كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»
قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى داۋرەن كەڭبەيىلدىڭ ايتۋىنشا, بىزدەگى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ بارلىق ۇدەرىسى اۆتوماتتاندىرىلعان. 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلەكتروندىق ۆەب-پورتال ارقىلى جۇرگىزىلگەن ساتىپ الۋ كولەمى 5,9 ترلن تەڭگەگە جەتىپتى. بىلتىر رەيتينگتىك-بالدىق جۇيە پايدالانىلاتىن كونكۋرس جانە نەگىزدەمەلىك كەلىسىمدەردى پايدالانىلاتىن كونكۋرس تۇرىندە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى ەنگىزىلگەن.
«وسى كۇنگە دەيىن وسى رەيتينگتىك-بالدىق جۇيە ارقىلى جالپى سوماسى 225 ملرد تەڭگەگە 899 شارت جاسالدى. بۇل ءتاسىل كونكۋرستىق كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ قاتىسۋىنسىز ساتىپ الۋ جەڭىمپازىن اۆتوماتتى تۇردە انىقتايدى. سونىمەن قاتار ساتىپ الۋدى ونلاين رەجىمدە جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ەلەكتروندىق دۇكەن ەنگىزىلدى. ول ارقىلى بىلتىر 43 ملرد تەڭەگەگە 185 مىڭ ساتىپ الۋ وتكىزىلدى. راسىمدەردى وڭايلاتۋ ماقساتىندا نەگىزدەمەلىك كەلىسىمدەردى پايدالانا وتىرىپ, كونكۋرس تۇرىندە ساتىپ الۋدىڭ جاڭا ءتاسىلى ىسكە قوسىلدى. بۇل ءتاسىل ساتىپ الۋ پروتسەدۋرالارىن 2 ايدان 30 كۇنگە دەيىن قىسقارتتى. بيىلدان باستاپ ساپالى تاۋارلاردى ساتىپ الۋ ماقساتىندا ومىرلىك تسيكلدىڭ قۇنىن پايدالانا وتىرىپ, كونكۋرستىڭ جاڭا ءتاسىلى ەنگىزىلدى, مۇندا ءونىم بەرۋشىنى تاڭداۋ ساتىپ الۋ باعاسى نەگىزىندە ەمەس, تاۋاردىڭ بۇكىل قىزمەت ەتۋ مەرزىمىنىڭ قۇنى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
2022 جىلى «مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭىنان ءبىر كوزدەن ساتىپ الۋدىڭ 7 نەگىزدەمەسى الىنىپ تاستالعان جانە 8 نەگىزدەمەسى قايتا قارالعان.
«زاڭدى باسەكەلەس تاسىلمەن جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى تالاپ ەنگىزىلدى. سونداي-اق تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ ءبىرىنشى باسشىسىنىڭ ءبىر كوزدەن ساتىپ الۋدى نەگىزسىز قولدانعانى ءۇشىن دەربەس جاۋاپكەرشىلىگى كوزدەلدى. وسىلايشا, 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 2022 جىلى ءبىر كوزدەن ساتىپ الۋدىڭ كولەمى 38%-دان 25%-عا دەيىن قىسقاردى. بۇل رەتتە تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ مۇقتاجدىعىن جەدەل وتەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن تەك اسا ماڭىزدى نەگىزدەر ساقتالعان. مىسالى, تابيعي مونوپوليا قىزمەتتەرى, تج كەزىندەگى ساتىپ الۋلار, ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىمداردان ساتىپ الۋ سياقتى نەگىزدەمەلەر قالدىرىلدى», دەدى سپيكەر.
بۇعان قوسا باسەكەلەستىك تاسىلدەرمەن وتكىزىلگەن ساتىپ الۋلار سانى 877 مىڭنان 1,6 ملن دەيىن وسكەن.
مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ قۇرىلىس نارىعىن دەمونوپوليزاتسيالاۋ جونىندەگى تاپسىرماسى دا ايقىن ەسكەرىلەدى. ۆەدومستۆو وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, تاپسىرىس بەرۋشىمەن كەلىسىلمەگەن قوسالقى مەردىگەرلەردى تارتقان جاعدايدا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى شارتتى بۇزۋ ءۇشىن تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ قوسىمشا قۇقىعى كوزدەلگەن. سونداي-اق كورسەتىلگەن قىزمەتتەر تاجىريبەسىنىڭ بولۋى بولىگىندە كونكۋرستىق باعا ۇسىنىسىنا اسەر ەتەتىن ولشەمشارتتى ەسەپتەۋ 10 جىلدان 5 جىلعا دەيىن تومەندەتىلدى.
«قازىرگى ۋاقىتتا قارجى مينيسترلىگى اۋماقتىق بەلگى جانە تەرىس ءمانى تۇرىندەگى الەۋەتتى ءونىم بەرۋشىنىڭ كونكۋرستىق باعا ۇسىنىسىنا اسەر ەتەتىن جاڭا ولشەمشارتتى بەلگىلەۋ بولىگىندە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى جۇزەگە اسىرۋ قاعيدالارىنا تۇزەتۋلەر پاكەتىن ازىرلەدى. تۇزەتۋلەر بۇگىندە ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىمەن تالقىلانىپ جاتىر. بۇل تاسىلدەر جەرگىلىكتى كومپانيالارعا كونكۋرستا جەڭىسكە جەتۋگە جانە جۇمىس كولەمىن قوسالقى مەردىگەرلىككە بەرۋ فاكتىلەرىن بولدىرماۋعا, ءىرى كومپانيالاردىڭ مونوپوليالىق جاعدايىن تومەندەتۋگە, سونداي-اق شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى د.كەڭبەيىل.
باستاۋىن بىلتىر العان تاعى ءبىر جاڭاشىلدىق – «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ بارلىق سۋبەكتىلەرىنىڭ ساتىپ الۋلارىن رەتتەيتىن «كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ جەكەلەگەن سۋبەكتىلەرىنىڭ ساتىپ الۋى تۋرالى» زاڭنىڭ كۇشىنە ەنۋى. بۇل رەتتە قوردىڭ ديرەكتورلار كەڭەسى ساتىپ الۋدىڭ جاڭا ءتارتىبىن بەكىتىپتى.
«باسقا ىشكى قۇجاتتارعا سىلتەمەلەرسىز تىكەلەي ارەكەت ەتۋ ءتارتىبى قابىلداندى. ساتىپ الۋدىڭ باسەكەلەستىك ەمەس تاسىلدەرىن الىپ تاستاۋ جانە وتاندىق بيزنەستى قولداۋعا باعىتتالعان كەشەندى شارالار كوزدەلگەن. ءبىر كوزدەن ساتىپ الۋ ءتاسىلىن زاڭسىز قولدانعانى ءۇشىن دەربەس جاۋاپكەرشىلىك ەنگىزىلدى. قوردىڭ ساتىپ الۋ پورتالىندا بارلىق اقپاراتتى ورنالاستىرۋ, سونداي-اق شاعىمدار ءتىزىمىن قالىپتاستىرۋ قاراستىرىلعان. قوردىڭ ساتىپ الۋ تاسىلدەرى مەيلىنشە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلارعا جاقىنداتىلىپ, ءبىر ىزگە ءتۇسىرىلدى», دەدى سپيكەر.
قوردىڭ ساتىپ الۋ ءتارتىبىن قارجى مينيسترلىگىمەن جانە باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىمەن مىندەتتى تۇردە كەلىسۋ زاڭمەن بەكىتىلگەن.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ سوزىنشە, مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2022 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان تاپسىرماسىن ورىنداۋ ءۇشىن «مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى» جاڭا زاڭدى ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر.
«جاڭا زاڭنىڭ نەگىزگى ماقساتى – راسىمدەردى ەگجەي-تەگجەيلى رەتتەمەستەن زاڭعا يكەمدىلىك بەرۋ, ساتىپ الىناتىن تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, ودان ءارى تسيفرلاندىرۋ ەسەبىنەن ساتىپ الۋ ۇدەرىسىن وڭايلاتۋ جانە ساتىپ الۋلار بويىنشا بىرىڭعاي پلاتفورما قۇرۋ. مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمدار قاتارىنان جۇمىس توبى قۇرىلدى. بىرلەسكەن تالقىلاۋدىڭ, سونداي-اق پروبلەمالىق ماسەلەلەردى انىقتاۋ تۇرعىسىنان زاڭناماعا جۇرگىزىلگەن ناتيجەلەر بويىنشا جاڭا زاڭنىڭ نەگىزگى تاسىلدەرى ازىرلەندى. قازىرگى ۋاقىتتا زاڭ جوباسى رەتتەۋشىلىك ساياساتتىڭ كونسۋلتاتيۆتىك قۇجاتىنىڭ جوباسى – قوعامدىق تالقىلاۋدا», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
