ادەبيەت • 26 قىركۇيەك, 2025
«بولمىسىمنىڭ بولەكشە, ءتىپتى ءبىرتۇرلى قاسيەتى بار: بەيتانىس ادامدار مەنى جاڭا عانا ءبىر جەردە كورگەندەي اسەردە جۇرەدى». بۇل نەمىس بارلاۋىندا جۇرگەن سەرگەي يساەۆتىڭ ياكي ءشتيرليتستىڭ يۋليان سەمەنوۆ جازعان «كوكتەمنىڭ ون جەتى ءساتى» رومانىنداعى لەپەسى. راسىندا قىلمىس اينالاسىندا جۇرگەن ادامنىڭ قاشاندا كەلبەتى كۇڭگىرت, ارەكەتى ءۇستىرت. ال ول كوركەم شىعارما كەڭىستىگىنە تۇسكەن كەزدە بولمىسى تىپتەن كۇردەلەنىپ, دامىعان دراماتيزم ارقىلى وقىرماندى وقيعا جەلىسىنە تارتىپ وتىرادى. جازۋشى الپامىس بەكتۇرعانوۆتىڭ «شەف» اتتى رومانى دا قازاق دەتەكتيۆ جانرىنا قوسىلعان جاڭا تۋىندى.
ونەر • 23 قىركۇيەك, 2025
ادام جانىنىڭ كوركەم ءونىمى سانالاتىن ونەر اتتى قۇبىلىسقا زامان ويشىلدارى ءارتۇرلى انىقتاما بەرگەن. اريستوتەل ءۇشىن ونەر – ەلىكتەۋ بولسا, تولستويشا, ادام ءومىرىنىڭ قاجەتتى شارتى. ال قورقىت بابامىز اجالدى ونەر ارقىلى جەڭۋگە تالپىنعان. نە دە بولسا ونەردىڭ ومىرىمىزدە الاتىن ورنى ەرەكشە. ول بۇرىن دا سولاي بولعان, قازىر دە سول قالپىنان اجىراعان جوق. «قازىر» دەگەنىڭىز ءبىر قولىن وتكەنگە, ءبىر قولىن كەلەشەككە سۇيەيتىندىكتەن, ونەردىڭ ارعى زامانداعى ماڭىزى مەن كەلەشەكتەگى كەلبەتى حاقىندا تانىمدىق بارلاۋ جاساۋ مادەنيەتتى قوعامنىڭ مايەكتى تاقىرىبى دەپ سانايمىز.
ءان • 22 قىركۇيەك, 2025
دۇنيەنى تانۋدىڭ تارماعى كوپ, سونىڭ ءبىرى – اۋەن ارقىلى الەمگە ءۇڭىلۋ. حاكىم ابايدىڭ عالامشارىنا بۇل جولى مۋزىكا كەمەسىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى كەلىپ قوندى. فرانتسۋزدىڭ كورنەكتى كومپوزيتورى پەر تيللۋا «اباي ارمانى» اتتى شىعارما جازىپ, اقىن الەمىنىڭ كوركەمدىك كەڭىستىگىنە بويلادى. ساز باقشاسى مەن ءسوز پاتشاسىنىڭ ۇيلەسىمى «قازاقكونتسەرت» ساحناسىندا كورىنىس تاپتى.
زاڭ مەن ءتارتىپ • 19 قىركۇيەك, 2025
اۆتورلىق قۇقىق جۇيەسى تالقىلاندى
قازىر اقپارات ايدىنىنداعى ءماتىن, فوتوسۋرەت, بەينەماتەريالدار كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن جاھانعا جايىلادى. بۇل جاعداي جۋرناليستەر مەن رەداكتسيالاردىڭ الدىنا اۆتورلىق قۇقىقتى ساقتاۋ جاۋاپكەرشىلىگىن جۇكتەيدى. سوندىقتان زاڭگەر, PhD رامازان كوكجال «قازاق گازەتتەرى» سەرىكتەستىگىڭ شاڭىراعىنا كەلىپ «جۋرناليستيكاداعى اۆتورلىق قۇقىق» تاقىرىبىندا باق وكىلدەرىنە ءدارىس وقىدى.
ءدىن • 19 قىركۇيەك, 2025
شەيح ءال-يسا: پالەستينالىقتاردىڭ تاعدىرىنا ساياسات ىقپال ەتتى
استانادا VIII دۇنيەجۇزىلىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ سەزى ءوز جۇمىسىن اياقتادى. ەكى كۇنگە سوزىلعان بۇل ماڭىزدى حالىقارالىق جيىندا الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ءدىني قايراتكەرلەر, ساياساتكەرلەر مەن ساراپشىلار بەيبىتشىلىك, تولەرانتتىلىق, ءوزارا قۇرمەت جانە قازىرگى زاماننىڭ ەڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. فورۋمعا قاتىسقان بەدەلدى تۇلعالاردىڭ ءبىرى - دۇنيەجۇزىلىك يسلام ليگاسىنىڭ باس حاتشىسى, شەيح مۇحاممەد بەن ابدۋلكاريم ءال-يسا. ول سەزد اياسىندا قازىرگى الەمدەگى ءدىن ليدەرلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مەن بەيبىتشىلىكتى ىلگەرىلەتۋدەگى ءرولى تۋرالى ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى.
ەگەمەن قازاقستان • 18 قىركۇيەك, 2025
«ەگەمەن» نە دەگەن؟ 18 قىركۇيەك, 1990 جىل.
جاساندى ينتەللەكتىنىڭ كەرنەۋى كۇننەن كۇنگە كۇشەيگەنىمەن, جىلدار اراسىندا جىلجىتىپ وتىراتىن ۋاقىت ماشيناسى ءالى جاسالعان جوق. سوندىقتان ىلگەرى زامانداعى ىلكىمدى ىزدەنىستەر مەن وزەكتى وزگەرىستەردى گادجەتتەن ەمەس, گازەتتەن قاراۋعا تۋرا كەلەدى. اسىرەسە, حالىقتىڭ ءدال سول كەزدەگى حال-احۋالىن باق ايناسى انىق كورسەتەدى. حوش, وسىدان 35 جىلعا كەيىن شەگىنىپ كورەيىكشى.
قوعام • 17 قىركۇيەك, 2025
ەتنوسارالىق جۋرناليستيكا ماسەلەلەرى تالقىلاندى
«قازاق گازەتتەرى» سەرىكتەستىگىندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اكادەمياسىنىڭ «ەتنوساۋاتتىلىق جانە ەتنوسارالىق قاتىناستاردى باق-تا جاريالاۋ ماسەلەلەرى» اتتى وقۋ ءمودۋلىنىڭ اياسىندا جەتەكشى گازەت تىلشىلەرىمەن تاجىريبە الماسۋ جيىنى ءوتتى. سەرىكتەستىك ديرەكتورى ديحان قامزابەك ۇلى مودەراتورلىق ەتكەن باسقوسۋعا وڭىرلىك قحا جۋرناليستەر كلۋبتارىنىڭ توراعالارى مەن مۇشەلەرى, «قوعامدىق كەلىسىم» مەكەمەسىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىلارى, دەپۋتاتتار مەن قحا مۇشەلەرى قاتىستى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
Digital • 10 قىركۇيەك, 2025
اقىلدى قالا: مۇمكىندىكتەر مەن شەكتەۋلەر
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا الاتاۋ قالاسىن زاماناۋي تسيفرلى ورتالىققا اينالدىرۋ جونىندە باستاما كوتەردى. بۇل تۇجىرىمداما عىلىمي ورتادا كەڭىنەن تالقىلانىپ وتىرعان «سمارت قالا» مودەلىنە سايكەس كەلەدى. مۇنداي شاھارلاردا جاڭا تەحنولوگيالار كولىك جۇيەسىن جەڭىلدەتىپ, ەنەرگيانى ۇنەمدەۋمەن عانا شەكتەلمەيدى, سونىمەن بىرگە ادامداردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىنە دە ىقپال ەتەدى. ايتالىق قاۋىپسىزدىك كۇشەيەدى, قىزمەتتەر قولجەتىمدى بولا تۇسەدى. بىراق بۇنىمەن قاتار قۇپيالىلىق پەن الەۋمەتتىك تەڭسىزدىك سياقتى جاڭا ماسەلەلەر دە كۇن تارتىبىنە كوتەرىلۋى مۇمكىن. سوندىقتان تسيفرلى قالانىڭ شىنايى مۇمكىندىكتەرىن, ونىڭ قوعامعا بەرەتىن پايداسى مەن تۋدىراتىن قاتەرلەرىن زەردەلەپ كوردىك.
قوعام • 09 قىركۇيەك, 2025
الەۋمەتتىك پارازيتيزم: ماسىلدىق ءمانى نەدە؟
مەملەكەت اعزاسى – قوعام, ال ونىڭ ءاربىر جاسۋشاسى – ادام. سوندىقتان جەكە ادامنىڭ بولمىسىنداعى جاقسى-جامان قاسيەتتەر قوعامنىڭ دا احۋالىنان حابار بەرەدى. ادام بويىنداعى جالقاۋلىق, توعىشارلىق, ماسىلدىق سياقتى مىنەز كەسەلدەرى حالىق ساناسىنا دا ءسىڭىپ, بۇگىندە رۋحاني دەرتتىڭ ايقىن بەلگىلەرىنە اينالىپ وتىر. عىلىم تىلىندە مۇنداي قۇبىلىس «الەۋمەتتىك پارازيتيزم» دەپ اتالادى.
رۋحانيات • 06 قىركۇيەك, 2025
اۆتورلىق ەڭبەك – قۋانىشتى دا ازاپتى ۇدەرىس. تاڭعاجايىپ قۇبىلىس دەسەك تە قاتەلەسپەيمىز. ويلاپ قاراڭىزشى, تابيعاتتىڭ ءمارمار تاسىنان ءمۇسىنشى قالاي يۋپيتەردىڭ بەينەسىن كورەدى؟ ال كادۋىلگى قايىڭ جاپىراعىنىڭ ادامنىڭ جۇرەگىنە ۇقسايتىنىن مۇقاعالي قايتىپ اڭعاردى؟ پۋشكينشە تولعانساق, اسەردىڭ مۇنداي شاپشاڭدىعىن, وزىندىك شابىت پەن سىرتقى بوگدە ەرىك اراسىنداعى تىعىز بايلانىستى يمپروۆيزاتوردىڭ وزىنەن باسقا ەشكىم دە تۇسىنە المايدى. مىنە, وسى سەبەپتى شىعارمانىڭ قالايشا دۇنيەگە كەلگەندىگىن اۆتوردىڭ وزىنەن سۇراپ ءبىلۋ – ادەبيەتتانۋدىڭ ۇلكەن ولجاسى.
