بيىلعى تامىز كەڭەسىنىڭ تاقىرىبى – «ءبىلىمدى ەل – ماڭگى ەل!» بولاشاققا ۇمتىلعان ۇلتتىڭ ۇرپاعى ۇياتقا قالماۋى ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, ءبىلىمدى بولعانى ابزال. وسىنداي ۇستانىمدى ۇران قىلىپ ۇستاعان ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى كەلەلى كەڭەستى جىل سايىن جالعاستىرىپ كەلەدى. بيىلعى باسقوسۋدىڭ اتاپ ايتار ايرىقشا تۇستارى كوپ. جەتىستىكتەرى جەتەرلىك.
كەڭەس اياسىندا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم دەپارتامەنتى «ءۇش تىلدە وقىتۋ: قازاقستاندىق تاجىريبە جانە شەتەلدىك ۇلگىلەر» تاقىرىبىندا پانەلدىك سەسسيا وتكىزدى. ونداعى ماقسات – جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم سالاسىندا ءۇش تىلدە وقىتۋدى قالىپتاستىرۋ, ونىڭ ىشىندە اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرۋدىڭ دەڭگەيىن جەتىلدىرۋ, الدىڭعى قاتارلى پەداگوگيكالىق تەوريانى جانە پاندەردى اعىلشىن تىلىندە وقىتۋدىڭ پراكتيكالىق ادىستەرىن يگەرۋ, تاعىسىن-تاعىلار.
ماماندىق دايارلاۋدىڭ ماڭىزىن تۇسىنگەن كەڭەسكە كەلۋشىلەر «اكادەميالىق ورتاداعى يننوۆاتسيالار كادرلاردى دايارلاۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ فاكتورى رەتىندە» دەگەن تاقىرىپتا ءباتۋالى باسقوسۋ وتكىزدى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى كادرلاردى دايارلاۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن اكادەميالىق ورتاداعى يننوۆاتسيالار سالاسىندا تالقىلاۋ جۇرگىزۋ جانە تاجىريبەمەن الماسۋ بولىپ تابىلادى. وسى سەسسيا بارىسىندا پەداگوگيكالىق كادرلاردى دايارلاۋ ماسەلەلەرى, ونىڭ ىشىندە كاسىپتىك-پەداگوگيكالىق دايارلىقتىڭ ەرەكشەلىگى جانە ءرولى, پەداگوگيكالىق شەبەرلىكتى ارتتىرۋدىڭ جولدارى جانە ءبىلىم الۋشىلارمەن جۇمىس جاساۋدىڭ جاڭا نىساندارى مەن ادىستەرىن ىزدەۋ بويىنشا ماسەلەلەر قاراستىرىلدى.
سەسسيا جۇمىسى بارىسىندا ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىن جاڭارتۋ اياسىندا پەداگوگيكالىق كادرلاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, پەداگوگيكا مەنەدجمەنتىن جەتىلدىرۋ, ءتىل مەن ءپاننىڭ كىرىكتىرىلىپ وقىتۋ ادىستەمەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى جانە باسقا دا ماسەلەلەر باسا نازاردا بولدى.
سونىمەن قاتار, «جاڭارتىلعان ءبىلىم مازمۇنى جاعدايىنداعى ارنايى جانە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ ءۇردىسى جانە كەلەشەگى» پانەلدى سەسسياسى دا ءوز دارەجەسىندە ءوتتى. القالى جيىنعا قاتىسۋشىلار مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ءبىلىم بەرۋدىڭ وزەكتى پروبلەمالارىن تالقىلاپ, تاجىريبە الماستى.
مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ ءبىلىم الۋعا قۇقىعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىندا, كوپتەگەن زاڭداردا بەكىتىلگەن. ەلىمىزدە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان 100 ارنايى مەكتەپ, 38 ارنايى بالاباقشا, 55 پسيحولوگيالىق-مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كونسۋلتاتسيا كابينەتى, 142 پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەۋ كابينەتى, 13 وڭالتۋ ورتالىعى, 734 لوگوپەديالىق پۋنكت قىزمەت ەتەدى.
كەلەلى كەڭەستىڭ اياسىندا بۇدان بولەك بىرنەشە باسقوسۋلار, شەبەرلىك ساباقتارى ءوتىپ, قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالعان ۇستازدار ۇجىمى ءبىر-بىرىمەن تاجىريبە الماسىپ, تىعىز بايلانىس ورناتۋعا مۇمكىندىك الدى.
سونىمەن قاتار, «تاۋەلسىزدىك سارايىنىڭ» تورىنە قويىلعان كورمە دە كەلگەن قوناقتاردى قىزىقتىرماي قويمادى. كەڭەسكە كەلگەن مەيماندار اتالمىش كورمە ارقىلى ەلوردانىڭ ءبىلىم بەرۋدەگى جاڭاشىل ادىستەمەلەرىمەن, دارىندى بالالاردىڭ جەتىستىكتەرىمەن, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ ۇزدىك يننوۆاتسيالىق جوبالارىمەن تانىسا الدى.
تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەلىمىز 1356 جاڭا مەكتەپ, 450-شاقتى بالاباقشا سالعان. جەكەمەنشىك سەكتورى 200-گە جۋىق بالاباقشا اشقان. بۇگىنگى تاڭدا 7 مىڭنان استام مەكتەپ, 9 مىڭنان استام بالاباقشا, 807 كوللەدج بەن 125 جوو جۇمىس جاساپ وتىر. وقۋشىلار سانى 2,7 ملن ادامنان اسسا, ولارعا ءبىلىم بەرەتىن پەداگوگتار سانى 350 مىڭنان اسقان. قازاقستاندىق وقۋشىلاردىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ينتەللەكتۋالدىق جارىستاردا جەڭىپ العان جۇلدەلەر سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. 5700-دەن استام بالا ءتۇرلى دەڭگەيدەگى وليمپيادالار مەن جارىستاردان ابىرويمەن ورالعان. وسىنىڭ ءوزى مۇعالىمدەردىڭ ماڭدايتەرىمەن كەلەتىنىن ەستەن شىعارماعانىمىز ابزال.
دۇنيەدەگى ماماندىق اتاۋلىنىڭ تورەسى – ۇستازدىق. سەبەبى, مۇعالىم بارلىق ماماندىق يەسىن تاربيەلەيتىن, وقىتىپ ۇيرەتەتىن جاندار. ۇستاز بەرگەن تاربيە ءاربىر جاننىڭ ومىرىنە جول سىلتەر شامشىراق سەكىلدى. سوندىقتان ۇلاعاتتى ۇستازدارعا بۇكىل ادام بالاسى قۇرمەتپەن باس يەدى.
«ءبىلىمدى ەل – ماڭگى ەل!» دەپ اتالعان تامىز كەڭەسى دە وسىمەن ءتامام. قر پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى د.نازارباەۆا ءسوزىن قۇتتىقتاۋمەن باستاپ, قۇرمەتتەۋمەن اياقتادى. ول كەڭەسكە كەلگەن ۇستازداردىڭ ىشىنەن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا ەرەن ەڭبەك ءسىڭىرىپ, ەلەۋلى ۇلەس قوسقان مۇعالىمدەرگە العىس حات تابىستادى.
راۋان قايدار,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر
ەرلان وماروۆ,
مانسۇر حاميت