ەكولوگيا • 20 اقپان, 2023
قورشاعان ورتانى قورعاۋ – الەم الدىندا تۇرعان باستى مىندەت. كەم دەگەندە 155 مەملەكەت ءوز ازاماتتارىنىڭ ۇلتتىق زاڭدارعا نەمەسە ادام قۇقىقتارىنىڭ جالپىعا بىردەي دەكلاراتسياسى سياقتى حالىقارالىق كەلىسىمدەرگە سايكەس سالاماتتى ورتادا ءومىر سۇرۋگە قۇقىعى بار ەكەنىن مويىندايدى. وسىعان قاراماستان, دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ باعالاۋى بويىنشا, بارلىق ءولىم-ءجىتىمنىڭ 23 پايىزى اۋا مەن سۋدىڭ لاستانۋى جانە حيميالىق اسەر ەتۋ سياقتى ەكولوگيالىق قاۋىپتەرگە بايلانىستى ەكەن.
قوعام • 19 اقپان, 2023
دابىل باتىرماسى جوق كولىككە جول اشىق
ەندى ەلىمىزگە كەمى ءبىر جىلعا دەيىن SOS باتىرماسى ورناتىلماعان اۆتوكولىكتەر اكەلىنە بەرەدى. بۇل تۋرالى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا كەڭەسىندە شەشىم قابىلداندى. مۇنداي شەشىمنىڭ قابىلدانۋىنا قازاقستان تاراپى باستاماشىلىق ەتكەن. وسىلايشا, جەكە اۆتوكولىكتى SOS باتىرماسىمەن مىندەتتى جاراقتاندىرۋدى قولدانىسقا ەنگىزۋ مەرزىمى 1 جىلعا ۇزاردى.
ەكسپورت • 16 اقپان, 2023
سىرتقى ساۋدا اينالىمىنىڭ ءوسىمى
قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمى بىلتىر تاريحي ماكسيمالدى كورسەتكىشتى باعىندىرىپ, 134,4 ملرد اقش دوللارىنا جەتتى. ساۋدا ءپروفيتسيتى – 34,3 ملرد دوللار, بۇل 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 82 پايىزعا, 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا 4 ەسە جوعارى.
ينفوگرافيكا • 16 اقپان, 2023
قازاقستاننىڭ ازىق-ت ۇلىك نارىعى ءبىر تۇراقتالا الماي قويدى. اراگىدىك قانداي دا ءبىر ءونىم ءتۇرى تاپشىلىققا ۇرىنىپ, تۇتىنۋشىلاردى دۇرلىكتىرىپ قوياتىنى بار. بيىلعى كەزەك پيازدا سياقتى. وسىدان ايعا جۋىق ۋاقىت بۇرىن مەملەكەت پياز ەكسپورتىنا 3 اي مەرزىمگە شەكتەۋ قويعان بولاتىن. بۇعان سەبەپ – پاكىستانداعى تابيعي اپات (سۋ تاسقىنى). اتالعان ەل الەمدەگى اسا ءىرى پياز ءوندىرۋشى بولىپ سانالادى. ەندى ولار اپات سالدارىنان پيازدى جەتكىلىكتى دەڭگەيدى ءوندىرىپ, تاسىمالداي الماعان سوڭ, يمپورتتاۋشى نارىقتار قازاقستاننان ساتىپ الۋدى كوزدەيدى.
قارجى • 16 اقپان, 2023
«Open api» مەن «وpen ۆanking»: بانك سەكتورىنداعى باسەكەلەستىك
ۇلتتىق بانك «Open API» جانە «Open Banking» تەحنولوگيالارىن دامىتۋدىڭ 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىن جاريالادى. ۇب بۇل تۇجىرىمدامانى باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ (بقدا) قاتىسۋىمەن قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىمەن (قنردا) بىرلەسىپ ازىرلەگەن. تۇجىرىمدامانىڭ ماقساتى – اشىق بانكينگتى دامىتۋ جانە اشىق بانكتىك ينتەرفەيستەردى ەنگىزۋ بويىنشا قارجىلىق ينفراقۇرىلىم مەن زاڭنامالىق ورتانى دامىتۋ توڭىرەگىندە ناقتى قادامدار مەن شارالاردى ۇسىنۋ.
دەپوزيت • 16 اقپان, 2023
«دەپوزيت – بانكتىڭ جانى» دەسە, جاراسقانداي. بىرىنشىدەن, دەپوزيت تارتۋ ارقىلى ءوزىنىڭ قارجى قورىن مولايتادى, تيىسىنشە كليەنت الدىنداعى مىندەتتەمەسىن وتەۋ تۇرعىسىنان دا سەنىمدى بولادى. ەكىنشىدەن, مەيلىنشە مول دەپوزيتتىڭ جينالۋى – ازاماتتاردىڭ بانككە دەگەن سەنىمىنىڭ ولشەمى ىسپەتتى.
ەكونوميكا • 15 اقپان, 2023
قانت تاپشىلىعى قالاي رەتتەلەدى؟
«2022 جىل نەسىمەن ەستە قالدى؟» دەگەندە, كوز شىعارارداي سويديىپ تۇرعان – رەسەي مەن ۋكراينا قاقتىعىسىن, ىلە-شالا وزىمىزدە باستالعان تەڭگە باعامىنىڭ ىرشىپ كەتۋىن, قازاق مۇنايىنىڭ باسىنا تونگەن قاتەردى (كتك-نىڭ توقتاپ قالۋىن) ايتامىز. ءبىر قىزىعى, قاتەر ءتوندىرۋ جاعىنان وسىلاردان ءبىر مىسقال كەم تۇسپەيتىن قانت تاپشىلىعىن دا اتتاپ وتە الماس ەدىك. ساۋدا دۇكەندەرىنەن قانتتىڭ ءبىر-اق ساتتە جىم-جىلاس جوعالۋى نارىقتا الاپات دۇربەلەڭ تۋدىردى. بۇل جاعىمسىز احۋال ەلدەگى قانت ءوندىرىسىنىڭ قاناتىن جايا الماي تۇرعانىن, ءونىمنىڭ تاپ وسى ءتۇرى بويىنشا يمپورتقا تىم تاۋەلدى ەل ەكەنىمىزدى تاعى دا ەسىمىزگە سالىپ ءوتتى.
ەكونوميكا • 14 اقپان, 2023
بازالىق مولشەرلەمە مەن ينفلياتسيا دەڭگەيى
ءبىر جىلدان كەيىن ينفلياتسيا دەڭگەيى 13,3 پايىزعا دەيىن باياۋلاۋى مۇمكىن. سول كەزدە ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامى ءبىر دوللار ءۇشىن 481 تەڭگە دەڭگەيىندە بولماق. بۇل تۋرالى قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ ساراپشىلارى ايتىپ وتىر.
قارجى • 13 اقپان, 2023
مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ: جۇيەگە قانداي وزگەرىس ەندى؟
قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇيەسى قولجەتىمدىلىگى جانە اشىقتىعى تۇرعىسىنان الەم بويىنشا 109 ەلدىڭ ىشىندە 3-ورىندا ەكەن. مۇنى دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ارنايى زەرتتەۋى راستايدى. وتاندىق مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ پورتالىندا 100 مىڭنان اسا ءونىم بەرۋشى جانە 24 مىڭنان اسا تاپسىرىس بەرۋشى تىركەلگەن.
دەپوزيت • 13 اقپان, 2023
بجزق: جيناقتىڭ 50 پايىزىن جەكە باسقارۋعا بەرمەك
بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنداعى قاراجاتتىڭ ءبىر بولىگىن پايدالانۋ مۇمكىندىگىنىڭ ناتيجەسىندە, ءبىراز ازامات ءۇيلى بولىپ, ەم-دوم الىپ, جىرعاپ قالدى. كادىمگىدەي كومەك بولدى. ء«اي, ءبىر 3 ملن تەڭگە بولسا, ءاۋپ دەپ تۇرەگەلىپ كەتەر ەدىم» دەپ جۇرگەن قوعامنىڭ ءبىراز مۇشەسىنىڭ قوپاڭ-قوپاڭ ەتىپ قالعانىن قايتىپ جاسىرايىق. ەكونوميستەر مۇنداي جەڭىلدەتىلگەن جوبالاردىڭ ەكونوميكاعا اۋىر تيەتىنىن ايتىپ, زار قاعادى. ءتىپتى بىلتىردان بەرگى ءۇي باعاسىنىڭ قاتتى قىمباتتاپ كەتۋىن وسى بجزق-دان اقشا شىعارۋمەن دە بايلانىستىرادى.