Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
90785 ماتەريال تابىلدى

ساياسات • 22 قاراشا, 2018

دارحان كالەتاەۆ: ۇلى دالانىڭ ۇلاعاتى

بەلگىلى عالىم, ورنيتولوگ, پۋليتتسەر سىيلىعىنىڭ يە­گەرى دجارەد دايموند ءوزىنىڭ «قارۋ-جاراقتار, ميكروبتار مەن شاربولات» اتتى كىتابىندا ءبىر تا­عى­لىمدى تۇجىرىم جاسايدى. «وركەنيەت باتىس ەۋرازيادان باس­تالىپ, باتىس ەۋرازيامەن بىت­پەيدى. ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىن­گى ءۇشىنشى مىڭجىلدىقتا-اق ەۋرا­زيانىڭ ونە بويىندا, وزگە قۇر­لىق­تاردا جازبا مادەنيەتىمەن قاتار ورتالىقتاندىرىلعان سايا­سي بيلىك, قالالار مەن ءوندىرىس, قول­عا ۇيرەتىلگەن ءۇي جانۋارلارى,  مەتالل قارۋ-جاراق پەن ەڭبەك قۇ­رال­دارى بولعان». دۇنيە ءجۇزى عا­لىمدارى وسى اقيقاتتى ءبىر اۋىز­دان ماقۇلداپ وتىر.

ەكونوميكا • 22 قاراشا, 2018

جاس زەرتتەۋشى پاتوگەندى ميكروبتارعا قارسى تۇرا الاتىن «وسىمدىك انتي­بيو­تيك­تەرىنىڭ» ءتىزىمىن جاسادى

قىزىلوردا قالاسىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ 12 سىنىپ وقۋشى­سى ال­تىناي ءابدىجامىل جۇقپالى اۋرۋ­لار­دىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا فيتونتسيدتەرگە باي جابايى وسىمدىكتەردى كوركەيتۋ-كوگالداندىرۋ ىسى­نە پايدا­لا­نۋ­دى ۇسىنادى. قىزىل­ور­دا وب­لى­سىنداعى جابايى وسىمدىكتەردىڭ سالىستىرمالى فيتون­تسيدتىك بەل­سەندىلىگىن ەكسپەري­مەنت ارقىلى زەردەلەگەن جاس زەرتتەۋشى اي­ماقتىڭ كلي­مات­تىق جاع­دايى­نا ءتوزىمدى, ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى جانە تۋبەركۋلەز تاياق­شاسىنا, باسقا دا پاتوگەندى ميكروبتارعا قارسى تۇرا الاتىن «وسىمدىك انتي­بيو­تيك­تەرىنىڭ» ءتىزىمىن جاسادى.

بوكس • 22 قاراشا, 2018

اقتاۋدا بوكستان ەل چەمپيوناتى مارەسىنە جەتتى

قازاقستاننىڭ بوكسشىلارى ءۇشىن بيىل تابىس­تى بولدى دەپ ايتا المايمىز. ولاي دەۋگە نەگىز, جەرلەستەرىمىز ءوز تاريحىندا تۇڭعىش رەت جىلدىڭ باستى دوداسى – جازعى ازيا ويىندارىنان التىن جۇلدەسىز ورالدى. بۇل جاعداي رەسپۋبليكالىق بوكس فەدەراتسياسىنىڭ باسشىلارى مەن ۇلتتىق قۇراما باپكەرلەرىنە وي سالسا كەرەك, ولار بۇل جولى ەلىمىزدىڭ بارلىق بەلدى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىنىڭ باسىن قوسىپ, قارت كاسپيدىڭ جاعالاۋىندا جالاۋى جەلبىرەگەن قازاقستان چەمپيوناتىنا قاتىستىردى.

ۇكىمەت • 22 قاراشا, 2018

اسەل نازاربەتوۆا: وركەنيەتتى ويلاۋدىڭ العىشارتى

قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ حالىقتىڭ, قوعام­نىڭ ساناسىن سەلت ەتكىزە­تىن, ەلدىڭ, ۇلتتىڭ, مەملەكەتتىڭ تاريحىنا تاعى ءبىر تەرەڭ ۇڭىلۋگە تۇرتكى بولاتىن قۇندى دۇنيە – « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى جاڭا ماقالاسى جارىق كور­دى. ماقالانى جاڭا دەپ تەك شىق­قان ۋاقىتىنا بايلانىس­تى ايتۋىمىز شارت, سەبەبى وندا ايتىلعان تەرەڭ فيلوسو­فيا­لىق-دۇنيەتانىمدىق ويلار ەل­باسىنىڭ ۇنەمى قوعام نازا­رى­نا باعىتتاپ جۇرگەن ماقا­لا­­لارى­نىڭ, يدەيالارىنىڭ جالعاسى ىسپەتتى. 

ساياسات • 22 قاراشا, 2018

ەرلان سايروۆ: تولاعاي تاريحىمىزدى تۇلەتۋ كۇن تارتىبىندە

كوڭىلگە قونىمدى. ءوزىڭنىڭ تا­ر­يح­ىڭمەن ماقتانىپ قانا قوي­ماي, سول تاريحتىڭ قىر-سىر­لارىن ساراپتاپ, عىلىمي نەگىزدە بولا­شاققا باعدار جاساۋ وتە وزەك­تى. جاھاندانۋ زامانىنا ءبىزدىڭ ءوز تامىرىمىزبەن, سول تامىرى­مىزدى تە­رەڭدەتە وتىرىپ ەنۋى­مىز وزەك­تى. وسى تۇرعىدا, ءوزىمىزدىڭ تولا­عاي تا­­ري­­حىمىزدى تۇلەتۋ كۇن تارتىبىندە.

ۇكىمەت • 22 قاراشا, 2018

قايرات ءابدىراحمانوۆ: الەم مادەنيەتىن جاقىنداستىرادى

ءبىزدىڭ تاريحىمىز – قازاقستان حالقىن بىرىكتىرەتىن قۋاتتى كۇش, بارلىق ازاماتتاردى جىگەرلەندىرۋ كوزى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى جۇيەلى ماقالاسىندا اسا كو­رە­گەن­دىكپەن حالىقتى تاريحقا قۇر­­مەتپەن قاراۋعا جانە زەردەلەۋ­گە, وتكەننەن ساباق ۇيرەنۋگە شا­­قى­­رادى. سەبەبى ءار حالىقتىڭ شەجى­رەسى قاھارماندىققا, جەڭىس­تەر مەن تراگەدياعا تولى, ونى سول كۇ­يىن­دە قابىلداعان ابزال. ول ءۇشىن عى­لىمي تۇرعىداعى كوزقاراس قاجەت.  

ساياسات • 22 قاراشا, 2018

ۇلت تاريحىن تانۋدىڭ جاڭا كەزەڭى

كەز كەلگەن حالىق پەن ۇلتتىڭ ءوزىنىڭ شىققان تەگىنە زەر سالىپ, وتكەنىنە ءۇڭىلۋى, قورشاعان ورتاسىنا ىقپالى مەن قوعامنىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسىن وي تارازىسىنا سالۋى زاڭدى قۇبىلىس. سول ارقىلى ونىڭ الەمدىك وركەنيەتتەگى ورنىن ايقىنداۋعا بولادى. 

قازاقستان • 22 قاراشا, 2018

العاشقى ماۋسىمداعى ساتسىزدىك

ەۋروپا فۋتبول قاۋىمداستىعى وداعىنىڭ (ۋەفا) ۇلتتىق قۇرامالار اراسىندا فۋتبولدى دامىتۋ ماقساتىندا قۇرعان جاڭا تۋرنير ۇلتتار ليگاسىنىڭ العاشقى كەزەڭى اياقتالدى. ءۇش ايعا سوزىلعان تۋرنيردە 55 قۇراما 138 ويىن وتكىزىپ, 333 گول سوقتى. بۇل – ورتا ەسەپپەن ءار ويىندا 2,41 گول سوعىلدى دەگەن ءسوز.

تانىم • 22 قاراشا, 2018

تەرەڭدىگى مەن ىسكەرلىگى تەڭ تۇلعا

ادامنىڭ عۇمىرى ءومىردىڭ ءورى مەن وتكەلىنەن تۇرادى. تاعدىر سىيى تالماس ەڭبەك پەن تاباندى ەرىك-جىگەردەن تارالعان تامىر ىسپەتتى. ءبىزدىڭ بۋىن وكىلدەرى ەڭبەك ەتكەندە بولاشاققا ارقاشان زور سەنىممەن قارادىق. ءبىزدىڭ نەگىزى ارمانىمىز – قازىر ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جاستار, بالالارىمىز نىق سەنىمدى بولعانىن قالايمىز. مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, ابزال ازامات جانىبەك كارىبجانوۆتى قازاق ەلى جاقسى بىلەدى. ول تۋرالى جىلى ءىلتيپات ايتۋ – مەن ءۇشىن ماقتانىش. ولاي بولسا جەتپىستىڭ ورىنە شىققان زامانداسىمىزدىڭ ونەگەلى ەڭبەك جولىن سانامىزدان سانامالاپ ءبىر وتكىزەيىك.

تاريح • 22 قاراشا, 2018

اقمەشىت جەراستى مەشىتى: ءحىح عاسىرداعى تاريحي دەرەككوزدەر بويىنشا

اتىراۋ وبلىسى اۋماعىنداعى كوپ­شىلىككە تانىمال جانە وزىن­دىك ەرەكشە تاريحى بار, قازاق­ستاننىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندارىنىڭ تىزىمىنە ەنگەن كيەلى ورىننىڭ ءبىرى – اقمەشىت قورىمى. قورىمنىڭ اتاۋى بار­شا قازاققا بەلگىلى تۇلعا, ماڭ­عىستاۋدا جەرلەنگەن بەكەت مىرزاعۇل ۇلىنىڭ (بەكەت اتا) ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستا ايتىلادى, سەبەبى ول وسى قورىمدا XVIII عاسىردىڭ سوڭى مەن ءحىح عاسىردىڭ باس كەزىندە جەراس­تى مەشىتىن سالعان. وسىعان وراي, قازان توڭكەرىسىنە دەيىنگى دەرەك­كوزدەردە قورىمنىڭ اتاۋى اقمەشىت-بەكەت دەپ جازىلدى. قازىرگى كەزەڭدە حالىق اۋزىندا بەكەتتىڭ اۋليەلىلىگى مەن ومىرىنە قاتىستى ءبىرشاما اڭىز-اڭگىمەلەر ساقتالعان. ولاردىڭ نەگىزگى بولىگى يسلام قاجى مىرزابەك ۇلىنىڭ قۇراستىرۋىمەن 2008 جىلى جارىق كورگەن جيناقتا كەڭىنەن كورىنىس تاپقان (بەكەت اتا (يمان­دىلىق-تاعىلىم كىتابى). اقتوبە. 2008. 740 ب.). مەن بۇل تاقىرىپقا ورالماي, بەكەت اتانىڭ اقمەشىت­تەگى جەر استى مەشىتى تۋرالى ورىس دەرەككوزدەرىندە بەرىلگەن ما­لىمەتتەرگە توقتالا كەتكەندى ءجون كوردىم. 

ياندەكس.مەتريكا