ەكونوميكا • 06 قاڭتار, 2023
2023 جىل مۇناي نارىعى ءۇشىن جايلى بولا ما؟
جاھاننىڭ ەكونوميكالىق اۋا رايىنا قاتتى اسەر ەتەتىن بىرەگەي فاكتوردىڭ ءبىرى – مۇناي ءوندىرىسى جانە مۇناي باعاسى. مۇناي – قازاقستاننىڭ باستى ەكسپورتتىق تاۋارى. سوندىقتان ونىڭ باعاسى قۇلدىراسا نەمەسە تاسىمالىنا قاتىستى كەدەرگى تۋىنداسا, تۇتاس ەكونوميكامىزعا تونگەن قاتەر بولىپ سانالادى.
ەكونوميكا • 04 قاڭتار, 2023
قازىر قازاقستاندا ەكىنشى دەڭگەيلى 21 بانك جۇمىس ىستەيدى. وتكەن جىلدارداعى تسيفرلارعا قاراساق, بانكتەردىڭ ءبىرشاما سيرەپ قالعانىن بايقايمىز. 2014 جىلى ەلىمىزدە 38 بانك جۇمىس ىستەسە, 2017 جىلى – 32, 2020 جىلى – 26, ال 2022 جىلى قىركۇيەكتە 22 بانك بولدى. ارينە, جۇمىسى ونبەگەن بانكتەردىڭ نارىقتان كەتىپ, ستراتەگياسى ءالسىز ۇجىمداردىڭ كۇشتى ينستيتۋتتار قۇرامىنا جۇتىلۋى – تابيعي زاڭدىلىق. وسىدان ەكى-ءۇش جىل بۇرىن ەل اۋماعىندا Tengri Bank, Delta Bank, Qazaq Banki, Astana Bank سەكىلدى قارجى مەكەمەلەرىنىڭ بولعانىن ءبىرىمىز ءبىلىپ, ءبىرىمىز بىلمەيمىز.
قوعام • 04 قاڭتار, 2023
قازاقستاندا شەشىمىن تاپپاي تۇرعان وزەكتى ماسەلەنىڭ بىرەگەيى – كوممۋنالدىق جەلىلەردىڭ توزۋى. جاقىندا بولعان ەكىباستۇز پروبلەماسى ءبىزدىڭ كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدا ۇلكەن پروبلەما بار ەكەنىن كورسەتىپ بەردى. ەگەر نەگىزگى قورلاردىڭ توزۋى 45 پايىزعا دەيىن بولسا, وندا بۇل قالىپتى جاعداي سانالادى ەكەن. 45-60 پايىز ارالىعى داعدارىس الدىنداعى احۋالدان حابار بەرەدى. ال 65 پايىزدان جوعارى دەڭگەيدەگى توزۋ اپاتتى جاعدايدىڭ جاقىنداعانىن جانە جىلۋ مەن ەنەرگيا بەرۋدەگى توتەنشە جاعدايلار جيىلىگىن اڭعارتادى.
ەكونوميكا • 01 قاڭتار, 2023
رەسەيدەن كەلەتىن اقشا اعىنى كوبەيدى
بىلتىر جىل باسىنان قازان ايىنا دەيىنگى ارالىقتا اقشا اۋدارىمدارىنىڭ حالىقارالىق جۇيەسى ارقىلى شەت مەملەكەتتەردەن كەلگەن قارجى كولەمى 575,2 ملرد تەڭگە بولدى. 2021 جىلدىڭ قاڭتار-قازانىمەن سالىستىرعاندا كورسەتكىش 2,5 ەسەگە جوعارى.
ەكونوميكا • 01 قاڭتار, 2023
بانك سەكتورىنىڭ الدىنداعى مىندەتتەر
قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى بانك سەكتورىن قاداعالاۋ ساياساتىنىڭ 2022 جىلعا ارنالعان نەگىزگى باسىمدىقتارى شەڭبەرىندە ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەرمەن نەگىزگى مىندەتتەردى ورىنداۋ ماسەلەلەرى بويىنشا توقسان سايىنعى كەزدەسۋ وتكىزدى. كۇن تارتىبىندە ءۇش ماسەلە كوتەرىلدى, ولار – اكتيۆتەر ساپاسىن باعالاۋ (AQR) ناتيجەلەرى بويىنشا قورىتىندىلار, ESG تاۋەكەلدەرىنە ۇشىراۋ دارەجەسى تۋرالى اقپاراتتى جاريا ەتۋ جونىندەگى ۇسىنىمدار جانە سترەستىك اكتيۆتەردى ساتۋ بويىنشا تسيفرلىق پلاتفورما قۇرۋ جايى.
ەكونوميكا • 01 قاڭتار, 2023
ەكونوميكا: 2023 جىلدان كۇتەرىمىز قانداي؟
بىلتىر ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورلارى مەن قارجى سالاسى ۇلكەن سىناقپەن بەتپە-بەت كەلدى. ەلدىڭ ەكونوميكالىق كارتاسىندا ۇلكەن وزگەرىستەر بولدى. قارجى سالاسىنىڭ سۋبەكتىلەرى دە جەلدىڭ قايدان سوعارىن اڭداپ ۇلگەردى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ اتاپ وتكەندەي, بيىل حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋ, ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ, قارجى سەكتورىن بەرىك ەتە ءتۇسۋ, ەڭ باستىسى, قىمباتشىلىقتىڭ الدىن الۋ جاڭا قارقىنمەن جۇزەگە اسپاق.
رۋحانيات • 30 جەلتوقسان, 2022
ءاسىلى, جازۋشىعا قاجەت قاسيەتتەردىڭ قانداي جانە قانشا بولارىن ەشكىم دە ءدال سيپاتتاپ, ءتىزىپ بەرە الماس. ارينە, تالانتى مەيلىنشە تۇنىق, قيالى بارىنشا ۇشقىر بولعان سايىن, جازۋشىنىڭ دا قالامى جۇردەك بولا تۇسپەك. جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى تۇرىسبەك ساۋكەتاەۆتىڭ «جەلقايىق» رومانىن وقىپ وتىرىپ, اۆتوردا تەرەڭ تۇيسىك, استارلى يۋمور, اسقان سۋرەتشىلىك, بايىپتى اڭگىمەشىلدىك بار ەكەنىن انىق اڭعاردىق. وسىنىڭ ءبارىن جالعىز قالاممەن جۋساتىپ-ورگىزىپ, تاڭداپ العان تاقىرىبىنىڭ وزەگىن اشۋدا قالاۋىنشا پايدالانادى. جازۋشى شەبەرلىگىنە سۇيسىنەسىڭ, ال جازىلعان شىعارمانى وقىپ كۇرسىنەسىڭ.
قارجى • 30 جەلتوقسان, 2022
سوڭعى ءبىر جىلىمىزعا كوز جىبەرىپ, كوڭىل توقتاتساق, سوزدىك قورىمىزدىڭ رەيتينگى شامامەن بىلاي تۇزىلەر ەدى – قاڭتار, بيزنەس, ۋكراينا, كتك, بانك, كرەديت, ينفلياتسيا, بازالىق ستاۆكا, رەلوكاتسيا, موبيليزاتسيا, IPO. جىل قاڭتار قاسىرەتىمەن باستالدى, ىلە-شالا رەسەي ۋكرايناعا باسىپ كىردى, بۇل قازاقستان ەكونوميكاسىنا الاپات كەسىرىن تيگىزدى. سالدارىنان ينفلياتسيا شارىقتادى, بانك نەسيەلەرى قىمباتتاي ءتۇستى. بازالىق ستاۆكا بىرنەشە رەت كوتەرىلدى. قازاق مۇنايىنىڭ 90 پايىزعا جۋىق كولەمىن ەكسپورتتاپ وتىرعان كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمى (كتك) ءالسىن-ءالسىن جۇمىسىن توقتاتتى. قازاقستان بالاما ەكسپورت مارشرۋتىن ىزدەۋگە بەلسەنە كىرىستى... ودان بەرى رەسەيدە ءىشىنارا موبيليزاتسيا باستالىپ, رف ازاماتتارى قازاقستانعا اعىلدى. ۇكىمەت پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن رەسەيدەن كەتىپ جاتقان كومپانيالار رەلوكاتسياسىن جۇزەگە اسىرۋعا كىرىستى. ودان بەرى دە حالىقتىڭ نەسيە تۇتقىنىنا تۇسكەنى كوپ ايتىلدى. جەلتوقساندا «قازمۇنايگاز» IPO-سى وتكىزىلدى. سترەستىك اكتيۆتەر ماسەلەسى مەن جەكە تۇلعالار بانكروتتىعىنىڭ اۋ-جايى كەلەر جىلدىڭ باسىندا تولىق بەلگىلى بولماق. مىنە, جىلدىڭ قىسقاشا قارجى-ەكونوميكالىق كارتيناسى وسىنداي.
ەكونوميكا • 29 جەلتوقسان, 2022
قازاق ەكونوميكاسىنىڭ باستى, جاھان ەكونوميكاسىنىڭ جاناما قۋاتى سانالاتىن مۇنايدىڭ باعاسى كەيىنگى كەزدە تۇراق تاپپاي كەتتى. قازىرگى باعاسى ءبىز قۋاناتىنداي دەڭگەيدە ەمەس. وتكەن اپتادا لوندوندىق ICE Futures بيرجاسىندا Brent مۇنايىنىڭ اقپانداعى فيۋچەرستەرىنىڭ قۇنى باررەلىنە 79,91 دوللار بولدى. نيۋ-يورك تاۋارلىق بيرجاسىنداعى WTI مۇنايىنىڭ باعاسى باررەلىنە 75,62 دوللار بولىپ بەكىدى.
ەكونوميكا • 28 جەلتوقسان, 2022
بيىل باستالعان جىلدىق 4 پايىزبەن اۆتونەسيە بەرۋ باعدارلاماسى 2023 جىلعى قاڭتاردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا قايتا جالعاسادى. جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋ جوباسى رەۆولۆەرلىك مەحانيزم نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلماق. قازاقستان دامۋ بانكى حابارلاعانداي, باعدارلاماعا قاتىساتىن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر قازىر قارىزدى اي سايىن تولەپ وتىرعان تۇرعىنداردان تۇسكەن تولەمدى جيناقتاپ جاتىر.
