ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىندە «ءاربىر بالاعا – وتباسىنىڭ باقىتى» دەگەن تاقىرىپتا ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. وندا جەتىم بالالاردى اسىراپ الۋدى ناسيحاتتاۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى.
رەسمي ەسەپتەرگە جۇگىنسەك, وسى كۇنى قوعامىمىزدا جەتىم بالالار مەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ جالپى سانى 38386-عا جەتىپتى. ونىڭ ىشىندە وسى بالالارعا ارنالعان ۇيىمداردى 80 پايىزدان استام الەۋمەتتىك جەتىمدەر مەكەندەيتىن كورىنەدى. «الەۋمەتتىك جەتىمدەر دەگەنىمىز – اتا-انالارى بار بولعانىمەن, «ءتىرى جەتىم» اتانعان بالالار. بۇل بالالاردىڭ اتا-انالارى ءوز قۇقىقتارىنان ايرىلعان, ماسكۇنەمدىككە سالىنعان, بالالارىنىڭ دەنساۋلىعىنا, دامۋىنا, وسۋىنە ەشقانداي كەپىلدىك بەرە المايتىن جاندار. سوندىقتان بالالار ارنايى ۇيىمداردا تاربيەلەنىپ جاتىر», – دەيدى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى بالالار قۇقىن قورعاۋ جونىندەگى كوميتەتتىڭ باسشىسى رايسا شەر. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى بالالاردىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسى دۇرىس قالىپتاسۋى ءۇشىن ىزگى جۇرەك ادامداردىڭ جان جىلۋى قاجەت.
جيىن بارىسىندا پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ءىسى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا حاتشىلىعىنىڭ باس ساراپشىسى گاۋحار نۇراحمەتوۆا الەۋمەتتىك جەتىمدىكتىڭ پروفيلاكتيكاسى, وتباسىنى نىعايتۋ, قوعامداعى كەرى ۇدەرىستەردى وڭ شەشۋدىڭ جولدارى ايرىقشا ماڭىزعا يە بولىپ, ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنا كەڭىنەن كوڭىل ءبولىنىپ جاتقانىن ورتاعا سالدى. وسىعان بايلانىستى 2011 جىلدىڭ 14-ءشى قاڭتارىندا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى م.اشىمباەۆ جەتىم بالالار مەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى اسىراپ الۋدى ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنىڭ وسى جىلعا ارنالعان جوسپارىن بەكىتكەن كورىنەدى. «ەندىگى ماسەلە وسى جاعدايدى قوعامدا ءجيى كوتەرىپ, ادامداردىڭ ەسىنە سالىپ تۇرۋ. ءبىز جەتىمىن جىلاتپاعان ەلمىز. ءدىنىمىز دە, ءدىلىمىز دە ادامگەرشىلىك, ار-ۇيات سياقتى بيىك ۇعىمدار توڭىرەگىندە قالىپتاسقان. سوندىقتان جەتىمدى جىلاتپاۋ مىندەتى تىكەلەي قازاق ەتنوسىنا جۇكتەلەدى», – دەدى گ.نۇراحمەتوۆا.
ارينە, كەرەكتى قۇجاتتارىن جيناساڭ, بالانى تەز-اق اسىراپ الۋعا بولادى. ال ونى ازامات ەتىپ تاربيەلەۋ, ونىڭ تويىنا ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتاردى ءسىڭىرۋ وڭاي شارۋا ەمەس. وسىعان بايلانىستى ءسوز العان ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى عازيز تەلەباەۆ قوعامدا ۇلگىلى, اۋقاتتى وتباسىلار جەتىم بالالاردى اسىراپ الىپ, ىزگىلىك كورسەتىپ جاتسا, ناسيحاتتىڭ ۇلكەنى سول بولار ەدى. «ءويتكەنى, ازاماتتىق, جومارتتىق حالقىمىزدا بار قاسيەت. جۇكتى جۇمىلا كوتەرۋ ءبىز ءۇشىن شەتىن ەمەس. جەتىمدى اسىراپ الىپ جاتقان الگىندەي ازاماتتار وزگەلەرگە دە وي سالارى انىق», – دەدى ول.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا قاتىسقان بايلانىس جانە اقپارات مينيسترلىگى اقپارات جانە مۇراعات كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەربول شايمەردەن: «جەتىم بالانى اسىراپ الۋ تۋرالى ۇگىت-ناسيحات جۇرگىزۋ – ەڭ ىزگى جوبالاردىڭ ءبىرى. بۇنى شىن مانىندە ومىرگە لايىقتاپ, قوعامعا اسەر ەتە الاتىنداي دەڭگەيدە ناسيحاتتاۋ باق وكىلدەرىنە تىكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان اسەرلى روليكتەر جاساۋ, ءنارلى ماقالا جازۋ دا ءىستىڭ شەشىمىن تابۋىنا بىردەن-ءبىر كومەك», – دەدى.
جيىن سوڭىندا جەتىم بالالاردى اسىراپ الۋعا بايلانىستى جۋرناليستەر ناقتى ساۋالدار قويدى. ونىڭ ءبىرى «بالانى اسىراپ الۋعا قانداي قۇجاتتار قاجەت؟» – دەگەن ساۋالعا جاۋاپ بەرگەن رايسا شەر بالانى اسىراپ الۋعا ەڭ الدىمەن نيەت قاجەت ەكەنىن ايتتى. سوسىن ەڭ قاجەتتى قۇجاتتار دەپ اتا-انا بولۋعا نيەتتەنگەن ادامداردان ءوتىنىش, ءۇي ىشىندەگى باسقا جانداردىڭ كەلىسىمى, ءۇي-جايىنىڭ بار ەكەندىگى, تابىس كوزى تۋرالى انىقتامالاردى اتادى. «نيەتى بار وتباسىنىڭ ءبارى بىردەي اۋقاتتى ەمەس ەكەنى انىق. بۇل وتباسىلار بالا اسىراپ العىسى كەلسە, جوعارى جاقتان قانداي دا ءبىر جاردەم بولا ما؟» – دەگەن ساۋالعا ۇكىمەت 15 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ارنايى جاردەماقى تاعايىنداپ وتىرعانى ايتىلدى.
ايگۇل سەيىلوۆا.