قايماعى بۇزىلماعان رەسپۋبليكانىڭ شالعاي اۋداندارىنىڭ ءبىرى – قاراتوبە. ەجەلدەن حالقىمىزعا ءتان بارلىق تاماشا قاسيەتتەر – كەڭپەيىلدىلىك پەن قوناقجايلىلىق, دارحاندىق پەن قاناعاتشىلدىق, قولداعى بارعا شۇكىرشىلىك ەتۋ, اتالى دا باتالى سوزگە توقتاۋ بۇل ەلدىڭ بۇگىنگى تۇرعىندارىنىڭ بويىنان دا تولىقتاي تابىلادى. بۇعان وزگەنى تىڭداي ءبىلۋ مادەنيەتىن دە قوسۋعا بولادى.
وسىنداي تەكتىلىك پەن ءمارتتىك احۋالى قاراتوبە اۋدانىنىڭ اكىمى ناۋرىزباي قاراعويشيننىڭ جۇرتشىلىق الدىنداعى قورىتىندى ەسەبى كەزىندە دە ايقىن اڭعارىلدى. اۋدان باسشىسىنىڭ 25 مينۋتقا لايىقتالعان ەسەبى ناقتى تالداۋلار مەن سالىستىرۋلارعا قۇرىلۋىمەن ەرەكشەلەندى. قاراتوبە – رەسپۋبليكاداعى مال شارۋاشىلىعىن ءورىستەتۋگە قولايلى وڭىرلەردىڭ ءبىرى. وسى ارتىقشىلىق اۋدان ەكونوميكاسىنىڭ باستى كوزى بولىپ قالا بەرمەك. ەسەپ بەرۋ بارىسىندا ءتورت ت ۇلىك مالدى ءوز ءتولى ەسەبىنەن ءوسىرۋ جولدارى باسىمدىققا يە ەكەنىن بىلدىك. ونىڭ ءوسىمى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 100 پايىزدان اسىپ ءتۇسىپتى. مال وسىرۋشىلەردى ماتەريالدىق تۇرعىدان كوتەرمەلەۋ قايتارىمسىز سۋبسيديالار بەرۋ ەسەبىنەن ىسكە اسىپتى.
وسىنداي كوڭىل كونشىتەر ىستەرمەن قاتار, ءالى دە بولسا شەشىمىن تاپپاعان ماسەلەلەر دە جەتكىلىكتى ەكەنىن ەسەپ بەرۋشى جاسىرىپ قالعان جوق. سونىڭ ءبىرى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءىسىنىڭ بۇگىنگى تالاپتار دەڭگەيىنەن تومەن تۇرعانى. بۇل تۇيىتكىلدى تارقاتۋدىڭ باستى جولى پايدالى ىسپەن اينالىسقىسى كەلەتىندەرگە شاعىن نەسيەلەر بەرۋ بولماق. سوندىقتان دا الداعى جىلى ءبىز وسى ماسەلەگە باسا نازار اۋدارىپ وتىرمىز, دەدى ناۋرىزباي قادىرباي ۇلى.
قاراتوبە سەكىلدى تۇرعىندار سانىن 100 پايىز ءوز قانداستارىمىز قۇرايتىن رەسپۋبليكانىڭ الىس اۋداندارى مەكتەپتەرىندە ءبىلىم ساپاسى تومەن بولىپ كەلەدى دەگەن بىرجاقتى كوزقاراستار جوق ەمەس. ءدال وسىنداي سارىنداعى اڭگىمەلەر ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا ءجۇر. ايتسە دە قاراتوبە توپىراعىنداعى ءبىلىم ساپاسى مۇنداي سىڭارجاق پىكىرلەردى جوققا شىعارادى. ۇلتتىق ءبىرىڭعاي تەستىلەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا وتكەن جىلى اۋدان مەكتەپتەرىن بىتىرگەن تۇلەكتەر وبلىستا الدىڭعى قاتاردان كورىنىپتى. اتاپ ايتقاندا, 227 تۇلەكتىڭ 73-ءى مەملەكەتتىك گرانتقا يە بولسا, قاراتوبە مەكتەپ-گيمنازياسى رەسپۋبليكاداعى ەڭ ۇزدىك 100 مەكتەپتىڭ قاتارىنا قوسىلىپتى.
اۋدان اكىمى ن.قاراعويشين ەسەبىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – قاراتوبە سەكىلدى الىس اۋدانعا جاس ماماندار مەن كادرلاردى تۇراقتاندىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستارعا جان-جاقتى توقتالعانى دەر ەدىك. تالداۋلار تومەندەگىنى كورسەتەدى. بيۋدجەتتىك نەسيە قاراجاتى ەسەبىنەن جاس مامانداردىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگى تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا قول جەتكىزگەن. دەگەنمەن, ولاردىڭ بارىنە كوممۋنالدىق تۇرعىن ءۇي بەرۋ مۇمكىندىگى جوق ەكەنى جيىن ۇستىندە اشىق ايتىلدى. سوندىقتان دا اۋدان باسشىسى بولىنگەن قاراجاتقا تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, تۇرعىن ءۇي سالىپ الۋ ءمۇمكىندىگى جونىندە دە ويلى ۇسىنىس ءبىلدىردى. تەك سوندا عانا جاس مامانداردىڭ اۋىلعا تۇراقتانۋى ءۇشىن بيۋدجەت ەسەبىنەن بولىنگەن قاراجات ءتيىمدى جۇمسالماق.
قاراتوبە اۋدانىنىڭ ورتالىعىندا وتكەن جىلى تابيعي گاز الاۋى تۇتاندى. كەلەسى كەزەكتە ونى الەۋمەتتىك نىساندار مەن تۇرعىن ۇيلەرگە تارتۋ مىندەتى قويىلعان-دى. قاراتوبە اۋدانىنا جاڭادان تاعايىندالعان اكىم ناۋرىزباي قاراعويشين ءدال وسى شاقتا ىسكەرلىك كورسەتە بىلگەنىن, از ۋاقىت ىشىندە كوپتەگەن ناتيجەلى ىسكە قول جەتكىزگەنىن قاراتوبە اۋىلدىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى سايلاۋ باقىتوۆ ايتىپ بەردى.
الداعى جىلى تابيعي گاز قۇبىرلارى اۋدانداعى سونالى, ءۇشاعاش جانە قالدىعايتى اۋىلدارىنا تارتىلماق. ونىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتارى ءازىر. قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرى شەشىلگەن. وسى ماسەلەگە قاتىستى زالدان قويىلعان №12 اقمەشىت سايلاۋ وكرۋگىنىڭ دەپۋتاتى ەسەن عۇماروۆتىڭ ساۋالىنا اۋدان اكىمىنىڭ ەسەبىنە قاتىسىپ وتىرعان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى بەرىك تولىمباەۆ جوعارىداعىداي جاۋاپ قايتاردى.
اۋدان تۇرعىنى الفيا مۇحامبەتراحيموۆا اكىم ەسەبىنە وراي ءوز پىكىرىن بىلايشا ءبىلدىردى: قانداي ىسكە دە جاۋاپكەرشىلىك قاجەت. ەلگە گاز كەلۋىنە بايلانىستى ونى پايدالانۋدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتە الاتىن ماماندار قاجەت. اۋداندا وسىنداي قىزمەت ءتۇرى ازىرگە ءورىس الا الماي وتىر. سونىمەن بىرگە, بىزدە بالاباقشاعا دەگەن سۇرانىس ءالى دە جوعارى. سوندىقتان دا مەكتەپ-گيمنازيا جاڭا عيماراتقا كوشۋىنە بايلانىستى ودان بوساعان ورىندى بالاباقشاعا بەرۋ ورىندى دەپ سانايمىن.
تۇرعىن تىلەگىنە وراي اۋدان اكىمى تاراپىنان وڭ جاۋاپتار قايتارىلدى. «بۇل ماسەلەلەر بيىل ءتيىستى شەشىمىن تاباتىن بولادى», – دەدى ول.
تاقىرىپقا شىعارىپ وتىرعانىمىزداي, ناۋرىزباي قاراعويشيننىڭ تۇرعىندارعا بەرگەن قورىتىندى ەسەبىندە ىسكەرلىك احۋالى ايقىن اڭعارىلدى. قۇرعاق ءسوز بەن قۇرعاق ۋادەگە جول بەرىلمەگەنى, قانداي ماسەلە قوزعالسا دا ونىڭ ناقتى شەشىمدەرمەن ۇندەستىك تابا بىلگەنى اۋدان باسشىسى ەسەبىنىڭ تاعى ءبىر جەتىستىگى بولىپ قالماق. سونداي-اق, زالدان سۇراق قويعان تۇرعىنداردى ەڭ الدىمەن جەكە باس قامدارى ەمەس, ەلدىك ماقسات-ءمۇددەلەر, ونىڭ وڭ شەشىمىن تابۋى تولعاندىراتىنى دا جوعارىدا ايتىلعانداي تۇرعىنداردىڭ اۋدان باسشىسى ەسەبىنە قاتىسۋ مادەنيەتىنىڭ بيىكتىگىن كورسەتكەنى انىق.
تەمىر قۇسايىن.
باتىس قازاقستان وبلىسى.