Banner
سەرىكبول تىلەپبەرگەن ۇلى
سەرىكبول تىلەپبەرگەن ۇلى«Egemen Qazaqstan»
26 ماتەريال تابىلدى

تاريح • بۇگىن, 08:15

دۋماعا سايلانعان دەپۋتاتتار

1905 جىلى رەسەيدە باستالعان ساياسي سەرپىلىس جاڭا باستامالارعا جول اشتى. مۇسىلمان قايراتكەرلەرى سونى وزگەرىستى ءوز پايداسىنا جاراتۋعا تىرىسىپ, 1906 جىلى ءبىر جىل ىشىندە ەكى رەت مۇسىلماندار سەزىن وتكىزدى. بيىل وسى سەزدەردىڭ وتكەنىنە 120 جىل تولىپ وتىر.

جادىگەر • كەشە

زاڭعار اقىننىڭ كولىگى

الماتى وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانىنداعى اقىننىڭ مۋزەي-ۇيىندە ءوزى تۇتىنعان جەكە زاتتارى ساقتالعان. جادىگەرلەر اراسىندا جىر الىبىنىڭ جەكە اۆتوكولىگى دە بار.

قوعام • 28 اقپان, 2026

مەشىت – مەيىرىم مەكەنى

قازىر كوشەگە شىعا قالىپ, وتكەن-كەتكەن ادامداردان «مەشىت دەگەن نە؟» دەپ سۇراپ كو­رىڭىزشى. باسىم بولىگى «ناماز, قۇران وقيتىن جەر» دەپ جاۋاپ بەرەدى. الاي­­دا مەشىت­تىڭ اتقاراتىن مىندەتى سول عانا ما؟ ارينە, ولاي ەمەس.

باسىلىم • 27 اقپان, 2026

«كۇنشىعىس» باسپاسىنان شىققان كىتاپتار

ماسكەۋدەگى «كۇنشىعىس» باسپاسىنان جارىق كورگەن بىرنەشە قازاق كىتابىنىڭ جارىق كورگەنىنە بيىل ءبىر عاسىر تولادى. باسپانىڭ اتاۋى رەسمي تۇردە «كسرو حالىقتارى كىندىك باسپاسىنىڭ قازاق-قىرعىز ءبولىمى» دەپ اتالدى. 1922 جىلى كەڭەس حالىقتارىنا ارنالعان ورتاق باسپا رەتىندە اشىلدى. باسپا كسرو-عا قاراستى اۆتونوميالىق رەسپۋبليكالار مەن وبلىستارعا ارنالعان كىتاپتار شىعارۋمەن اينالىستى. ءجۇز جىل بۇرىن «كۇنشىعىس» باسپاسىنان قانداي كىتاپتار شىقتى؟

باسىلىم • 27 اقپان, 2026

سىنشىنىڭ ەلەۋلى ەڭبەگى

استاناداعى ۇلتتىق اكادە­ميا­لىق كىتاپحانادا ادەبيەت سىنشىسى امانگەلدى كەڭشىلىك ۇلىنىڭ «اتامۇرا» باسپاسىنان جارىق كورگەن «جۇرەك ءسوزى», ء«سوز پاتشاسى» كىتاپتارىنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. سونىمەن قاتار جيىندا قالامگەردىڭ رومەن روللاننان اۋدارعان «تولستويدىڭ ءومىرى» كىتابى دا وقىرماندارعا تانىستىرىلدى.

تاريح • 20 اقپان, 2026

ءتىل تازالىعى – عاسىرعا ۇلاسقان ماسەلە

وسىدان تۋرا 100 جىل بۇرىن, «ەڭبەكشى قازاق» گازەتىنىڭ 1926 جىلعى №29 سانىندا ء«باسپاسوز قاتەسىز بولسىن!» دەگەن ماقالا جاريالاندى. اۆتورى – مىرجاقىپ دۋلات ۇلى. مىرجاقىپ ماقالاسىن ماديار بۇركەنشىك ەسىمىمەن جازدى.

باسىلىم • 20 اقپان, 2026

«بالاپاندى» كىمدەر باسقاردى؟

بيىل – ومبى قالاسىنداعى قازاق جاستارى شىعارعان «بالاپان» قولجازبا جۋرنالىنىڭ جارىق كورگەنىنە 110 جىل. جۋرنال 1916-1918 جىلدارى «بىرلىك» ۇيىمىنىڭ جانىنان شىعىپ تۇردى. «بىرلىك» ۇيىمى مۇشەلەرى قاتارىندا ماعجان جۇماباي ۇلى, دىنشە ءادىلوۆ, قوشكە كەمەڭگەر ۇلى, سماعۇل سادۋاقاس ۇلى, اسىلبەك سەيىتوۆ, اسقات سايدالى ۇلى, ءابدىراحمان ءبايدىلدين ت.ب. قازاق جاستارى بولعانى بەلگىلى. ولار قازاق حالقىنىڭ مادەنيەتىن, ونەرىن, ادەبيەتىن كوتەرۋ ارقىلى حالىقتىڭ ۇلتتىق سانا-سەزىمىن وياتۋدى ماقسات تۇتتى. «بالاپان» جۋرنالىن دا ولار سول ءۇشىن شىعاردى. الدىنا وسىنداي ۇلكەن ماقسات قويعان جۋرنالدى كىمدەر باسقاردى؟

تاعزىم • 19 اقپان, 2026

عالىمنىڭ عيبراتتى عۇمىرى

استاناداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا ءتىل ءبىلىمى سالاسىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە ارنالعان عىلىمي-پراكتيكالىق دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. سونداي-اق جيىندا اكادەميك شورا سارىباەۆتىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرى كوپشىلىككە تانىستىرىلدى.

تانىم • 13 اقپان, 2026

جىر الىبىنىڭ ادەبي حاتشىلارى

«جامبىل – مەنىڭ جاي اتىم, حالىق – مەنىڭ شىن اتىم», دەگەن جىر الىبىنىڭ جىرشىلىق ونەرى زەرتتەۋ نىساناسىنا اينالعانىمەن, ونىڭ اينالاسى ءالى تولىق زەردەلەنىپ بىتكەن جوق. اسىرەسە اقىننىڭ جانىندا ءجۇرىپ حاتشىسى قىزمەتىن اتقارعان اقىندار جايىندا كوپ ايتىلا بەرمەيدى. وسى ورايدا جىرشىنىڭ 180 جىلدىعى قارساڭىندا ونىڭ ادەبي حاتشىسى قىزمەتىن اتقارعان قالامگەرلەر تاقىرىبىن ارنايى قاۋزادىق.

تاريح • 12 اقپان, 2026

احمەت بايتۇرسىن ۇلى استراحانعا بارعان با؟

ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلى­نىڭ قازاق قالا­لا­رىن قوسپاعاندا قازىرگى رەسەي جەرىندەگى ورىنبور, ومبى, ارحانگەلسك, ۋفا, قازان, سونىمەن قاتار بۇگىنگى وزبەكستان استاناسى تاشكەنت, ازەربايجان استاناسى باكۋ قالالارىندا بولعانى بەلگىلى. كەيبىرىندە قىز­مەت ىستەگەن, ەندى بىرىنە جۇمىس ساپا­رىمەن بارعان. سونىمەن قا­تار احمەت بايتۇرسىن ۇلى رەسەي­دە­گى استراحان قالاسىنا دا ايالداعان. زەرتتەۋشىلەردىڭ كوزىنە تۇسە قوي­ماعان ۇلت ۇستازىنىڭ استراحان ساپارى تۋرالى از-كەم ايتا كەتسەك.

ياندەكس.مەتريكا