Taza.kz
كارىباي مۇسىرمان
كارىباي مۇسىرمان«Egemen Qazaqstan»
408 ماتەريال تابىلدى

قارجى • 29 قاراشا, 2023

KASE: 30 جىلدىڭ جەتىستىك تاريحى

تەڭگەنىڭ مەرەيتويىنان ەكى كۇن وتكەن سوڭ قازاقستان قور بيرجاسى (KASE) دا ءوزىنىڭ وتىز جىلدىعىن اتاپ ءوتتى. بۇل – ءتىپتى دە ءرامىزدى ەمەس, زاڭدى سايكەستىك. سەبەبى KASE بيرجاسىنىڭ ىسكە كىرىسۋىمەن ۇلتتىق ۆاليۋتامىز تولىققاندى تولەم قۇرالىنا اينالىپ, ەلىمىزدىڭ قارجىلىق جانە ەكونوميكالىق ەگەمەندىگىن قامتاماسىز ەتتى. قازىرگى تاڭدا KASE پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى بيرجالار اراسىندا باعالى قاعازدارمەن ساۋدا-ساتتىق كولەمى بويىنشا 2-ورىندى, ال FEAS – ەۋرو-ازيا قور بيرجالارى فەدەراتسياسىنىڭ اكتسيالار نارىعىن كاپيتالداندىرۋ كولەمى بويىنشا 4-ورىندى ەنشىلەپ وتىر. KASE باسقارما توراعاسى الينا الدامبەرگەنمەن بيرجانىڭ وتكەن جولى جايىندا عانا ەمەس, ونىڭ ەگەمەن قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەكونوميكاسىن دامىتۋداعى ءرولى تۋرالى دا اڭگىمە قوزعاۋدى ءجون كوردىك.

قارجى • 28 قاراشا, 2023

اگروبانك قاجەت پە؟

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى «ادىلەتتى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» جول­داۋىندا قازاقستاننىڭ ستراتە­گيالىق ماقساتى – ەۋرازيا قۇر­لى­عىنداعى باستى اگرارلىق ورتا­لىقتىڭ بىرىنە اينالۋ ەكەنىن اتاپ ايتتى. وسىعان وراي, مەملەكەت باسشىسى جاقىندا اۋىل شارۋا­شى­لىعى ءمينيسترى ايداربەك ساپا­روۆتى قابىلداپ, وعان سالانى 5 جىل ىشىندە دامۋدىڭ جاڭا بەلە­سىنە شىعارىپ, جالپى ءونىمىنىڭ كولە­مىن 2 ەسە ارتتىرۋ مىندەتىن جۇكتەدى.

قوعام • 22 قاراشا, 2023

ۇلتتىق ساناق: سىرى تەرەڭ تسيفرلار

بيىلعى 14 قاراشادا قازاقستان حالقىنىڭ سانى 20 ميلليون ادامعا جەتىپ, بوركىمىزدى اسپانعا اتا قۋانىپ جاتقان جايىمىز بار. سەبەبى رەسپۋبليكا تۇرعىندارىنىڭ سانى 1989 جىلعى حالىق ساناعى بويىنشا 16,4 ملن-نان اسقانىمەن, 1999 جىلعى حالىق ساناعى بويىنشا 14,9 ملن ادامعا دەيىن ازايىپ كەتكەن بولاتىن.

تاعزىم • 20 قاراشا, 2023

قازاقتىڭ ارداق تۇتقان ارىسى ەدى

كەشە رەسەيدىڭ كەمەر وڭىرىنەن جەتكەن سۋىق حابار ءيىسى قازاقتىڭ قابىرعاسىن قايىستىرعانى كامىل. تاريحي وتانى­نان جىراقتا جۇرسە دە, ۇلتىنىڭ اتىن شىعارىپ, حالقىمىزدىڭ ىستىق ىقى­لاسىنا يە بولعان ارىس ازامات امانگەلدى مولداعازى ۇلى تولەەۆ كەلمەستىڭ كەمە­سىنە مىنگەنىنە كوڭىل سەنەر ەمەس.

ساياسات • 16 قاراشا, 2023

بەتبۇرىستى بەكەمدەگەن بەلەس

بىلتىرعى قاسىرەتتى قاڭتار قوعامىمىزدى ءدۇر سىلكىندىرىپ, تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا تىندىرىلعان ىستەردى سىني تۇرعىدان قايتا باعالاۋعا تۇرتكى بولدى. سوندىقتان دا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرگەن سۋپەرپرەزيدەنتتىك بيلىك جۇيەسىنەن ءوز ەركىمەن باس تارتىپ, «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» فورمۋلاسىن جانە ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ يدەياسىن ۇسىندى. ال 2022 جىلعى 1 قىركۇيەكتە جاريا­لاعان «ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» جولداۋىندا: «مەن بيىلعى كۇزدە كەزەك­تەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋدى ۇسىنامىن. ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا تۇبەگەي­لى جانە جان-جاقتى رەفورمالاردى تابىستى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن حالىقتىڭ جاڭا سەنىم مانداتى قاجەت», دەپ مالىمدەدى.

تۇلعا • 14 قاراشا, 2023

ءور دە كەسەك مىنەز يەسى

ەل مۇددەسىن قارا باسىنىڭ قامىنان جوعارى قويىپ, شىرقىراعان شىندىق پەن اياققا باسىلعان ادىلدىكتى قىزعىشتاي قورعاپ, قولىنداعى قالامىن قارۋ ەتىپ ۇستانىپ وتكەن ارىپتەستەرىمىز از ەمەس. ولاردىڭ ىشىندە, اسىرەسە كوزى ءتىرى بولسا بۇگىن 80 جاسقا كەلەتىن اقمىلتىق جۋرناليست مالىك مۇقانوۆتىڭ ورنى تىم ويسىراپ تۇرعانى انىق.

پىكىر • 07 قاراشا, 2023

جيەن نەگە ەل بولماسىن؟

حالقىمىزدا جيەن ۇعىمىنا قاتىستى ماعىناسى ءبىر-بىرىنە قاراما-قارسى كەلەتىن ناقىلدار بار. «جيەن ەل بولماس, جەلكە اس بولماس» دەگەن اعايىنعا «جيەن نەگە ەل بولماسىن, مالى بولسا, جەلكە نەگە اس بولماسىن مايلى بولسا؟» دەگەن قارسى ءۋاج ايتىلعانى ءمالىم. بۇعان قوسا, «جىگىتتىڭ جاقسى بولماعى – ناعاشىدان, ءۇيدىڭ جاقسى بولماعى – اعاشىنان» دەگەن الميساقتان بەرى ايتىلىپ كەلە جاتقان ءسوز دە بار.

قوعام • 06 قاراشا, 2023

ۇلى ميسسيامىز – ۇلتتىق مەملەكەت ورناتۋ

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى جاقىندا جاريالاعان 2021 جىل­عى ۇلتتىق ساناقتىڭ قورى­تىندىسى بويىنشا ەلىمىزدەگى قازاقتاردىڭ سانى 13,4 ملن ادام­دى قۇراپ, رەسپۋبليكا حال­قىنىڭ 70,4 پايىزىنا جەتكەن. «قازاق كسر-ءىنىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگى تۋرالى» دەكلاراتسيا قابىلدانعان 1990 جىلى ۇلتىمىزدىڭ سانى 6 ملن 534 مىڭ عانا, ال ەل حالقىنىڭ قۇرا­مىنداعى ۇلەسى نەبارى 39,69 پا­يىز بولعانىن ەسكەرسەك, بوركىمىزدى اسپانعا اتىپ قۋانارلىقتاي جايى­مىز بار.

جەمقورلىق • 02 قاراشا, 2023

جولدىڭ جاۋى – جەمقورلىق

ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى جىلدارىن­دا رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ءبىرازى جاڭارتىلىپ, بۇگىندە حالىق يگىلى­گىنە جاراتىلىپ وتىر. الايدا وب­لىس­تىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار اۆتوجولداردىڭ كوپشىلىگى ۇزاق جىلدار بويى ەشقانداي جون­دەۋ كورمەي, ابدەن توزىپ, جەڭىل كولىكتىڭ جۇرۋىنە جارام­سىز بو­لىپ قالعاندىقتان, وڭىر­لەر تۇر­عىن­دارىنىڭ, اسىرەسە اۋىل­دا­عى اعايىننىڭ ەڭ باستى مۇقتاج­دىعى­نىڭ بىرىنە اينالدى.

دەنساۋلىق • 02 قاراشا, 2023

ناۋقاستار نەگە نازالى؟

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بىلتىرعى «ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» جولداۋىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ءبىراز رەفورما جۇرگىزىلگەنىمەن, ونىڭ جاعدايى ءالى دە ءماز ەمەس ەكەنىن سىناي كەلىپ: «بۇگىندە مەديتسينالىق كومەك مەملەكەت كەپىلدىك بەرگەن جانە ساقتاندىرۋ پاكەتى دەپ ەكىگە بولىنگەن. اشىعىن ايتساق, مۇنداي جۇيەنىڭ تيىمدىلىگى تومەن. ءتىپتى ساقتاندىرۋ مودەلى تۇراقسىز ءارى جۇيەسىز دامۋدا. بۇل – ۇلكەن ولقىلىق», دەگەن ەدى.

ياندەكس.مەتريكا