Taza.kz
كارىباي مۇسىرمان
كارىباي مۇسىرمان«Egemen Qazaqstan»
179 ماتەريال تابىلدى

ەكونوميكا • 27 جەلتوقسان, 2025

اكك كاسىپكەرلەرگە قورعان بولا الماي تۇر...

وبلىستار مەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردان 2006 جىلى قۇرىلعان الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالارىنىڭ (اكك) الدىنا شاعىن كاسiپكەرلiكتi دامىتۋ, الەۋمەتتiك جوبالاردى iسكە اسىرۋ, iشكi نارىقتى باسەكەگە قابiلەتتi ونiمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى وڭiرلەردiڭ الەۋمەتتiك جاي-كۇيiن جاقسارتۋ مىندەتى قويىلعان ەدى. الايدا ارادا وتكەن جيىرما جىلعا جۋىق ۋاقىت ىشىندە اكك-لەردىڭ تۇراقتاندىرۋ قورلارىنىڭ كومەگىمەن الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسىن شەكتەن تىس قىمباتتاتپاي ۇستاپ تۇرۋعا جانە شاعىن كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا باعىتتالعان جۇمىسى ماردىمدى ناتيجە بەرگەن جوق. وعان اسپانعا شارىقتاپ كەتكەن ازىق-ت ۇلىك باعاسى ايعاق.

ەكونوميكا • 19 جەلتوقسان, 2025

كولەڭكەلى ەكونوميكانى قالاي توقتاتامىز؟

كولەڭكەلى ەكونوميكا سالىق ءتۇسىمىن ازايتىپ, بيۋدجەت قارجىسىنىڭ تاپشىلىعىنا, الەۋمەتتىك باع­دار­لامالاردىڭ قىسقارۋىنا اكەلىپ سوعىپ, قاي مەملەكەتتىڭ بولسىن, ەكونو­ميكالىق قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر تون­دىرەتىنى ءمالىم. سونداي-اق ول نارىق­تىق باسەكەنى تومەندەتىپ, سىبايلاس جەمقورلىققا جول اشادى, ەلدىڭ ەكونو­ميكالىق جاعدايىن ءدال باعالاۋدى قيىنداتىپ, دامۋىن تەجەيدى.

ءبىلىم • 10 جەلتوقسان, 2025

جاس بۋىن تالىمىنە بەتبۇرىس قاجەت

الەمگە ايگىلى بابامىز ءال-فا­رابي: «ادامعا ەڭ ءبىرىنشى ءبىلىم ەمەس, رۋحاني تاربيە بەرىلۋى كەرەك, تاربيەسىز بەرىلگەن ءبىلىم – ادامزاتتىڭ قاس جاۋى», دەگەن ەكەن. سول اتالى ءسوزدى ەسكەرگەن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇرپاق تاربيەسىنە ايرىقشا ءمان بەرىپ, ۇدايى كوڭىل ءبولىپ وتىرعاندىقتان, ەلىمىزدىڭ ءبىلىم سالاسىندا سەڭ قوزعالعانداي سەرپىندى بەتبۇرىس جاسالدى.

ءبىلىم • 29 قاراشا, 2025

جەكەمەنشىك مەكتەپ: تالاپ پەن ءتارتىپ

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازىرگى جاھاندانۋ داۋىرىندە وزىق ءبىلىمدى يگەرگەن, جاڭا تەحنولوگيانى مەڭگەرگەن ەلدىڭ ۇپايى تۇگەل بولاتىندىعىن اتاپ ايتىپ, ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋ مىندەتىن العا قويدى. ونى ويداعىداي ورىنداۋعا كوپشىلىگى مەملەكەتتىك تاپسىرىس الىپ وتىرعان جەكەمەنشىك مەكتەپتەر دە ۇلەس قوسۋعا ءتيىس.

باسىلىم • 28 قاراشا, 2025

مەملەكەتتىك باق: مىندەتىنە مارتەبەسى ساي ما؟

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن بەكىتىلگەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ىشكى ساياساتىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارى, قۇندىلىقتارى مەن باعىتتارى» تۇجىرىمداماسىندا ىشكى ساياساتتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى اقپاراتتىق ساياسات ەكەنى اتاپ كورسەتىلىپ, ونىڭ تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ, اعارتۋشىلىق, عىلىمي-تانىمدىق جانە تاربيەلىك ءمانى بار ساپالى كونتەنتتى دامىتۋ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باق-پەن ءوزارا بايلانىسىن جەتىلدىرۋ, جۋرناليستىك ەتيكانىڭ جالپىعا ورتاق قاعيداتتارىن دارىپتەۋ, اقپارات كەڭىستىگىندەگى كەز كەلگەن زاڭسىز ارەكەتتىڭ تارالۋىنا قارسى ءىس-قيمىل جاساۋ, دەسترۋكتيۆتى يدەولوگيانىڭ جانە ۇگىت-ناسيحاتتىڭ, جالعان اقپاراتتىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ, ماسس-مەديا سالاسىنداعى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى جەتىلدىرۋ مىندەتى قويىلدى. بۇل رەتتە, اسىرەسە, مەملەكەتتىك باق-قا جۇكتەلەتىن جاۋاپكەرشىلىك زور ەكەنى انىق.

قوعام • 25 قاراشا, 2025

«ۇركەردىڭ» جارىعى مەن كولەڭكەسى

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ استانا قالاسىنىڭ ەلىمىزدىڭ دامۋىنداعى ورنى ەرەكشە ەكەنىن اتاپ ايتىپ, ونى دامىتۋ ماسەلەسىنە ۇدايى كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسى مەگاپوليستىڭ ورتالىعى مەن شەت ايماقتارى اراسىنداعى تەڭسىزدىكتى جويىپ, ەلوردانىڭ بارلىق اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن قولايلى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتىن قويدى. «اسپانمەن تالاسقان بيىك ۇيلەر, اۋقاتتى كۆارتالدار مەن كەدەي اۋداندار, جارتىلاي قيراعان عيماراتتار – بۇل ءبىزدىڭ جول ەمەس. جاعدايدى «تەڭەستىرۋ» كەرەك. ادىلەتتى قوعام قۇرۋ وسىنداي ۇستانىمنان باستالادى», دەگەن ەدى ول.

قوعام • 08 قاراشا, 2025

الەۋمەتتىك كومەك مايشەلپەك ەمەس

اتا زاڭىمىزدا اتاپ كورسەتىلگەندەي, ەلىمىزدىڭ ەڭ قىمبات قازىناسى – ادامداردى الەۋمەتتىك قورعاۋعا باسا نازار اۋدارىلىپ كەلەدى. ماسەلەن, 2010 جىلى 221,8 مىڭ از قامتىلعان وتباسىعا 35 ملرد تەڭگەگە جۋىق اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك (ااك) كورسەتىلگەن بولسا, بيىل وسىنداي 242 مىڭ وتباسىعا 132 ملرد تەڭگە ءبولىندى. الايدا ااك الۋشىلاردىڭ اراسىندا مەملەكەت قامقورلىعىن مايشەلپەك كورىپ, ماسىلدىق پيعىلدان ارىلماق تۇگىل, الەۋمەتتىك الاياقتىققا ۇرىنىپ جۇرگەندەر دە بار. بۇعان قوسا, الەۋمەتتىك جەڭىلدىك الۋ جولىندا نەكەلەرىن زاڭ جۇزىندە بۇزىپ, ءىس جۇزىندە بۇرىنعىشا بىرگە تۇرىپ جاتقان جالعان اجىراسۋشىلار دا از ەمەس.

جەمقورلىق • 30 قازان, 2025

جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دايەكتى جۇرگىزىلۋى قاجەت

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تامىرىن تەرەڭگە جىبەرگەن قوعامدىق ىندەت – سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ىمىراسىز كۇرەس جاريالاپ, ىقپالدى شارالار قولدانىپ كەلەدى. ناتيجەسىندە, «Transparency International» جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جانە دۇنيەجۇزىندەگى جەمقورلىق دەڭگەيىن زەرتتەۋ جونىندەگى ۇكىمەتتىك ەمەس حالىقارالىق ۇيىمى اتاپ كورسەتكەندەي, بىلتىرعى سىبايلاس جەمقورلىقتى قابىلداۋ يندەكسى (سجقي) بويىنشا ەلىمىز ءوزىنىڭ جاڭا تاريحىندا العاش رەت 40 بالعا قول جەتكىزىپ, 180 مەملەكەتتىڭ ىشىندە 88-ورىنعا كوتەرىلدى.

ءوندىرىس • 20 قىركۇيەك, 2025

ونەركاسىپپەن ورىلگەن داڭق جولى

اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ (اتىراۋ ءموز) قۇرىلعانىنا بيىل 80 جىل بولدى. بۇگىندە تاريحى ءبىر عاسىرعا جۋىقتاعان كاسىپورىن ۇجىمى اتقارىلعان يگى ىستەر­دىڭ ءبارىن ەسكە ءتۇسىرىپ جاتىر: ەل يگىلىگى ءۇشىن ميلليونداعان توننا ءونىم شىعارىلدى, جاڭعىرتۋ­دىڭ ارقاسىندا ءوندىرىس كولەمى ۇلعايىپ, مۇناي ونىمدەرىنىڭ ساپاسى جاقساردى, ەڭ باستىسى – وتانىمىز ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتكەن مىڭداعان كاسىبي ماماننىڭ مۇناي وڭدەۋگە قوسقان ۇلەسى ايتارلىقتاي.

قوعام • 13 قىركۇيەك, 2025

مادەنيەتتىلىك كورسەتكىشى

فرانتسۋز جازۋشىسى انتۋان دە سەنت-ەكزيۋپەريدىڭ «كىشكەنتاي حانزادا» ەرتەگى-پوۆەسىندەگى تاڭەرتەڭ ۇيقىدان تۇرىسىمەن جۋىنىپ-شايىنىپ الىپ, ءوزىنىڭ شاعىن پلانەتاسىن اسا قاۋىپتى ارام شوپتەن تازالاۋعا كىرىسەتىن ورەننىڭ ونەگەسى كىمگە بولسىن وي سالادى. ەلىمىزدە بىلتىردان بەرى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق جوباسىنا بالدىرعانداردىڭ دا ۇلەس قوسىپ جاتقانىن كورىپ سۇيسىنگەندە وسى شىعارما ەسىمىزگە تۇسەدى. اسىلىندە, تازالىققا شاقىراتىن بۇل باستامانىڭ ەڭ ۇلكەن تاعىلىمى وسى ەمەس پە؟

ياندەكس.مەتريكا