اباي اۋدانىنداعى توپار كەنتى بۇرىن اۋدان ورتالىعى بولاتىن. سول مارتەبەدەن اجىراعان ۋاقىتتا ءبىراز قيىندىقتار بەرەكە كەتىرگەن ەدى. تۇرعىنداردىڭ بىرقاتارى جان-جاققا قونىس اۋدارىپ, قۇلدىراۋعا شاق قالعان-دى. قازىر سونى كورگەندەر بولماسا ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاق بىلىڭكىرەمەيدى. ەنەرگەتيكتەر قالاشىعى سانالاتىن ول بۇعان دەيىنگى قالپىنا ەنىپ, كەسكىن-كەلبەتى جىلدان-جىلعا كوركەيۋدە.
اۋدان اكىمى ەركەبۇلان ناشاروۆتىڭ ەسەپ بەرۋى الدىندا باسقوسۋعا جينالعانداردىڭ جەرگىلىكتى كوشى-قون پوليتسياسى جانە ءبىر ورتالىقتان قىزمەت كورسەتۋ عيماراتتارى اشىلۋىنا كۋاگەر بولۋى دا وزگەرىستەرگە بەرىك بەتبۇرىستىڭ جاڭا ءبىر نىشانىن تانىتتى.
وڭىردەگى جالپى جاعدايعا قۇلاعدار ءارى اۋداندىق گازەت ارقىلى تانىس جۇرت ەسەپتى باياندامانىڭ قىسقا دا نۇسقا جاسالۋىن, ايماق باسشىسى اڭگىمەنىڭ ۇسىنىس-تىلەكتەر, اشىق پىكىرلەر توڭىرەگىندە ءوربۋى پايدالى بولماقتىعىنا وي تاستاۋىن جىلى قابىلدادى. وسىنى كۇتكەندەي ءسوز كەزەگى ميكروفون الدىنا شىعۋشىلاردىڭ بىرىنەن سوڭ بىرىنە ءتيىپ جاتتى. اكىمدەردىڭ كوپشىلىكپەن كەزدەسۋلەرىنە التى جىلدان بەرى ۇيرەنىپ, تاعاتسىزدانا توسىپ جۇرەتىن جاماعات وسىندايدا ەمەن-جارقىن تىلدەسىپ قالۋى اسەرىن بىلەتىندىكتەن, بۇل جولى دا كوڭىلدەگى ماسەلەلەردى ىرىكپەدى. ال ولار اڭعارىلعانداي كەنت تىنىس-ءتىرشىلىگىندە از ەمەس ەكەن.
توپارلىقتار كوشە جولدارىنىڭ ناشارلىعىنا كوپتەن رەنىشتى. جىل سايىن جوندەلىپ جاتقانداي بولادى. بىراق, از ۋاقىتتان سوڭ قايتادان تاز قالپىنا تۇسەدى. ءىس قولعا الىنعان ەكەن تىڭعىلىقتى اتقارىلۋ كەرەك ەمەس پە. كەنتىمىزدىڭ تازالىعى دا كوزگە قوراش. بوسا-بولماسىن اۋىز سۋ, جىلۋ قۇبىرلارىن قالپىنا كەلتىرۋ ۋاقىت تالابى, دەپ ءبىر توقتالعان بايىرعى تۇرعىن سۆەتلانا كوگۋرسكايا, سونداي-اق قالاشىقتىڭ كەشكىسىن ءتۇن قاراڭعىلىعىنا بولەنەتىندىگىن, كوشەلەر مەن ۇيلەر اراسىندا جارىقسىز ءجۇرۋ قاۋىپسىز ەمەستىگىن دە سىني تۇرعىدا اينالماي وتپەدى. ول, سونىمەن بىرگە, بالالاردى ۇزارتىلعان وقۋ توپتارىنا تارتۋ قاجەتتىلىگىن ەسكە سالدى. اتا-انالاردىڭ كوبى كۇندىزگى مەزگىلدە جۇمىستا بولاتىندىقتان, بۇل ويلاسارلىق جاي ەكەنى اتالدى.
سوڭعى جىلدارى كەنت تۇرعىندارى قاتارىن تولىقتىرۋشىلاردىڭ اراسىندا اتا-بابا مەكەنىنە ورالۋشى اعايىندار كوپ. ولار قارسى الۋشىلاردىڭ كەڭ قۇشاقتى قامقورلىعى ارقاسىندا جاڭا ورتاعا تەز ءسىڭىسىپ جاتىر. الايدا, قىتايدان قونىس اۋدارعان داۋرەن سەيىلحان اقساقالدىڭ ورتاعا سالعانىنداي كەيبىر كىربىڭ جايلار دا بارشىلىق.
– ارقايسىمىز ازىن-اۋلاق مال ۇستاۋعا تىرىسامىز. جاڭادان ورنالاسىپ جاتقان بىزگە ءۇي ءتۇلىگى ۇلكەن قولداۋ. وكىنىشكە قاراي, سونى باعاتىن جەر تار. كوپ رەتتە بىرەۋدىڭ جەكەمەنشىك جەر تەلىمىنە ءتۇسىپ كەتەسىڭ. ءورىس كەڭەيتۋگە مۇرسات ەتىلمەيدى. قوي مەن سيىردى قاشانعى ءبىر ورىنعا شيىرلاي بەرەسىڭ. مال ءوسىرىپ, تۇرمىسىمىزدى تۇزەتىپ اكەتەيىك دەسەك وسى جاعى قينايدى, – دەدى ول.
– مەن توپاردىڭ ەرتەدەن بەرگى تۇرعىنىمىن. نەسىن جاسىرايىن, كەيىنگى كەزدە ءتارتىپ جايى بوساڭسىپ كەتۋىنە قاتتى قىنجىلامىن. مەكەنىمىزدە بۇگىندە نە كوپ, دۇكەن كوپ. سولاردىڭ الدى, ءاسىرەسە, كەشكىسىن جاسوسپىرىمدەرگە تولى. ەشقايسىسىنىڭ جاس شاماسى سۇرالماي اراق, تەمەكى ساتىلا سالادى. سونىڭ سالدارىنان ۇرىس-جانجال, توبەلەس كەزدەسەدى. بۇرىن جاز باۋ-باقشاعا مالىنار ساياجايلارىمىزدى ماقتانىش تۇتۋشى ەدىك. ەندى قازىر كورسەتۋگە ۇيالاسىڭ, بارۋعا تايساقتايسىڭ. ەككەنىمىزدى توناپ, سالعانىمىزدى قيراتۋ ەرىككەننىڭ ەرمەگىنە اينالعانداي. مۇنى تالاي ايتىپ باعىپ جۇرسەك تە ەلەپ-ەسكەرۋشى ءتارتىپ ساقشىلارىنان ەشكىم جوق, – دەگەن سەرىكباي ءىلياسوۆ وتاعاسى ءسوزى جينالعانداردىڭ ورتاق ويىنداي ەستىلدى.
زەينەتكەر رايسا كورسۋنسكايا ءوز تاراپىنان تۇرعىن ۇيلەردىڭ ءبىرىنشى قاباتتارى قالاي بولسا سولاي دۇكەندەر مەن دۇنگىرشەكتەرگە, دامحانالارعا اينالىپ جاتۋىنا بايلانىستى بۇلاردىڭ سول ۇيلەرگە قاتەر توندىرەتىندىگىنە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. ويتكەنى, مۇنداي وزدىگىنەن وزگەرتۋلەر ادەتتە ءتيىستى ورىنداردىڭ رۇحساتىنسىز, ياعني, بۇعان سايكەس ەرەجە-تالاپتار ساقتالماي سىرت اينالىپ جۇرگىزىلەدى. مۇنىڭ ارتى ونسىز دا تالاي جىلدان بەرى پايدالانىستاعى ەسكى ءۇيلەردىڭ اياق استىنان قۇلاپ قالۋىنا سوقتىرۋى كادىك دەلىندى.
ءسوز سويلەۋشىلەر ىشىنەن وسىلايشا ءوز پىكىرلەرى مەن شاعىمدارىن ىرىكپەي جايىپ سالۋشىلار از بولمادى. وسىندايعى كەزدەسۋلەردە كەيبىر جەرلەردە شىندىقتى شىمبايعا باتىرا ايتۋ ونشالىقتى جاقتىرىلمايتىندىعى بارىن جاسىرۋعا بولماس. ال توپارداعى جيىندا جۇرت تىلەگى مۇقيات تىڭدالىپ, ارا-اراسىندا تۇسىنىك جاسالىپ, وعان قاتىسۋشى اۋدان مەكەمەلەرى باسشىلارىنا كوزدەرىنشە تاپسىرمالار بەرىلىپ جاتتى. ايتقاندارى قۇلاققا جەتىپ, كوڭىلگە ءتۇيىلۋى جۇرت سەنىمى مەن ءۇمىتىن ءۇلكەيتكەندىگى سەزىلدى.
ايتپاقشى, كەزدەسۋ الدى جوعارىدا اتالعانداي ەكى جاڭا عيماراتتىڭ قاتارعا قوسىلۋ قۋانىشىمەن باستالسا, سوڭىندا جەرگىلىكتى «استرو-اگرو» جشس كارتوپتى اۋدان تۇرعىندارى ءۇشىن 1 كيلوسىن 70 تەڭگەدەن ساتۋدى ۇيعارعانى تۋرالى حابار ريزالىقپەن قابىلداندى. كوكونىس وندىرۋشىلەر دە ءوز ءونىمدەرى تۇرلەرىنە باعانى ىرىقتا ۇستاۋدى ۇيعارىپتى.
«جۇرت تىلەگى – ىسىمىزگە تىرەك» دەپ ءسوز قورىتىندىلاپ, بەلگىلەنەتىن ءىس-شارالاردى جىلدىڭ باستى جينالىسىنا قاتىسۋشىلارعا ءمالىم ەتكەن اۋدان اكىمى اشىق اڭگىمەنىڭ الداعى جۇمىسقا ىقپالى زور بولماقتىعىن اتادى. ەلگە سەرتتى اقتاۋ مەن ورىنداۋدان ارتىق قانداي بورىش بار, ارينە.
ايقىن نەسىپباي.
قاراعاندى وبلىسى.