مەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالقىمىزعا كەزەكتى جولداۋىنا دەيىن ەكى نارسەنى ويلاپ جۇرەتىن ەدىم.
ءبىرىنشىسى – سوڭعى جىلدارداعى ديسسەرتاتسيا قورعاۋ جۇمىسى جايلى. ءوزىم ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى فيلوسوفيا قورعاۋ كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بولىپ كەلدىم. قورعالعان ديسسەرتاتسيالاردىڭ ءمانى شىنىندا تومەن بولىپ ءجۇردى. كەيبىر قورعالىپ جاتقان دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا ءمانى جايىندا جانىم اشىپ, قاتتى سىن ايتىپ تا قالاتىنمىن. ءبىراق, ول جۇمىستىڭ ناشار ەكەنىن كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ ءبارى بىردەي بىلەدى. دەگەنمەن, وزدەرى قولداعاندىقتان, كوزىن جۇمىپ وتىراتىن. سوندىقتان مەن دە «اق قارعا» بولمايمىن دەپ, كەڭەستىڭ ىڭعايىنا جىعىلاتىنمىن. ءسويتسەم, ەلىمىزدە وسىنداي ديسسەرتاتسيالىق كەڭەستەر سانى 200-دەي ەكەن. قورعاعاندار ءبىرشاما, بىراق ءمانىسى تومەن. قۇر بوس اتاققا يە بولدى. سوندىقتان دا قورعاعانداردان عىلىم سالاسىنا 60 كانديداتتىڭ بىرەۋى, 37 دوكتوردىڭ بىرەۋى عانا كەلەتىن. قالعاندارىنا عىلىمي اتاق تەك ماقتان ءۇشىن كەرەك بولعان. وسىدان پرەزيدەنتىمىزدىڭ بۇل جۇمىستى توقتاتىپ, ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋراعا بۇرىلۋ كەرەك دەگەن باعىتىن بارلىق ىنتاممەن قابىلدايمىن جانە جاقسى بولسا دەپ تىلەيمىن.
ەكىنشىدەن, ەگەمەندىك العان العاشقى كەزدە ەلدى اسىراپ كەلگەن كولحوز-سوۆحوزداردىڭ تاراتىلعانىنا جانىم اشيتىن. ءويتكەنى, جەكە شارۋالار كولحوز-سوۆحوزداردىڭ ورنىن باسا المايتىنىن سەزگەن بولاتىنمىن.
بۇگىنگى جولداۋدا 2016 جىلى ەلىمىز ەكسپورتقا 60 مىڭ توننا ەت شىعاراتىن بولادى, ول 4 ميلليون توننا ەكسپورتقا شىعارىلاتىن استىققا تەڭ ەكەنى ايتىلعان. ول ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ قاجەت. دەمەك, اۋىل شارۋاشىلىعى كەشەندەرى اشىلاتىن بولعانى. ول ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعىنا 130 ميلليارد تەڭگە قارجى بەرىلەتىنىن ايتتى. بۇل جاڭادان 20 مىڭ ادامعا جۇمىس ورنىن اشادى. سونداي-اق, سول ارقىلى 100 مىڭنان استام ادام تۇرمىس جاعدايىن جاقسارتادى. ولاي بولسا, بۇل جاڭا كەشەن اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ەكونوميكاسى مەن مادەني دارەجەسىن كوتەرۋگە ىقپال جاسايدى.
سوعان سايكەس ءبىرشاما شارۋاشىلىق سالالارى دا كوتەرىلەدى. ماسەلەن, اۋىلشارۋاشىلىق ءماشينەلەرىن جاساۋ, حيميالاندىرۋ, تاماق ونەركاسىبىن دامىتۋ, تەحنيكا جوندەۋ, زووتەحنيكالىق, ۆەتەرينارلىق جۇمىستار جاقسى جولعا قويىلادى. مال شارۋاشىلىعىنىڭ ءتۇرلى سالالارىندا اسىل تۇقىمدى مال كوبەيتىلەدى. ولاي بولسا, بۇل كەشەندەر جاڭا بەلەس, بۇرىنعى كولحوز-سوۆحوزداردان ءتيىمدى جانە جوعارى, باتىستىڭ فەرمەرلەرىنەن دە جوعارى ءناتيجە بەرەدى دەپ تۇسىنەمىن. ءبىر عانا تىلەك – بۇل كەشەندەر ءشوبى مول, بۇرىنعى مال باعىلعان جەرلەرگە ورنالاستىرىلسا دەمەكپىن. ولاي بولسا, پرەزيدەنتىمىزدىڭ بۇل ۇسىنىستارىن ۇلكەن كورەگەندىك دەپ بىلەمىن.
دوسمۇحامەد كىشىبەكوۆ, قر ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى.
الماتى.