلەر
8. سۋبەكتيۆتى كريتەريلەردى ايقىنداۋ:
1) دەرەكتەر بازاسىن قالىپتاستىرۋ جانە اقپارات جيناۋ;
2) اقپاراتتى تالداۋ جانە تاۋەكەلدەردى باعالاۋ كەزەڭدەرىن قولدانا وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلادى.
9. دەرەكتەر بازاسىن قالىپتاستىرۋ جانە اقپارات جيناۋ زاڭنامانى بۇزاتىن تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىلەردى (وبەكتىلەردى) انىقتاۋ ءۇشىن قاجەت.
دەرەكتەر بازاسىن قالىپتاستىرۋ جانە اقپارات جيناۋ كەلەسى اقپارات كوزدەرىنەن جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى:
1) تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىلەرمەن (وبەكتىلەرمەن) ۇسىنىلاتىن مىندەتتى ەسەپتىلىكتى مونيتورينگىلەۋ ناتيجەلەرى;
2) بۇرىنعى تەكسەرۋلەر ناتيجەلەرى. بۇل رەتتە, بۇزۋشىلىقتىڭ اۋىرتپالىق دارەجەسى (ورەسكەل, ەلەۋلى, بولماشى) تەكسەرۋ پاراعىندا كورسەتىلگەن زاڭناما تالاپتارىن ساقتاماۋ جاعدايىندا بەلگىلەنەدى;
3) جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردان كەلىپ تۇسكەن راستالعان شاعىمدار مەن ارىزداردىڭ بولۋى جانە سانى;
4) جۇرگىزىلگەن مىندەتتى ەكولوگيالىق اۋديت ناتيجەلەرى.
10. قولدا بار اقپارات كوزدەرىنىڭ نەگىزىندە تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ كريتەريلەرى ءۇش كورسەتكىشكە بولىنەدى: ورەسكەل, ەلەۋلى, بولماشى.
تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ كەزىندە ءار كورسەتكىشتىڭ دارەجەسى بويىنشا راستالعان كريتەريلەردىڭ ۇلەس سالماعى انىقتالادى.
ورەسكەل كورسەتكىشتىڭ ءبىر راستالعان كريتەريى 100 كورسەتكىشىنە تەڭدەلەدى جانە ءىشىنارا تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن نەگىزدەمە بولىپ تابىلادى.
ەگەر ورەسكەل كورسەتكىشى بويىنشا كريتەريلەردى راستاۋ انىقتالماسا, تاۋەكەل دارەجەسىن انىقتاۋ ءۇشىن ەلەۋلى جانە بولماشى دارەجەدەگى بۇزۋشىلىقتار كورسەتكىشتەرىنىڭ قوسىندى ءمانى ەسەپتەلەدى.
ەلەۋلى دارەجەدەگى بۇزۋشىلىقتار كورسەتكىشىن انىقتاۋ كەزىندە 0,7 كوەففيتسيەنتى قولدانىلادى جانە بۇل كورسەتكىش كەلەسى فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
Σرز = (Σر2 ح 100/Σر1) ح 0,7
مۇنداعى:
Σرز – ەلەۋلى دارەجەدەگى بۇزۋشىلىقتار كورسەتكىشى;
Σر1 – تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ كەزىندەگى ەلەۋلى دارەجەدەگى كريتەريلەردىڭ جالپى سانى;
Σر2 – راستالعان ەلەۋلى دارەجەدەگى كريتەريلەردىڭ سانى.
بولماشى دارەجەدەگى بۇزۋشىلىقتار كورسەتكىشىن انىقتاۋ كەزىندە 0,3 كوەففيتسيەنتى قولدانىلادى جانە بۇل كورسەتكىش كەلەسى فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
Σرن = (Σر2 ح 100/Σر1) ح 0,3
مۇنداعى:
Σرن – بولماشى دارەجەدەگى بۇزۋشىلىقتار كورسەتكىشى;
Σر1 – تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ كەزىندەگى بولماشى دارەجەدەگى كريتەريلەردىڭ جالپى سانى;
Σر2 – راستالعان بولماشى دارەجەدەگى كريتەريلەردىڭ سانى.
تاۋەكەل دارەجەسىنىڭ جالپى كورسەتكىشى (Σر) 0-دەن 100-گە دەيىنگى شاكىل بويىنشا ەسەپتەلەدى جانە كورسەتكىشتەردى قوسۋ ارقىلى كەلەسى فورمۋلا بويىنشا انىقتالادى:
Σر = Σرز + Σرن
مۇنداعى:
Σر – سۋبەكتيۆتى كريتەريلەر بويىنشا تاۋەكەل دارەجەسىنىڭ جالپى كورسەتكىشى;
Σرز – ەلەۋلى دارەجەدەگى بۇزۋشىلىقتار كورسەتكىشى;
Σرن – بولماشى دارەجەدەگى بۇزۋشىلىقتار كورسەتكىشى.
تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋدىڭ سۋبەكتيۆتى كريتەريلەرى وسى كريتەريلەردىڭ قوسىمشاسىندا كەلتىرىلگەن.
تاۋەكەل دارەجەسىنىڭ كورسەتكىشتەرى بويىنشا تەكسەرىلەتىن سۋبەكت (وبەكت) مىنالارعا جاتادى:
1) جوعارى تاۋەكەل دارەجەسى – 60-تان 100-گە دەيىنگى تاۋەكەل دارەجەسىنىڭ كورسەتكىشى كەزىندە جانە وعان قاتىستى ءىشىنارا تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى;
2) جوعارى دارەجەگە جاتپايتىن تاۋەكەل دارەجەسى – 0-دەن 60-قا دەيىنگى تاۋەكەل دارەجەسىنىڭ كورسەتكىشى كەزىندە جانە وعان قاتىستى ءىشىنارا تەكسەرۋ جۇرگىزىلمەيدى.
11. تالداۋ مەن باعالاۋ كەزىندە ناقتى تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىگە (وبەكتىگە) قاتىستى بۇرىن ەسكەرىلگەن جانە پايدالانىلعان سۋبەكتيۆتى كريتەريلەردىڭ دەرەكتەرى قولدانىلمايدى.
الىنعان مالىمەتتەر تالداۋى جانە كورسەتكىشتەر بويىنشا باعالاۋ جارتى جىلدىقتا ءبىر رەت جارتى جىلدىقتىڭ سوڭعى ايىنىڭ ءبىرىنشى كۇنىنە دەيىن جۇرگىزىلەدى. وتكەن جارتىجىلدىق تالداۋ كەزەڭى بولىپ تابىلادى.
قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تابيعي رەسۋرستاردى مولىقتىرۋ جانە
پايدالانۋ سالاسىنداعى تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ كريتەريلەرىنە قوسىمشا
تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋدىڭ سۋبەكتيۆتى كريتەريلەرى
اقپارات كوزى كريتەريلەر بۇزۋشىلىقتار دارەجەسى
مىندەتتى ەسەپتىلىكتى مونيتورينگىلەۋ ناتيجەلەرى قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا بەلگىلەنگەن ەسەپتىلىكتى ۇسىنباۋ ورەسكەل
قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا دۇرىس ەمەس ەسەپتىلىكتى تاپسىرۋ ەلەۋلى
قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا ەسەپتىلىكتى بەلگىلەنگەن مەرزىمىن بۇزىپ تاپسىرۋ بولماشى
بۇرىنعى تەكسەرۋلەر ناتيجەلەرى (اۋىرتپالىق دارەجەسى كەلەسى تالاپتاردى ساقتاماۋ جاعدايىندا بەلگىلەنەدى) قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ەسەپ
قالدىقتاردىڭ مەنشىك يەسى قالدىقتاردىڭ ەسەبىن ء(تۇرى, سانى جانە شىعارىلعان جەرى) جۇرگىزۋگە, سونداي-اق ولاردىڭ قورشاعان ورتاعا جانە (نەمەسە) ادام دەنساۋلىعىنا قاۋىپتى قاسيەتتەرى تۋرالى اقپارات جيناۋعا جانە ساقتاۋعا مىندەتتى. قاتاڭ ەسەپتىلىك جۋرنالىندا جويىلۋى قيىن ورگانيكالىق لاستاۋىشتارى بار قالدىقتاردى ەسەپكە الۋدى جۇرگىزۋ. قالدىقتاردىڭ مەنشىك يەلەرى قالدىقتاردىڭ ەسەبى جونىندەگى قۇجاتتامالاردى بەس جىل بويى ساقتاۋعا ءتيىس ەلەۋلى
وزوندى بۇزاتىن زاتتاردى اكەلۋدى جانە اكەتۋدى جۇزەگە اسىراتىن زاڭدى تۇلعالار مەن دارا كاسىپكەرلەر وزوندى بۇزاتىن زاتتاردى تۇتىنۋدىڭ مەملەكەتتىك كاداسترىن دايىنداۋ ءۇشىن ساتىپ الۋشى ۇيىمداردىڭ اتاۋلارى مەن ورنالاسقان جەرلەرىن جانە بولجامدى قولدانۋ سالالارىن كورسەتە وتىرىپ, وزوندى بۇزاتىن زاتتاردىڭ اكەلىنگەن, اكەتىلگەن جانە وتكىزىلگەن سانىن ەسەپكە الۋدى جۇرگىزەدى ەلەۋلى
تابيعات پايدالانۋشىلار جەر استى سۋلارىنىڭ مەملەكەتتiك ەسەبiن, ونىڭ پايدالانىلۋىن باقىلاۋ جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جەر استى سۋلارى وبەكتiلەرiنەن الىناتىن جانە ولارعا اعىزىپ جiبەرiلەتiن سۋدىڭ باستاپقى ەسەبiن قورشاعان ورتانى قورعاۋ, سۋ قورىن قورعاۋ جانە پايدالانۋ سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi مەملەكەتتiك ورگانداردىڭ كەلiسiمi بويىنشا جەر قويناۋىن زەردەلەۋ مەن پايدالانۋ جونiندەگi ۋاكiلەتتi مەملەكەتتiك ورگان بەلگiلەگەن تارتiپپەن جانە مەرزiمدە جۇرگiزەدi ەلەۋلى
جالپى ەكولوگيالىق تالاپتار
كاسiپورىنداردى, قۇرىلىستاردى جانە وزگە دە وبەكتiلەردi پايدالانۋعا بەرۋ جوبادا كوزدەلگەن بارلىق ەكولوگيالىق تالاپتار تولىق كولەمدە ورىندالعان جاعدايدا قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi ورگاننىڭ قاتىسۋىمەن قۇرىلاتىن قابىلداۋ كوميسسياسىنىڭ اكتiسi بويىنشا جۇرگiزiلەدi ورەسكەل
قاۋiپتi قالدىقتاردى, شىعارىندىلاردى, توگiندiلەردi زالالسىزداندىرۋ جانە كادەگە جاراتۋ جونiندەگi قورشاعان ورتانى قورعاۋ نورماتيۆتەرiن قامتاماسىز ەتەتiن جابدىقتاردى ورناتپاي, سونداي-اق جەردi رەكۋلتيۆاتسيالاۋ, تابيعي رەسۋرستاردى مولايتۋ مەن ۇتىمدى پايدالانۋ جونiندەگi جوبادا كوزدەلگەن جۇمىستاردى اياقتاماي كاسiپورىنداردى, قۇرىلىستاردى جانە وزگە دە وبەكتiلەردi پايدالانۋعا تىيىم سالىنادى ورەسكەل
قورشاعان ورتاعا ەميسسيالارعا رۇقساتتىن بار بولۋى ورەسكەل
قورشاعان ورتاعا ەميسسيالارعا رۇقساتتا كورسەتiلگەن تابيعات پايدالانۋ شارتتارىن ورىنداۋ ورەسكەل
مەملەكەتتiك باقىلاۋشى ورگاندار ينسپەكتسيالارىنىڭ جۇمىسىنا جاردەمدەسۋ جانە زاڭدى نۇسقامالاردى بەلگiلەنگەن مەرزiمدە ورىنداۋ ەلەۋلى
وندiرiستiك ەكولوگيالىق باقىلاۋ جۇرگiزۋ كەزiندە تابيعات پايدالانۋشى: 1) وندiرiستiك ەكولوگيالىق باقىلاۋ باعدارلاماسىن ازiرلەۋگە جانە ونى قورشاعان ورتاعا ەميسسيالارعا رۇقسات الۋ شەڭبەرىندە قورشاعان ورتاعا ەميسسيالارعا رۇقسات بەرەتىن ورگانعا ۇسىنۋعا;
2) وندiرiستiك ەكولوگيالىق باقىلاۋ باعدارلاماسىنىڭ تالاپتارىن iسكە اسىرۋعا جانە ناتيجەلەرiن قۇجاتتاۋعا مىندەتتى ەلەۋلى
وندiرiستiك ەكولوگيالىق باقىلاۋ جۇرگiزۋ كەزiندە تابيعات پايدالانۋشى وندiرiستiك ەكولوگيالىق باقىلاۋ پروتسەسiندە انىقتالعان, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكولوگيالىق زاڭناماسىن بۇزۋ فاكتiلەرi تۋرالى قورشاعان ورتانى قورعاۋ جونiندەگi ۋاكiلەتتi ورگانعا دەرەۋ حابارلاۋعا مىندەتتى ەلەۋلى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەحنيكالىق رەتتەۋ تۋرالى زاڭناماسىندا بەلگiلەنگەن تارتiپپەن اككرەديتتەلگەن وندiرiستiك نەمەسە تاۋەلسiز زەرتحانالاردا قورشاعان ورتانىڭ وندiرiستiك مونيتورينگiن جۇزەگە اسىرۋ ەلەۋلى
«مiندەتتi ەكولوگيالىق ساقتاندىرۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس مiندەتتi ەكولوگيالىق ساقتاندىرۋدىڭ بار بولۋى ەلەۋلى
قورشاعان ورتاعا تەرiس اسەرiن تيگiزەتiن اۆتوموبيل جانە وزگە دە كولiك قۇرالدارىن پايدالانۋدى جۇزەگە اسىراتىن جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار جول بەرiلەتiن شىعارىندىلار نورماتيۆتەرiن ساقتاۋعا, شۋىل دەڭگەيiن جانە قورشاعان ورتاعا وزگە دە تەرiس اسەردi ازايتۋ جونiندەگi شارالاردى قابىلداۋعا مiندەتتi ەلەۋلى
تابيعات پايدالانۋشى قورشاعان ورتاعا لاستاۋشى زاتتار شىعارىلعان جانە توگىلگەن اۆاريالار تۋرالى ول انىقتالعان كەزدەن باستاپ ەكi ساعات iشiندە قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi ورگانعا حابارلاۋعا مiندەتتi ەلەۋلى
قۇرىلىس جۇمىستارىن ورىنداۋ كەزiندە جەردi قالپىنا كەلتiرۋ, تابيعي رەسۋرستاردى مولايتۋ مەن ۇتىمدى پايدالانۋ, اۋماقتاردى اباتتاندىرۋ جانە قورشاعان ورتانى ساۋىقتىرۋ جونiندەگi شارالار قولدانىلۋعا تيiس بولماشى
ونەركاسiپ, ەنەرگەتيكا, كولiك جانە بايلانىس وبەكتiلەرiن, اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جانە مەليوراتسيالاۋ وبەكتiلەرiن پايدالانۋ بەلگiلەنگەن ەكولوگيالىق تالاپتار ەسكەرiلiپ جانە ەكولوگيالىق تۇرعىدان نەگiزدەلگەن تەحنولوگيالار, قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىن بولدىرمايتىن قاجەتتi تازارتۋ قۇرىلىستارى مەن سانيتارلىق كۇزەت ايماقتارى پايدالانىلا وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلۋعا تيiس. اتالعان وبەكتiلەردi پايدالانۋ كەزiندە ەكولوگيالىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتەتiن از قالدىقتى جانە قالدىقسىز تەحنولوگيالار ەنگiزiلۋگە تيiس بولماشى
تابيعات پايدالانۋشى ءاربiر وبەكتiدە وندiرiستiك ەكولوگيالىق باقىلاۋدى ۇيىمداستىرۋعا, جۇرگiزۋگە جانە باقىلاۋشى ورگاندارمەن ءوزارا iس-قيمىل جاساۋعا جاۋاپ بەرەتiن ارنايى بولiمشە قۇرۋعا نە قىزمەتكەردi تاعايىنداۋعا ءتيىس بولماشى
تابيعات پايدالانۋشى ءوزىنىڭ جاۋاپتى لاۋازىمدى ادامدارى انىقتالعان كەمشiلiكتەردi جويۋدىڭ مەرزiمدەرiن كورسەتiپ, تەحنيكالىق جانە ەكولوگيالىق قاۋiپسiزدiكتiڭ جاي-كۇيiن جازاتىن تەكسەرۋ جۋرنالدارىن جۇرگiزۋگە تيiس بولماشى
تابيعات پايدالانۋشىدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكولوگيالىق زاڭناماسىنىڭ بۇزىلۋىنىڭ, دۇلەي زiلزالالار مەن تابيعي كاتاكليزمدەردiڭ ناتيجەسiندە تۋىنداعان اۆاريالىق جاعدايلاردى جويۋ نەمەسە وقشاۋلاۋ جونiندەگi iس-قيمىلدار جوسپارى بولۋعا تيiس بولماشى
تابيعات قورعاۋ iسiن جوبالاۋ, نورمالاۋ جانە ەكولوگيالىق اۋديت جونiندەگi قىزمەت ەتەتىن جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارىندا شارۋاشىلىق جانە وزگە دە قىزمەتتiڭ I ساناتى ءۇشiن قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى جۇمىستاردى ورىنداۋ مەن قىزمەتتەر كورسەتۋگە ارنالعان ليتسەنزيانىڭ بار بولۋى بولماشى
مەملەكەتتiك ەكولوگيالىق ساراپتاما oبەكتiلەرi
قورشاعان ورتاعا اسەردىڭ وعان iلەسپە باعالاۋ ماتەريالدارىمەن بىرگە قورشاعان ورتاعا اسەر ەتۋشى مەجەلەنىپ وتىرعان قىزمەتتىڭ جوبالاۋ الدىنداعى جانە جوبالاۋ قۇجاتتاماسىنا مەملەكەتتiك ەكولوگيالىق ساراپتاماسىنىڭ بار بولۋى ورەسكەل
قورشاعان ورتاعا ەميسسيالار نورماتيۆتەرiنiڭ جوبالارىنا مەملەكەتتiك ەكولوگيالىق ساراپتاماسىنىڭ بار بولۋى ورەسكەل
ىسكە اسىرىلۋى قورشاعان ورتاعا تەرiس اسەرلەرگە اكەپ سوعۋى مۇمكiن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەرiنiڭ, نورماتيۆتiك-تەحنيكالىق جانە نۇسقاۋلىق-ادiستەمەلiك قۇجاتتاردىڭ جوبالارىنا مەملەكەتتiك ەكولوگيالىق ساراپتاماسىنىڭ بار بولۋى ورەسكەل
ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردى قۇرۋ جانە كەڭەيتۋ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار مەملەكەتتىك تابيعي قاۋمالدار مەن مەملەكەتتىك قورىق ايماقتارىن تاراتۋ جانە ولاردىڭ اۋماقتارىن كىشىرەيتۋ جونىندەگى جاراتىلىستانۋ-عىلىمي جانە تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەلەردىڭ جوبالارىنا مەملەكەتتiك ەكولوگيالىق ساراپتاماسىنىڭ بار بولۋى ورەسكەل
وسiمدiكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسi رەسۋرستارىن الۋ مەن پايدالانۋعا ارنالعان بيولوگيالىق نەگiزدەمەلەرىنە مەملەكەتتiك ەكولوگيالىق ساراپتاماسىنىڭ بار بولۋى ورەسكەل
قالالار مەن اۋماقتاردى, ونىڭ iشiندە ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار اۋماقتارىن جانە شارۋاشىلىق قىزمەتىن جۇرگiزۋدiڭ ايرىقشا رەجيمiندەگi اۋماقتاردى سالۋدىڭ (دامىتۋدىڭ) باس جوسپارلارىنىڭ جوبالارىنا مەملەكەتتiك ەكولوگيالىق ساراپتاماسىنىڭ بار بولۋى ورەسكەل
وسى اۋماقتاردى ەكولوگيالىق ءزىلزالا نەمەسە توتەنشە ەكولوگيالىق جاعداي ايماقتارىنا جاتقىزۋدى نەگiزدەيتiن اۋماقتاردى زەرتتەۋ ماتەريالدارىنا مەملەكەتتiك ەكولوگيالىق ساراپتاماسىنىڭ بار بولۋى ورەسكەل
شەكتەس مەملەكەتتەردiڭ قورشاعان ورتاسىنا اسەر ەتۋi مۇمكiن نەمەسە ونى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشiن شەكتەس مەملەكەتتەرمەن ورتاق تابيعي وبەكتىلەردى پايدالانۋ قاجەت بولاتىن نە شەكتەس مەملەكەتتەردiڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق شارتتارىندا ايقىندالعان, ونىڭ ىشىندە «بايقوڭىر» كەشەنى بويىنشا مۇددەلەرiن قوزعايتىن شارۋاشىلىق قىزمەت جوبالارىنا مەملەكەتتiك ەكولوگيالىق ساراپتاماسىنىڭ بار بولۋى ورەسكەل
جەردi پايدالانۋ كەزiندەگi ەكولوگيالىق تالاپتار
توپىراقتىڭ لاستانۋىنا, قوقىستانۋىنا, توزۋىنا جانە قۇنارلىلىعىنىڭ تومەندەۋiنە, سونداي-اق قۇنارلى قاباتتىڭ مۇلدەم جوعالۋىن بولعىزباۋ ءۇشiن ونى الۋ قاجەت بولعان جاعدايلاردى قوسپاعاندا, باسقا تۇلعالارعا ساتۋ نەمەسە بەرۋ ماقساتىندا توپىراقتىڭ قۇنارلى قاباتىن الۋعا جول بەرمەۋ ەلەۋلى
پايدالى قازبالاردى قازۋ, گەولوگيالىق-بارلاۋ, قۇرىلىس جانە باسقا دا جۇمىستاردى جۇرگiزۋ كەزiندە توپىراقتىڭ قۇنارلى قاباتىن سىلىپ الۋ, ساقتاۋ جانە پايدالانۋ ەلەۋلى
پايدالى قازبالاردى قازۋ, گەولوگيالىق-بارلاۋ, قۇرىلىس جانە باسقا دا جۇمىستاردى جۇرگiزۋ كەزiندە بۇلiنگەن جەردi قالپىنا كەلتiرۋ ەلەۋلى
قالدىقتاردى جيناقتاۋ مەن جويۋدى ولاردىڭ قۇزىرەتi شەگiندە قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi ورگانمەن, سونداي-اق ارنايى ۋاكiلەتتi مەملەكەتتiك ورگاندارمەن كەلiسiم بويىنشا جەرگiلiكتi اتقارۋشى ورگانداردىڭ شەشiمiمەن ايقىندالاتىن جەردە جۇرگiزۋ تالاپتارىن ساقتاۋ بولماشى
جەر ۋچاسكەلەرi ونەركاسiپتiك قالدىقتاردى ورنالاستىرۋ, كومۋ, جيناقتاۋ ءۇشiن پايدالانىلعان جاعدايدا ولار مىناداي تالاپتارعا ساي كەلۋگە:
1) كادەگە جاراتىلماعان ونەركاسiپتiك قالدىقتاردى كومۋگە ارنالعان پوليگونداردى جوبالاۋدىڭ, سالۋدىڭ جانە پايدالانۋدىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ەرەجەلەر مەن نورمالارعا سايكەس كەلۋگە;
2) سۋ توعانى, اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارى, ورماندار, ونەركاسiپتiك كاسiپورىندار جاعىنا 1,5 پروتسەنت ەڭiسi بار جەرلەردە سىيىمدىلىقتىڭ تۇبiنەن العاندا ەكi مەتردەن اسپايتىن ىزا سۋى تۇرعاندا ءالسiز سۇزگiش توپىراعى بولۋعا; 3) ەلدi مەكەنگە قاتىستى جەلدەن ىق جاقتا جانە جەراستى سۋى اعىسىنىڭ باعىتى بويىنشا تومەن ورنالاسۋعا; 4) تاسقىن سۋ مەن نوسەر سۋ باسىپ قالمايتىنداي جەرلەردە ورنالاسۋعا; 5) ينجەنەرلiك قارسى سۇزگi قورعانىشى, پەريمەترi بويىنشا قورشاۋى مەن كوگالداندىرىلۋى, قاتتى جامىلعىسى بار كiرمە جولدارى بولۋعا;
6) جەر ۋچاسكەسiنەن شىعاتىن جەر ءۇستi جانە جەر استى اعىنى اشىق سۋ وبەكتiلەرiنە قوسىلماۋعا تيiس بولماشى
جەر قويناۋىن پايدالانۋ جونiندەگi وپەراتسيالاردى جۇرگiزۋ كەزiندەگi
ەكولوگيالىق تالاپتار
اۋىزسۋمەن جانە شارۋاشىلىق-اۋىزسۋمەن جابدىقتاۋ ماقساتىندا پايدالانىلاتىن نەمەسە پايدالانىلۋى مۇمكiن جەراستى سۋى وبەكتiلەرiنiڭ سۋ جيناۋ الاڭدارىندا قالدىقتاردى كومۋگە, قورىمدار, مال قورىمدارىن (بيوتەرميالىق شۇڭقىرلاردى) جانە جەراستى سۋىنىڭ جاي-كۇيiنە اسەر ەتەتiن باسقا دا وبەكتiلەر سالۋعا جول بەرiلمەيدi ورەسكەل
سiڭiرمە ۇڭعىمالاردى بۇرعىلاۋعا قورشاعان ورتانى قورعاۋ, سۋ قورىن پايدالانۋ جانە قورعاۋ سالاسىنداعى, جەر قويناۋىن زەردەلەۋ جانە پايدالانۋ جونiندەگi ۋاكiلەتتi مەملەكەتتiك ورگانداردىڭ, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەتتiڭ مەملەكەتتiك ورگانىنىڭ وسى ۇڭعىمالار بۇرعىلاناتىن اۋداندا ارنايى تەكسەرۋلەر جۇرگiزiلگەننەن كەيiن بەرەتiن وڭ قورىتىندىلارى بولعان كەزدە جول بەرiلەدi ورەسكەل
ۋىتتى زاتتاردىڭ تابيعي وبەكتiلەرگە كوشۋiن بولعىزباۋ ءۇشiن تەحنولوگيالىق الاڭداردى گيدرولوگيالىق وقشاۋلاي وتىرىپ, جەر قويناۋىن پايدالانۋدىڭ قالدىقتارىن ۇيىمداسقان تۇردە جيناۋ مەن ساقتاۋدىڭ ينجەنەرلiك جۇيەسi كوزدەلۋگە تيiس ەلەۋلى
ۇڭعىما قۇرىلىسى ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردا سالىنعان جاعدايلاردا, تەك قانا ۇراسىز تەحنولوگيانى قولدانۋ قاجەت ەلەۋلى
جانۋ مۇمكiندiگiن نەمەسە ادامداردىڭ ۋلانۋ ىقتيمالدىعىن بولعىزباۋ ماقساتىندا پيروفورلىق شوگiندiلەر, شلام مەن كەرن جوباعا سايكەس جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi ورگاننىڭ, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەتتiڭ مەملەكەتتiك ورگانى مەن جەرگiلiكتi اتقارۋشى ورگانداردىڭ كەلiسiمi بويىنشا كومiلەدi ەلەۋلى
جەر قويناۋىن پايدالانۋ جونiندەگi وپەراتسيالار مەن جابدىقتاردى بولشەكتەۋ اياقتالعاننان كەيiن جوبالىق شەشiمدەرگە سايكەس جەر ۋچاسكەسiن قالپىنا كەلتiرۋ (رەكۋلتيۆاتسيالاۋ) جونiندەگi جۇمىستار جۇرگiزiلەدi ەلەۋلى
قىزمەتi جەر استى سۋى وبەكتiلەرiنiڭ جاي-كۇيiنە زياندى اسەر ەتەتiن نەمەسە زياندى اسەر ەتۋi مۇمكiن جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار سۋ وبەكتiلەرiنiڭ لاستانۋىن جانە تارتىلۋىن بولعىزبايتىن شارالار قابىلداۋعا مiندەتتi ەلەۋلى
جەر قويناۋىن پايدالانۋشى جەر قويناۋىنىڭ ۇتىمدى پايدالانىلۋىن, قىزمەتكەرلەردiڭ, حالىقتىڭ جانە قورشاعان ورتانىڭ قاۋiپسiزدiگiن قامتاماسىز ەتەتiن جۇمىستاردى جۇرگiزۋگە ارنالعان تەحنولوگيالىق سحەمالار مەن جوبالاردى ساقتاۋعا مiندەتتi ەلەۋلى
قورشاعان ورتانى قورعاۋ, سۋ قورىن پايدالانۋ جانە قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi مەملەكەتتiك ورگاندارعا جانە سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەت ورگاندارىنا لاستاۋشى زاتتاردىڭ اۆاريالىق اعىزىلعانى تۋرالى, سونداي-اق جەراستى سۋلارىن الۋدىڭ بەلگiلەنگەن رەجيمiنiڭ بۇزىلۋى جانە ولارعا سۋلاردى اعىزۋ (ايداۋ) وبەكتiسi تۋرالى شۇعىل اقپاراتتى بەرۋ ەلەۋلى
ۇڭعىمالار مەن تاۋ-كەن ءوندiرۋ كونسترۋكتسيالارى بەرiكتiگi, تەحنولوگيالىلىعى جانە ەكولوگيالىق قاۋiپسiزدiگi جاعىنان جەر قويناۋى مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ شارتتارىن قامتاماسىز ەتۋگە تيiس بولماشى
ديزەلدi-گەنەراتور جانە ديزەلدi جەتەگi بار قوندىرعىلاردى قولدانا وتىرىپ, بۇرعىلاۋ جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ جونiندەگi باسقا دا وپەراتسيالار كەزiندە اتموسفەراعا وسىنداي قوندىرعىلاردان تازارتىلماعان گازداردىڭ شىعارىلۋى ولاردىڭ تەحنيكالىق سيپاتتاماسىنا جانە ەكولوگيالىق تالاپتارعا سايكەس كەلۋگە تيiس بولماشى
جەر قويناۋىن پايدالانۋ جونiندەگi وپەراتسيالار كەزiندە شلامداردى كادەگە جاراتۋ جانە بۇرعىلاۋ پروتسەسiندە قايتادان پايدالانۋ, قورشاعان ورتاعا قايتارۋ ءۇشiن, پايدالانىلعان بۇرعىلاۋ ەرiتiندiلەرiن, بۇرعىلاۋدان, كارەرلەردەن جانە شاحتادان شىققان سارقىندى سۋدى بەيتاراپتاندىرۋ جونiندەگi جۇمىستار بەلگiلەنگەن تالاپتارعا سايكەس جۇرگiزiلۋگە تيiس بولماشى
جەر قويناۋىن پايدالانۋ جونiندەگi وپەراتسيالاردى, توقتاتۋ, توقتاتىپ قويۋ, كەن ورنىن يگەرۋ وبەكتiلەرiن كونسەرۆاتسيالاۋ مەن جويۋ جونiندەگi بەلگiلەنگەن ءتارتiپتi ساقتاۋ بولماشى
بۇرعىلاۋ ەرiتiندiلەرiن كومiرسۋتەگi (اك-بيتۋم, ينۆەرت-ەمۋلسيا جانە باسقالارى) نەگiزiندە قولدانعان كەزدە اۋانىڭ گازدانۋىنىڭ الدىن الۋ جونiندەگi شارالار قولدانىلۋعا تيiس بولماشى
پايدالانۋدان شىعارىلعان سۋدى سiڭiرمە ۇڭعىمالارعا ايداۋ جۇرگiزiلەتiن اۋداندا جاقىن جەردەگi ۇڭعىمالارداعى, بۇلاقتارداعى, قۇدىقتارداعى سۋدىڭ ساپاسىنا قورشاعان ورتانى قورعاۋ, سۋ قورىن پايدالانۋ جانە قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi مەملەكەتتiك ورگاندارمەن جانە حالىقتىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتiك ورگانمەن كەلiسiلگەن جوسپار بويىنشا سۋ پايدالانۋشىلاردىڭ كۇشiمەن جۇيەلi زەرتحانالىق بايقاۋلار ۇيىمداستىرىلۋعا تيiس بولماشى
«تەحنيكالىق رەتتەۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا بەلگiلەنگەن تارتiپپەن اككرەديتتەلگەن ءوزiنiڭ نەمەسە وزگە دە لابوراتوريالارعا اعىزىلاتىن سۋلاردىڭ حيميالىق قۇرامىن انىقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مىندەتتى بولماشى
جەر استى سۋلارىن بارلاۋ جانە (نەمەسە) شىعارۋ كەزiندەگi ەكولوگيالىق تالاپتار
تابيعات پايدالانۋشىلار بارلاۋ جانە (نەمەسە) سۋ شىعارۋ كەزiندە ءوز ەسەبiنەن جەراستى سۋلارى كەنiن يگەرۋدiڭ جاڭا تاسiلدەرi مەن تەحنولوگيالىق سحەمالارىن iزدەستiرۋ جانە قولدانىستاعىلاردى جەتiلدiرۋ جونiندەگi عىلىمي-زەرتتەۋ جانە جوبالاۋ-كونسترۋكتورلىق جۇمىستاردى جۇرگiزۋگە, تەحنولوگيالىق جابدىقتى, ۇزدiكسiز جانە مەرزiمدi باقىلاۋ قۇرالدارىن جەتiلدiرۋگە, جەر استى سۋلارىنىڭ ۇتىمدى پايدالانىلۋىن جانە ونىڭ تارتىلۋ مەن لاستانۋدان ساقتالۋىن, جەر قويناۋى مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مiندەتتi ەلەۋلى
ەگەر جەر قويناۋى باسقا پايدالى قازبالاردى بارلاۋ جانە ءوندiرۋ ءۇشiن پايدالانىلعان كەزدە سۋ تۇتقىش جيەكتەر اشىلسا, تابيعات پايدالانۋشى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگiلەنگەن تارتiپپەن جەر استى سۋلارى وبەكتiلەرiن قورعاۋ جونiندە شارالار قابىلداۋى قاجەت جانە بۇل جونiندە قورشاعان ورتانى قورعاۋ, سۋ قورىن پايدالانۋ جانە قورعاۋ سالاسىنداعى, جەر قويناۋىن زەردەلەۋ مەن پايدالانۋ جونiندەگi ۋاكiلەتتi مەملەكەتتiك ورگاندارعا جانە سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەتتiڭ مەملەكەتتiك ورگانىنا حابارلاۋعا تيiس ەلەۋلى
تابيعات پايدالانۋشىلار جەر استى سۋلارىنىڭ مەملەكەتتiك ەسەبiن, ونىڭ پايدالانىلۋىن باقىلاۋ جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا سۋ تارتۋ جانە سۋ قۇيۋ قۇرىلىستارىن سۋ شىعىندارىن ولشەيتiن قۇرالدارمەن جابدىقتايدى, سونداي-اق وزدiگiنەن اعاتىن ۇڭعىمالارعا رەتتەگiش قۇرىلعىلار ورناتادى ەلەۋلى
تابيعات پايدالانۋشىلار جەر استى سۋلارىنىڭ مەملەكەتتiك ەسەبiن, ونىڭ پايدالانىلۋىن باقىلاۋ جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جەر استى سۋلارى كەن ورىندارىنىڭ اعىمداعى يگەرiلۋiنە باقىلاۋ, ۇڭعىمالاردىڭ جۇمىسىن جەدەل باقىلاۋ جانە كەن ورىندارىن يگەرۋدiڭ بەكiتiلگەن جوباسى نەمەسە تەحنولوگيالىق سحەماعا سايكەس, تەحنولوگيالىق رەجيمنiڭ ورىندالۋىنا باقىلاۋ جاسايدى ەلەۋلى
جەر استى سۋلارىنىڭ كەنiن بارلاۋ مەن يگەرۋ كەلiسiمشارت جانە سۋدى ارنايى پايدالانۋعا ارنالعان رۇقسات تالاپتارىنا سايكەس, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكولوگيالىق زاڭناماسىندا كوزدەلگەن نورمالار مەن تالاپتار ساقتالىپ جۇزەگە اسىرىلۋعا تيiس بولماشى
جەر استى سۋلارىنا بارلاۋ جانە (نەمەسە) ونى شىعارۋ جۇمىستارىن جۇرگiزەتiن تابيعات پايدالانۋشىلار جەر استى سۋلارىنىڭ كەنiن ۇتىمدى بارلاۋ مەن يگەرۋگە, ءسويتiپ سۋدىڭ تولىق كەشەندi زەردەلەنۋiنە جانە ۇڭعىمالاردى پايدالانۋداعى كەمشiلiكتەر ەسەبiنەن سۋدىڭ ورنى تولماس شىعىن بولماۋىنا جانە ولاردىڭ ساپالىق قاسيەتiنiڭ جويىلماۋىنا قول جەتكiزiلۋiن قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس بولماشى
جەر استى سۋلارىنا بارلاۋ جانە (نەمەسە) ونى شىعارۋ جۇمىستارىن جۇرگiزەتiن تابيعات پايدالانۋشىلار سۋ تۇتقىش جيەكتەردiڭ لاستانۋ ىقتيمالدىعىن بولعىزباۋدى قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس بولماشى
جەر استى سۋلارىنا بارلاۋ جانە (نەمەسە) ونى شىعارۋ جۇمىستارىن جۇرگiزەتiن تابيعات پايدالانۋشىلار ەگەر بۇل جوبادا كوزدەلمەگەن بولسا, ءارتۇرلi جيەكتەگi سۋدىڭ ارالاسىپ كەتۋ, بiر جيەكتەن ەكiنشi جيەككە قۇيىلۋ ىقتيمالدىعىن بولعىزباۋدى قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس بولماشى
جەر استى سۋلارىنا بارلاۋ جانە (نەمەسە) ونى شىعارۋ جۇمىستارىن جۇرگiزەتiن تابيعات پايدالانۋشىلار جەر استى سۋلارىنىڭ باقىلاۋسىز, رەتتەلمەي شىعارىلۋىنا جول بەرiلمەۋiن, ال اۆاريالىق جاعدايلاردا سۋدىڭ شىعىن بولۋىن جويۋ جونiندە جەدەل شارالار قابىلدانۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس بولماشى
جەر استى سۋلارىنا بارلاۋ جانە (نەمەسە) ونى شىعارۋ جۇمىستارىن جۇرگiزەتiن تابيعات پايدالانۋشىلار پايدالى قۇراۋىشتارى بار جەر استى سۋلارىنىڭ كەشەندi پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس بولماشى
جەر استى سۋلارىنا بارلاۋ جانە (نەمەسە) ونى شىعارۋ جۇمىستارىن جۇرگiزەتiن تابيعات پايدالانۋشىلار اتموسفەرالىق اۋانىڭ, جەردiڭ بەتكi قاباتىنىڭ, ورمانداردىڭ, سۋلاردىڭ جانە باسقا دا تابيعي وبەكتiلەردiڭ, سونداي-اق عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردىڭ جەر قويناۋىن پايدالانۋمەن بايلانىستى جۇمىستاردىڭ زياندى اسەرiنەن قورعالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس بولماشى
جەر استى سۋلارىنا بارلاۋ جانە (نەمەسە) ونى شىعارۋ جۇمىستارىن جۇرگiزەتiن تابيعات پايدالانۋشىلار بارلاۋ جانە (نەمەسە) ءوندiرۋ پروتسەسiندە جارامسىز كۇيگە كەلتiرiلگەن جەر ۋچاسكەلەرiندە كەشەندi قالپىنا كەلتiرۋ جۇمىستارىنىڭ جۇرگiزiلۋiن قامتاماسىز ەتۋگە تيiس بولماشى
جەر استىنىڭ اشىلعان سۋ تۇتقىش جيەكتەرi ولاردىڭ لاستانۋىن بولعىزبايتىنداي سەنiمدi وقشاۋلاۋمەن قامتاماسىز ەتiلۋگە تيiس بولماشى
شارۋاشىلىق-اۋىز سۋمەن جابدىقتاۋ كوزدەرi رەتiندە پايدالانىلۋى مۇمكiن سۋ تۇتقىش جيەكتەر اشىلعان كەزiندە بۇرعىلاۋ مەن تسەمەنت ەرiتiندiلەرiن دايىنداۋ ءۇشiن (وڭدەۋ ءۇشiن) قولدانىلاتىن حيميالىق رەاگەنتتەردiڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi ورگانمەن جانە سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەتتiڭ مەملەكەتتiك ورگانىمەن كەلiسiلگەن ۋىتتىلىق سيپاتتاماسى بولۋعا تيiس بولماشى
جەر استى سۋلارى وبەكتiلەرiن پايدالانۋعا بايلانىستى سۋ تارتقىشتاردى ورنالاستىرۋ, جوبالاۋ, سالۋ, پايدالانۋعا بەرۋ جانە پايدالانۋ كەزiندە ولاردىڭ جوعارعى قاباتتاعى سۋ وبەكتiلەرi مەن قورشاعان ورتاعا زياندى اسەرiن (اۋماقتى سۋ باسۋىن, شولەيتتەنۋiن, جەردiڭ باتپاقتانۋىن, توپىراقتىڭ كوشۋi مەن شوگۋiن) بولعىزبايتىن شارالار كوزدەلۋگە تيiس بولماشى
سۋ وبەكتiلەرiن پايدالانۋ كەزiندەگi ەكولوگيالىق تالاپتار
سۋ وبەكتiلەرiنiڭ جاي-كۇيiنە اسەر ەتەتiن كاسiپورىندار مەن باسقا دا قۇرىلىستاردى ورنالاستىرۋ قورشاعان ورتانى قورعاۋدىڭ, جەر قويناۋىن قورعاۋدىڭ, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق, ونەركاسiپتiك قاۋiپسiزدiكتi, سۋ رەسۋرستارىن مولايتۋ مەن ۇتىمدى پايدالانۋدىڭ تالاپتارى مەن ەرەجەلەرiن ساقتاي وتىرىپ, سونداي-اق اتالعان وبەكتiلەر قىزمەتiنiڭ ەكولوگيالىق سالدارلار ەسكەرiلە وتىرىپ جۇرگiزiلەدi ەلەۋلى
سارقىندى سۋدى اعىزىپ جiبەرۋ كەزiندەگi ەكولوگيالىق تالاپتار
سارقىندى سۋدى, ولاردىڭ تازالانۋ دەڭگەيiنە قاراماستان, ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋمەن جابدىقتاۋ كوزدەرiنiڭ سانيتارلىق قورعالۋ ايماقتارىنداعى, كۋرورتتارداعى, سۋعا تۇسۋگە ارنالعان جەرلەردەگi سۋ ايدىندارىنا اعىزىپ جiبەرۋگە جول بەرiلمەيدi ورەسكەل
جەراستى سۋلارى مينەرالعا قانىققان جەر استىنداعى سۋتۇتقىش بەلدەۋلەرگە سارقىندى سۋلاردى اعىزۋدى قوسپاعاندا, نورماتيۆتiك كورسەتكiشتەرگە جەتكىزىلىپ تازارتىلماعان شارۋاشىلىق-اۋىز سۋ ءۇشىن, بالنەولوگيالىق, تەحنيكالىق قاجەتتىلىكتەر ءۇشىن, يرريگاتسيا جانە مال شارۋاشىلىعى ماقساتىندا پايدالانىلمايتىن نەمەسە پايدالانۋعا بولمايتىن, سونداي-اق قوسىمشا ىلەسىپ شىققان كارەردىڭ سۋىن ارنايى جيناقتاعىشتارعا اعىزۋدى قوسپاعاندا, ول ءۇشىن زاتتاردىڭ نورماتيۆتەرىن بەلگىلەۋ تالاپ ەتىلمەيتىن جانە سۋ مولشەرى تەك قانا تەكشە مەترمەن نورمالاناتىن سارقىندى سۋلاردى جەر قويناۋىنا اعىزۋعا تىيىم سالىنادى ورەسكەل
سارقىندى سۋلاردى جيناعىشتارى جانە (نەمەسە) سارقىندى سۋلاردى تابيعي بيولوگيالىق تازارتۋعا ارنالعان جاساندى سۋ وبەكتىلەرى بار تابيعات پايدالانۋشىلار ولاردىڭ قورشاعان ورتاعا اسەرiن بولعىزباۋ جونىندەگى قاجەتتi شارالاردى قولدانۋعا, سونداي-اق ولاردى پايدالانۋ توقتاتىلعاننان كەيiن جەرلەردi رەكۋلتيۆاتسيالاۋدى جۇزەگە اسىرۋعا مiندەتتi ەلەۋلى
اعىزىلاتىن سۋدا بەتون مەن مەتالدى ءبۇلدiرiپ-بۇزاتىن زاتتار بولماۋعا تيiس بولماشى
سارقىندى سۋدى سۋ وبەكتىلەرىنە, جەر قويناۋىنا, سارقىندى سۋ جيناقتاۋىشتارعا, جەرگىلىكتى جەردىڭ رەلەفىنە اعىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن نەمەسە سۋ ءبولۋدىڭ تۇيىقتالعان تسيكلىندە جۇمىس ىستەيتىن تابيعات پايدالانۋشىلار سۋ كولەمىن ەسەپتەۋ اسپاپتارىن پايدالانۋعا جانە سۋ تۇتىنۋ مەن سۋ ءبولۋدى ەسەپكە الۋ جۋرنالىن جۇرگىزۋگە ءتيىس بولماشى
وسiمدiكتەردi قورعاۋ قۇرالدارىن, مينەرالدىق تىڭايتقىشتار مەن شارۋاشىلىق جانە وزگە دە قىزمەتتە پايدالانىلاتىن باسقا دا پرەپاراتتاردى تاسىمالداۋ, ساقتاۋ مەن قولدانۋ, جاڭا پرەپاراتتار جاساۋ كەزiندە قويىلاتىن ەكولوگيالىق تالاپتار
قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi ورگانمەن جانە حالىقتىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتiك ورگانمەن كەلiسiم بويىنشا وسiمدiكتەردi قورعاۋ جانە ولاردىڭ كارانتينi سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi مەملەكەتتiك ورگان بەكiتكەن پەستيتسيدتەردiڭ (ۋلى حيميكاتتاردىڭ) تiزiمiنە ەنگiزiلگەن پەستيتسيدتەردi (ۋلى حيميكاتتاردى) قولدانۋعا رۇقسات ەتiلەدi بولماشى
كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى مەملەكەتتىك قورىق ايماعىندا شارۋاشىلىق جانە وزگە دە قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندەگى ەكولوگيالىق تالاپتار
ۇڭعىمالاردى پايدالانۋ كەزىندە, اۆاريالىق احۋالدىڭ قاۋىپ ءتوندىرۋ جاعدايلارىن قوسپاعاندا, فليۋيدتەردى الاۋ ەتىپ جاعۋعا تىيىم سالىنادى ورەسكەل
قۇرىلىستاردى سالۋ, مونتاجداۋ جانە ولاردى قايتا بولشەكتەۋ لاستاۋشى زاتتاردىڭ بارلىق تۇرلەرىن جيناۋدى قامتاماسىز ەتەتىن تەحنولوگيالار پايدالانىلعان كەزدە عانا جۇزەگە اسىرىلۋى مۇمكىن ەلەۋلى
كەلىسىمشارتتىق اۋماق شەگىندە بۇرىن بۇرعىلانعان ۇڭعىمالار تابىلعان كەزدە جەر قويناۋىن پايدالانۋشى ولاردى ءوز بالانسىنا قابىلدايدى جانە ولار بويىنشا مونيتورينگ جۇرگىزەدى ەلەۋلى
بۇرعىلاۋ پلاتفورماسى (بارجا) جانە وعان قىزمەت ەتەتىن كەمەلەر سارقىندى سۋلاردى تازارتۋ مەن زالالسىزداندىرۋعا نەمەسە سارقىندى سۋلاردى جيناۋعا, ساقتاۋعا جانە كەيىن ارناۋلى كەمەلەرگە نەمەسە جاعالاۋداعى قابىلداۋ قۇرىلعىلارىنا بەرۋگە ارنالعان قوندىرعىلارمەن جابدىقتالۋعا ءتيىس. قوقىستى جيناۋ نەمەسە وڭدەۋ (ۇنتاقتاۋ نەمەسە سىعىمداۋ) ءۇشىن ءتيىستى قۇرىلعىلار كوزدەلۋگە ءتيىس. بۇرعىلاۋ پلاتفورمالارىندا (بارجالاردا) قوقىستى جاعۋعا تىيىم سالىنادى ەلەۋلى
كەز كەلگەن قۇرىلىس جانە وزگە دە جۇمىس تۇرلەرىن جۇرگىزگەن كەزدە سۋدىڭ تەرەڭ قاباتى مەن تەڭىز تۇبىندە جارۋ جۇمىستارىن پايدالانۋعا تىيىم سالىنادى. تەڭىز تۇبىندەگى جارۋ جۇمىستارى قورشاعان ورتانى قورعاۋ, سۋ قورىن پايدالانۋ مەن قورعاۋ سالاسىنداعى جانە جەر قويناۋىن زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ رۇقساتى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى ەلەۋلى
تەڭىزدە مۇناي وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ كەزىندە, مۇناي مەن قۇرامىندا مۇناي بار جۇكتەردى تاسىمالدايتىن ءاربىر تەڭىز قۇرىلىسىندا جانە ءاربىر كەمەدە توگىلۋدىڭ زارداپتارىن شەكتەۋ جانە جيناۋ ءۇشىن ماتەريالدار مەن ابسوربەنتتەر ورنالاستىرۋ ەلەۋلى
اينالىمعا تارتىلمايتىن جانە جەر قويناۋىنا ايدالمايتىن بۇرعىلاۋ