ابزال ماقاش
ابزال ماقاش«Egemen Qazaqstan»
182 ماتەريال تابىلدى

ءبىلىم • 28 قاڭتار, 2026

«Turning points Qazaqstan» جۋرنالىنىڭ العاشقى سانى تانىستىرىلدى

ءجۇرىپ كەلە جاتقان جولدىڭ ءبىر مەزەتتە تۇيىققا تىرەلگەنىن اڭعارىپ, باسقا جولعا بۇرىلاتىن كەزدەر بارىمىزگە تانىس. مۇنداي جاعدايدى الدىن الا جوسپارلاي المايسىز, بىراق كەيىن ءدال وسى شەشىم ءومىرىڭىزدىڭ ەڭ ماڭىزدى بۇرىلىسى بولعانىن تۇسىنەسىز. ينتەللەكتۋالدىق ساپارعا شىققان قوعامدىق سانا دا تاعى ءبىر بەتبۇرىستىڭ الدىندا تۇر. جاڭادان جارىق كورگەن «Turning points Qazaqstan», ەركىن اۋدارساق «بەتبۇرىس بەلەسىندەگى قازاقستان» جۋرنالى سىندارلى ساتتە سىني ويلايتىن, كوزى اشىق قوعامدى قالىپتاستىرۋعا باعاتتالعان ەڭبەگىن باستاپ ۇلگەردى, دەپ جازادى Egemen.kz.

قوعام • 26 قاڭتار, 2026

الەۋمەتتىك جەلىدەگى بەتبۇرىس: نەلىكتەن وقىرماننىڭ از بولعانى جاقسى؟

الەمدى تۇگەل مەن كورىپ, الەۋمەتتىك جەلىڭدەگى پاراقشاڭدا وقىرمان سانى نەعۇرلىم كوپ بولسا, قوعام الدىنداعى بەدەلىڭ سوعۇرلىم بيىك بولادى. قازىر بۇل تۇسىنىك تە ەسكىرىپ بارادى. تسيفرلىق كەڭىستىك الگوريتمگە تاۋەلدى بولىپ, جاساندى ينتەللەكت ىقپالى كۇشەيگەن سايىن وقىرمان جيناۋدىڭ پايداسى جوق ەكەنى انىقتالىپ جاتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.

ساياسات • 26 قاڭتار, 2026

ۆيتسە-پرەزيدەنت: الەمدىك تاجىريبە نەنى دالەلدەدى؟

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىن ەنگىزۋ جونىندە ۇسىنىس ايتتى. بۇل باستاما قوعام نازارىن بىردەن اۋداردى. ساياسات تاريحىنا ۇڭىلسەك, اتالعان قىزمەت يەلەرىنىڭ مەملەكەت باسقارۋ ىسىندە شەشۋشى ءرول اتقارعان كەزەڭدەرى از ەمەس. سوندىقتان بيلىك جۇيەسىنىڭ جۇگىن جەڭىلدەتىپ, ساباقتاستىق پەن تيىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن تەتىك رەتىندە قاراستىرىلاتىن بۇل ينستيتۋت اربانىڭ بەسىنشى دوڭگەلەگى ەمەسى انىق.

ساياسات • 22 قاڭتار, 2026

بەيبىتشىلىك كەڭەسى بۇۇ-عا بالاما قۇرىلىمعا اينالۋى مۇمكىن بە؟

شۆەيتساريانىڭ داۆوس قالاسىندا وتكەن راسىمدە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بەيبىتشىلىك كەڭەسىنىڭ جارعىسىنا قول قويدى. قۇجاتقا قول قويۋ سالتاناتىنا 18 ەلدىڭ باسشىلارى مەن رەسمي وكىلدەرى قاتىستى. بۇل وقيعا حالىقارالىق ساياساتتاعى جاڭا قۇرىلىمنىڭ پايدا بولعانىن اڭعارتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.

كينو • 22 قاڭتار, 2026

الەم مويىنداعان كينولار نەگە كورەرمەنسىز قالادى؟

لەۆ تولستوي ءوز داۋىرىندەگى دىبىسسىز كينەماتوگرافيانىڭ العاشقى قادامدارىنا زور قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ونى «مىقتى مىلقاۋ» دەپ اتاعان. اسىلىندە, كۇندەردىڭ كۇنى دال وسى «مىقتى مىلقاۋعا»  ءتىل ءبىتىپ, ونەردىڭ ءورىسىن كەڭەيتەتىن الەۋەتى بارىن بولجاسا كەرەك سۇڭعىلا جازۋشى. بىراق بۇگىنگى گاپ ول تۋرالى ەمەس. تولستوي ايتقان «مىلقاۋ» كينو ۋاقىت وتە ءتىل قاتقانىمەن, بۇگىنگى تاڭدا ونىڭ كەيبىر تۋىندىلارى كورەرمەن نازارىنا جەتە الماي قايتادان ىشتەي تىنىپ جاتقانعا ۇقسايدى. ءسوز الەمدىك كينوفەستيۆالدەردە جۇلدە الىپ, سىنشىلاردىڭ جوعارى باعاسىنا يە بولعان فيلمدەردىڭ وتاندىق كينوتەاترلاردان كورسەتىلمەۋى حاقىندا. سونىمەن ماسەلەنىڭ مانىنە ءۇڭىلۋ ءۇشىن, كينو مەن كورەرمەن اراسىنداعى بىرنەشە كەدەرگىنى زەردەلەپ كوردىك.

قوعام • 08 قاڭتار, 2026

اق شاشتى قوعام: قارتايىپ بارا جاتقان ادامزات قايتسە امان قالادى؟

ادامزات جاڭا كەزەڭگە قادام باستى. بۇل حالىق سانىنىڭ ازايۋ ءداۋىرى. ءبىر قوزى تۋسا, ءبىر ءتۇپ جۋسان ارتىق شىعادى دەگەن تۇسىنىك بايىرعى تۇسىنىككە اينالىپ بارادى. ويلاپ قاراڭىز, جەر بەتىندەگى تۇرعىندار سانى XIV عاسىردان بەرى العاش رەت ىندەتتىڭ, سوعىستىڭ سالدارىنان ەمەس, بالالاردى دۇنيەگە اكەلۋدەن سانالى تۇردە باس تارتۋدىڭ ناتيجەسىندە كۇرت كەمىگەن. بۇل نەگە اپارادى؟ قوعامنىڭ قارتايۋىنا, جاستار مەن  ەڭبەككە قابىلەتتى ادامداردىڭ تاپشىلىعىنا. بۇل دەموگرافيالىق قۇلدىراۋ ەكونوميكاعا, الەۋمەتتىك جۇيەلەرگە جانە جاھاندىق تەپە-تەڭدىككە وتە قاتتى ىقپال ەتەدى. وتباسىدان باستاپ, مەملەكەتتەرگە دەيىن سىن-قاتەردەن امان قالمايدى. ايتسە دە, دەپوپۋليزاتسيا ءداۋىرى ادامزاتتىڭ قۇردىمى دەۋدەن اۋلاقپىز, بىراق بۇل زامان – ءسىز بەن ءبىزدىڭ بولاشاعىمىزدى قايتا بايىپتايتىن ۋاقىت.

ەكونوميكا • 31 جەلتوقسان, 2025

جاڭا جىل الدىندا اقشانى قالاي جوسپارلاعان دۇرىس؟

جەلتوقسان ايى – جىلدىڭ ەڭ شىعىندى كەزەڭى. سىيلىق, مەرەكەلىك داستارحان, باسقوسۋلار, جول ءجۇرۋ مەن دەمالىس وتباسى بيۋدجەتىنە سالماق تۇسىرەدى. ءدال وسى ۋاقىتتا ادامدار ويلانباي اقشا جۇمساپ, قاجەتسىز نەسيە الىپ نەمەسە الاياقتاردىڭ قۇربانى بولادى. سوندىقتان بيۋدجەتتىك بەرەكەنى ساقتاي وتىرىپ, مەرەكەنى لايىق دەڭگەيدە اتاپ وتۋگە قاجەت چەك-ءليستتى دايىنداپ كوردىك.

ادەبيەت • 30 جەلتوقسان, 2025

شىعارماشىلىق زەرتحانا: ايت-مان نە ايتقىسى كەلەدى؟

كوركەم شىعارمانى ءتۇسىنىپ وقۋ – ونى جازۋعا كەتكەن ەڭبەكپەن پارا-پار ۇدەرىس. اۆتور بەينەلەپ وتىرعان ءومىر ءوزىنىڭ دە ساناسىندا جاڭعىرىپ, ءوزى دە سول ءومىردىڭ بولشەگىنە اينالۋى ءۇشىن وقىرمان دا ساناسىنا سالماق ءتۇسىرۋى قاجەت. «مەنى قىزىقتىر», «نە ايتقىڭ كەلگەنىڭدى ءتۇسىندىر» دەيتىن ادامدار گوگولدىڭ سيقىرشى كەيىپكەرى پاتسيۋكتىڭ تاماق ىشكەنىن ەسكە تۇسىرەدى. ول بۇعان كەلگەندە مۇلدە قينالمايتىن. ونىڭ الدىندا ءبىر تارەلكە ۆارەنيك پەن قايماق تۇراتىن. الگى ۆارەنيكتەر سيقىردىڭ كۇشىمەن ءوزى كوتەرىلىپ, قايماققا كۇمپ ەتىپ الىپ پاتسيۋكتىڭ اۋزىنا قاراي اعىلا بەرەتىن. بىراق وقۋ پروتسەسى پاتسيۋكتىڭ تۇسكى اسىنا تۇك تە ۇقسامايتىن قۇبىلىس. مۇندا ەشقانداي سيقىر يدەيانى قارا ءسوزدىڭ قايماعىنا ماتىرىپ اسقازانىڭا جونەلتپەيدى. شىعارمانى وقۋ ناتيجەلى بولۋى ءۇشىن وقىرمان ءوزى ەڭبەك ەتۋى كەرەك, ءارى ەشقانداي عاجايىپ ونى بۇل جۇمىستان بوساتا المايدى. ماتىندەگى كۇردەلى سوزدەردى تۇسىنۋدەن بولەك, ونداعى ءماندى قابىلداي الۋ ءۇشىن وقىرمان دا شىعارماشىلىق ەڭبەككە ارالاسۋ قاجەت.

قوعام • 27 جەلتوقسان, 2025

الەۋمەتتىك ماسىلدىقتىڭ ءمانى نەدە؟

مەملەكەت اعزاسى – قوعام, ال ونىڭ ءاربىر جاسۋشاسى – ادام. جەكە ادامنىڭ بولمىسىنداعى جاقسى-جامان قاسيەتتەر قوعامنىڭ دا احۋالىنان حابار بەرەدى. ادام بويىنداعى جالقاۋلىق, توعىشارلىق, ماسىلدىق سياقتى مىنەز كەسەلدەرى حالىق ساناسىنا دا ءسىڭىپ, بۇگىندە رۋحاني دەرتتىڭ ايقىن بەلگىلەرىنە اينالدى. عىلىم تىلىندە مۇنداي قۇبىلىس «الەۋمەتتىك پارازيتيزم» دەپ اتالادى.

ءبىلىم • 26 جەلتوقسان, 2025

انتيكادان استاناعا دەيىن: كىتاپحانالار قالاي جاڭارتىلىپ جاتىر؟

ادامزات تاريحىنا ۇڭىلسەك تانىم ۇدەرىسى جىلدان-جىلعا كۇردەلەنە بەرگەنىن بايقايمىز. ونى «ەكىنشى تابيعاتتان», ياعني ادام جاساعان مادەني نىسانداردان انىق اڭعارۋعا بولادى. كەزىندە بىرقاتار سورە, پارتا, ورىندىق بولسا, ول بولمە وپ-وڭاي «كىتاپحانا» اتانا بەرەتىن. ول ۋاقىتتا كىتاپحانانىڭ باستى مىندەتى كىتاپتى ساقتاۋ, ال وقىرماندىكى ونى وقۋمەن عانا شەكتەلەتىن. بۇل تۇسىنىك بۇگىن تۇبەگەيلى وزگەردى. قازىر ادام اقپاراتقا ەمەس, كەڭىستىككە ءزارۋ. العان ءبىلىمىن بولىسەتىن, پىكىر الماساتىن جەر ىزدەيدى. شىعارماشىلىق ورتاعا ەنگىسى كەلەدى. سايىپ كەلگەندە ىشكى الەمىن رەتكە كەلتىرەتىن مەكەنگە مۇقتاج. وسى سۇرانىس كىتاپحانانىڭ مازمۇنىن كەڭەيتتى. ول ەندى جاي عانا كىتاپ ساقتايتىن ورىن ەمەس, الەۋمەتتىك, مادەني, زياتكەرلىك ۇدەرىستەر توعىساتىن ءتىرى اعزاعا اينالدى.

ياندەكس.مەتريكا