قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە «قازاقستاندىق بىرەگەيلىك پەن جالپىۇلتتىق بىرلىك ساباقتارى» تاقىرىبىندا بريفينگ ءوتتى.
شاراعا قاتىسقان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ» اعا عىلىمي قىزمەتكەرى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور عازيز تەلەباەۆ ەتنوسارالىق كەلىسىمنىڭ قازاقستاندىق مودەلى تۋرالى ءسوز قوزعادى. ونىڭ پىكىرىنشە, قازىرگىدەي جاھاندانۋ جاعدايىندا ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىنداعى مۇنداي تابىستى ۇلگى ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولۋدا.
«بۇل رەتتە, قازاقستاندىق ەتنوسارالىق تولەرانتتىلىق پەن قوعامدىق كەلىسىم ماسەلەسى بۇگىندە الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە مەملەكەتتىك ەتنيكالىق ساياسات مودەلىنە ەنگىزىلگەن. بۇل ۇلگى بۇۇ-عا, كوپتەگەن ەۋروپا جانە ازيا مەملەكەتتەرىندە, تمد ەلدەرىنە ۇسىنىلدى. جالپى, ءبىز بىرتەكتىلىككە تەك ەتنوسارالىق قاتىناستار جاعىنان عانا قاراماۋىمىز كەرەك. مۇنى كەڭىرەك, تەرەڭىرەك قاراستىرعانىمىز ءجون. سەبەبى, بۇل جەردە ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك ماسەلەلەر دە بار. سولاردىڭ بارلىعىن بىرگە, توپتاپ قاراستىرۋىمىز كەرەك. ال بىرتەكتىلىكتى قالىپتاستىراتىن تەتىكتەرگە كەلەر بولساق, ەڭ الدىمەن, ونى بالالاردان, ياعني بالا تاربيەسىنەن باستاۋ قاجەت. ماسەلەن, ەلباسىنىڭ كىتاپحاناسىندا بىلتىرعى جىلدىڭ كۇزىنەن باستاپ, وقۋشىلارعا جانە ستۋدەنتتەرگە دارىستەر وقىلىپ كەلەدى. سەمينار: «الەمدى وزگەرتەتىن يدەيالار» دەپ اتالادى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى – بالالارعا پرەزيدەنتتىڭ «100 ناقتى قادامىن» جەتكىزۋ, ولار ارقىلى قوعامعا ناسيحاتتاۋ. ءبىز, اسىرەسە, «100 ناقتى قادامداعى» ءتورتىنشى باعىتقا, ياعني بىرتەكتىلىك پەن بىرلىكتى قالىپتاستىرۋعا باسا نازار اۋدارامىز»,– دەدى ع.تەلەباەۆ.
ال قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ قازاقستاندىق بىرەگەيلىك پەن پاتريوتتىق سەزىمدى قالىپتاستىرۋداعى رولىنە توقتالعان ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندەگى قحا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى اناتولي باشماكوۆ قحا جۇرگىزگەن جۇمىستاردىڭ قورىتىندىلارى تۋرالى بايانداپ بەردى. سونداي-اق, ول ەلدەردى دامىتۋداعى يدەولوگيالىق ارتىقشىلىقتىڭ شەشۋشى فاكتورى – ازاماتتىق, ەتنوستىق جانە مەملەكەتتىك بىرەگەيلىك بولىپ تابىلاتىنىنا باسا نازار اۋداردى.
بريفينگتە ءسوز العان قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسى ورتالىق ازيا ايماعىنداعى ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق قارىم-قاتىناستاردى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ايگۇل سادۋاقاسوۆا مەملەكەتتىك ساياساتتى نىعايتۋ ءىس-ءتاجىريبەسى مەن قازاقستاندىق بىرەگەيلىك پەن بىرلىكتىڭ نەگىزگى كەزەڭدەرى جانە پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى ءسوز قوزعاي كەلە, قوعامنىڭ قازىرگى دامۋ جاعدايىندا مەملەكەتتىك بىرەگەيلىك پەن بىرلىك ماسەلەسى ەرەكشە وزەكتىلىككە يە ەكەندىگىنە توقتالدى. بۇل ءتۇرلى فاكتورلار مەن ينستيتۋتتاردىڭ ىقپال ەتۋ ءىس-ارەكەتىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى بولاتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, بۇل ماسەلەدەگى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – ەتنوساياسات.
«سوندىقتان, قازاقستاننىڭ پوليەتنوستىق جانە پوليكونفەسسيالىق ساياساتى ءۇشىن بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ, سەنىم مەن قۇرمەت اتموسفەراسىن قۇرۋ, بىرىڭعاي ۇلت قالىپتاستىرۋ – تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋدىڭ نەگىزى. ال قوعامدىق قارىم-قاتىناستاردا قازاقستاندىق بىرەگەيلىك جۇيەسىن نىعايتۋدا, قوعامدىق ساياسات پەن مەملەكەتتىك باسقارۋدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءرولى ماڭىزدى. سەبەبى, 1995 جىلدان باستاپ, قحا ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قۇرىلىس تەتىگىن بەكىتۋدە قوعامدىق-ساياسي الاڭ رەتىندە قارقىندى جۇمىس اتقارىپ كەلەدى», – دەدى ا. ءسادۋاقاسوۆا.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ» جۇرتشىلىقپەن بايلانىس قىزمەتىنىڭ باسشىسى وكسانا لوسكۋتوۆا اتالعان مەملەكەتتىك مەكەمە مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى قورى باسپا جانە ەلەكتروندىق باق قىزمەتكەرلەرى اراسىندا تاريحي وقيعانىڭ قۇرمەتىنە وراي ۇزدىك ماتەريالعا «تاۋەلسىز قازاقستان جانە ەلباسى» تاقىرىبىندا اشىق بايقاۋ جاريالايتىنىن ايتتى, بايقاۋ قاتىسۋشىلارىنا قويىلاتىن تالاپ-شارتتارمەن تانىستىردى. سونىمەن قاتار, ول ەلباسىنىڭ قازاقستاندىق بىرەگەيلىكتى قالىپتاستىرۋ مەن جالپىۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋ ساياساتىن ىسكە اسىرۋداعى كىتاپحانانىڭ قىزمەتىنە توقتالدى.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»