2008 جىلدان باستاپ جىل سايىن ماۋسىم ايىندا الەمدىك قاۋىمداستىق دۇنيەجۇزىلىك اككرەديتتەۋ كۇنىن اتاپ وتەدى. بۇل كۇن 2007 جىلعى 30 قازاندا سيدنەي قالاسىندا (اۆستراليا) ILAC جانە IAF بىرلەسكەن باس اسسامبلەياسىنىڭ وتىرىسىندا بەكىتىلگەن بولاتىن.
دۇنيەجۇزىلىك اككرەديتتەۋ كۇنىن مەرەكەلەۋ شەڭبەرىندە ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعى حالىقارالىق ۇيىمدار بەكىتكەن تاقىرىپتار بويىنشا دوڭگەلەك ۇستەلدەر وتكىزەدى.
وسىلايشا, 2008 جىلدان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا الەمدىك سەنىمدى, قۇزىرەتتىلىكتى ورناتۋ, اككرەديتتەۋ جونىندەگى جۇمىستار ناتيجەلەرىن الەمدىك تانۋ, رەتتەۋشى ورگانداردى قولداۋ قۇرالدارى, ازىق-ت ۇلىك ءونىمدەرىنىڭ جانە تازا اۋىز سۋ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, الەمدىك ساۋداعا كومەك كورسەتۋ, ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتۋدەگى قاۋىپسىزدىك, سونداي-اق, مەديتسينالىق جانە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋدى قولداۋ بويىنشا تاقىرىپتارعا ارنالعان دوڭگەلەك ءۇستەلدەر وتكىزىلدى.
ءوز كەزەگىندە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار زاڭنامالىق اكتىلەردى تالقىلاۋعا, قوعامدىق مۇددەلەردى قوزعايتىن ءارتۇرلى سالالاردا مەملەكەتتىك ساياساتتى قۇرۋ, مونيتورينگ جانە وڭتايلى رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ جولىمەن, قۇقىقتىق قۇرالدار كومەگىمەن قوعامدىق مۇددەلەردى قورعاۋمەن اينالىسادى.
بۇل رەتتە, ستاندارتتالعان ءادىستەردى قولدانۋ, سونداي-اق, مەملەكەتتىك ورگاندار نەمەسە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار كورسەتەتىن قىزمەتتەردىڭ سايكەستىگىن, اككرەديتتەلگەن باعالاۋىن پايدالانۋ – قوعامدىق مۇددەلەردى قورعاۋعا باعىتتالعان ماقساتتارعا نەعۇرلىم ءدال قول جەتكىزۋگە ىقپال ەتەدى.
اككرەديتتەۋدى جانە سايكەستىكتى باعالاۋ قاجەتتىگىن ءتۇسىندىرۋ ماقساتىندا جانە اككرەديتتەۋ پايدالانىلعان جاھاندىق مىسالداردى كورسەتۋ ءۇشىن www.publicsectorassurance.org ۆەبسايت جاسالىندى.
اككرەديتتەۋ دەنساۋلىقتى جانە قاۋىپسىزدىكتى قورعاۋ, ەكونوميكالىق دامۋ, ساۋداعا كومەك كورسەتۋ, سونداي-اق, قىلمىسكەرلىكپەن كۇرەس جانە قاۋىپسىزدىكتى كوتەرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ سالاسىندا رەتتەۋشى ورگاندارعا قوعامدىق مۇددەلەردى قولداۋدا سەنىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن سەنىمدى قۇرال بولىپ تابىلادى.
بۇگىنگى كۇنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ونىمدەر مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ءسايكەستىگىن راستاۋ جونىندەگى ورگانداردى (سرو), مەنەدجمەنت جۇيەلەرىن (مج سرو), سىناق (سز), كاليبرلەۋ (كز), سالىستىرىپ تەكسەرۋ (ستز), اككرەديتتەۋ بويىنشا قىزمەتتىڭ ءداستۇرلى باعىتتارىنان باسقا مەديتسينالىق زەرتحانالاردى (مز), پەرسونالدى سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگانداردى (پ سرو), بىلىكتىلىكتى تەكسەرۋ پروۆايدەرلەرىن جانە ينسپەكتسيا جونىندەگى ورگانداردى (يو) اككرەديتتەۋ سياقتى جاڭا باعىتتار بەلسەندى دامىتىلۋدا. بۇل باعىتتاردا ءبىز قوعامدا تولىق ءتۇسىنىستىككە جانە حالىقارالىق دەڭگەيگە شىعۋ جۇمىستارىن ءجۇرگىزۋدە مەملەكەتتىڭ قولداۋىنا قول جەتكىزدىك.
2016 جىلعى 5 مامىرداعى جاعدايى بويىنشا اككرەديتتەۋ ءتىزىلىمىندە 1347 سۋبەكتى تىركەلگەن, ونىڭ 1332-ءسى ءداستۇرلى باعىتتارى, 15-ءى اككرەديتتەۋدىڭ جاڭا باعىتتارى بويىنشا. كەدەن وداعى تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرىنىڭ تالاپتارى بويىنشا وزەكتەندىرىلگەن قازاقستاندىق بولىمىنە 75 سرو جانە 273 سز ەنگىزىلگەن.
سونىمەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اككرەديتتەۋ جۇيەسىنىڭ قۇرىلۋ جىلدارى اۆتوموبيلدىك, تەمىرجول جانە كەمە قۇرىلىسى ءونىمى تالاپتارى بويىنشا جەكەلەگەن كورسەتكىشتەردى قوسپاعاندا, تەحنيكالىق رەگلامەنتتەردىڭ بارلىق تالاپتارى بويىنشا ءونىم قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا سىناق بازاسى قۇرىلدى. جاڭا تەحنولوگيالار مەن سىناق ءادىستەرىنىڭ دامۋىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زەرتحانالىق بازاسىن جەتىلدىرۋ بويىنشا ءۇردىستى شەكسىز جالعاستىرا بەرۋگە بولاتىنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت.
قازاقستان قارقىندى دامۋشى مەملەكەت بولىپ تابىلادى. مەملەكەتتىڭ نەگىزگى ماكروەكونوميكالىق ستراتەگياسى جاقىن جىلدارعا وتاندىق ءوندىرىستىڭ دامۋىمەن قاتار, قازاقستاننىڭ الەمدىك نارىققا شىعۋىن كوزدەيدى. مىسالى, قازاقستان ءداندى داقىلداردى ءىرى ەكسپورتتاۋشىلارىنىڭ قاتارىنا كىرەدى. ءبىز اۋقىمدى ەكولوگيالىق تازا اۋماقتى يەلەنۋدەمىز ءجانە ەكولوگيالىق تازا ازىق-ءتۇلىك ونىمدەرىن وندىرە الامىز. سوندىقتان, ءبىز ورگانيكالىق, ەكولوگيالىق تازا جانە «حالال» ءونىمدەرىن سەرتيفيكاتتاۋ سالاسى سياقتى جاڭا اككرەديتتەۋ باعىتىن, سونداي-اق, ينسپەكتسيا جونىندەگى ورگانداردى قۇرۋ باعىتتارىن دامىتامىز. 2015 جىلدىڭ سوڭىندا ءبىز قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى جانىنداعى اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا كوميتەتىنىڭ «فيتوسانيتاريا» شجق رمك ينسپەكتسياسىن اككرەديتتەدىك. بۇل سۋبەكتىنىڭ اككرەديتتەۋ سالاسىنا ءدان, ءداندى اسبۇرشاق جانە ماي داقىلدارى جانە ولاردى قايتا وڭدەۋ ونىمدەرىنىڭ, سونداي-اق, جەمىستىك, كوكونىستىك, تابيعي گۇلدەردىڭ كەسىندىسىن جانە قۇمىرالىق وسىمدىكتەردىڭ ينسپەكتسياسى كىرەدى.
سونىمەن قاتار, دسۇ-عا قازاقستاننىڭ كىرۋى ءبىزدىڭ ەكسپورتتاۋشىلار ءۇشىن دە, سونداي-اق, ءبىزدىڭ ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سەكتورىنا كەلەتىن شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن دە جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى.
بۇل رەتتە, مەملەكەت ونىمدەر مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن, ال اككرەديتتەۋ ءۇردىسى ونىڭ سايكەستىگىن باعالاۋ ءناتيجەلەرىنە سەنىمدى قامتاماسىز ەتۋى قاجەت.
سونداي-اق, ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىز كليمات وزگەرۋىنىڭ الدىن الۋدىڭ جاھاندىق ساياساتىنا بەلسەندى اتسالىسۋدا. قازاقستان حالىقارالىق قاۋىمداستىق الدىندا پارنيكتى گازداردىڭ شىعارىلۋىن قىسقارتۋ بويىنشا ەرىكتى ءمىندەتتەردى قابىلدادى. قويىلعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن رەسپۋبليكا الەمنىڭ جوعارى دامىعان ەلدەرىنىڭ حالىقارالىق ءتاجىريبەسىن بەلسەندى ەنگىزۋدە. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكولوگيالىق كودەكسىنە اككرەديتتەۋ جونىندەگى ورگانعا پارنيكتى گازداردىڭ شىعارىلۋىن ۆەريفيكاتسيالاۋدى, ۆاليداتسيالاۋدى جۇزەگە اسىراتىن تاۋەلسىز ۇيىمداردى اككرەديتتەۋ بويىنشا قۇزىرەتتىلىكتى بەرۋ ءبولىگىنە ءوزگەرىستەر ەنگىزىلدى. ەندى ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعى (ۇاو) الدىندا وسى سالاداعى ءبىرقاتار حالىقارالىق ستاندارتتاردى ەنگىزۋ مىندەتى تۇر.
جوعارىدا كورسەتىلگەن بارلىق ءىس-شارالار ۇاو-دان حالىقارالىق تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن بىلىكتى قىزمەتكەرلەردى دايىنداۋدى قاجەت ەتەدى. وسىعان بايلانىستى ولاردى دايىنداۋعا باعىتتالعان حالىقارالىق دەڭگەيدەگى سەمينارلار مەن كونفەرەنتسيالارعا قاتىسۋعا ەرەكشە نازار اۋدارامىز.
بۇگىنگى كۇنى اككرەديتتەۋ ءجونىندەگى جۇمىستاردى 45 شتاتتىق جانە 48 سىرتتان تارتىلاتىن ماماندار, قىزمەتتىڭ ءارتۇرلى باعىتتارى بويىنشا ساراپشى اۋديتورلار جۇزەگە اسىرادى. ال سايكەستىكتى باعالاۋدى جۇرگىزۋ ءۇشىن 1000 تەحنيكالىق ساراپشىلار تارتىلادى. ۇاو تۇراقتى نەگىزدە سايكەستىكتى باعالاۋعا قاتىساتىن مامانداردىڭ بىلىكتىلىكتەرىن كوتەرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزەدى. مىسالى, بىزدە الماتى قالاسى بويىنشا تولىققاندى وقىتۋ ورتالىعى بار. ونىڭ ءۇستىنە, ۇاو ورتالىق اپپاراتىندا كۋرستار وتكىزەمىز. جىل سايىن حالىقارالىق تالاپتارعا سايكەس كەلۋ ماقساتىندا, ستاندارتتاردىڭ جاڭا نۇسقالارىنا وقىتۋ كۋرستارىن وتكىزۋ ءۇشىن, ۇاو شەتەلدىك مامانداردى, ونىڭ ىشىندە وسى حالىقارالىق ستاندارتتاردى ازىرلەۋ ىسىنە قاتىسقان دارىسكەرلەردى شاقىرادى. سونىمەن قاتار, اككرەديتتەۋدىڭ جاڭا باعىتتارى بويىنشا تاجىريبەنى زەردەلەۋ ماقساتىندا ءبىزدىڭ ماماندار اككرەديتتەۋ جونىندەگى شەتەلدىك ورگانداردا تاعىلىمدامادان وتەدى.
الەمدىك تاجىريبە كورسەتەتىندەي, ءىرى قالالاردىڭ سەرپىندى دامۋى كولىكتىك-لوگيستيكا, قالالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ تەحنيكالىق جانە الەۋمەتتىك, ءومىر ساپاسىنا ءوسىپ كەلە جاتقان تالاپتارمەن جانە ءوسىپ كوبەيىپ كەلە جاتقان تۇرعىنداردى ەسكەرە وتىرىپ قالانىڭ دامۋىن ءتيىمدى باسقارۋ پروبلەمالارىمەن بەتپە-بەت كەلەدى. بۇل ماسەلەلەر حالىقارالىق قۇجاتتار قاتارىندا جانە «اقىلدى» قالالار (Smart City) جوبالارىندا قالالاردى دامىتۋ ستراتەگيالارىندا كورىنىسىن تاپتى جانە بۇكىل الەمدە بەلسەندى دامۋدا. Smart City تۇجىرىمداماسى شەڭبەرىندە بۇل جوبالاردى ەنگىزۋ تيىمدىلىگىنىڭ ناقتىلانۋى ەنەرگيالىق قورلاردى, كوممۋنالدىق جەلىلەرگە قىزمەت كورسەتۋ شىعىستارىن ۇنەمدەۋ, اقش جانە ەۋروپا ەلدەرىندە جولداردا اپاتتىلىقتى جانە قالا بويىنشا قوزعالىسقا شىعىندالعان ورتاشا ۋاقىتتى تومەندەتۋ مىسالدارى بولىپ تابىلادى.
قازاقستاندا بۇل ماسەلەلەر ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن استانا قالاسىندا وتكىزۋ قارساڭىندا ەرەكشە وزەكتى. ويتكەنى, ەلباسى ەكسپو-2017 ينفراقۇرىلىمىنىڭ قۇرىلىسىندا Smart City قاعيداتتارىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.
سەرتيفيكاتتاۋدىڭ بۇل قاعيداتتارى ادىلدىك جانە شىنايىلىققا نەگىزدەلگەن.
سەرىك قۇرمانعاليەۆ,
«ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعى» جشس باس ديرەكتورى