الەم • 01 قازان, 2024
دامپەر اەس-ءى ماڭىنداعى دامۋ نىشانى
فرانتسيا اتوم ەنەرگەتيكاسىن پايدالانۋ تۇرعىسىنان الەمدەگى كوشباسشى ەلدەر ساناتىندا. سەبەبى ەلەكتر قۋاتىنىڭ 75%-ىن اتوم ەلەكتر ستانساسىنان الادى. ءبىز ايتقالى وتىرعان دامپەر اەس ەلدەگى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ شامامەن 7%-ىن وندىرەدى. ونىڭ 4 رەاكتورى بار.
تانىم • 01 قازان, 2024
عالام عاجاپتارى: سوعىمعا قيمايتىن قوي
مىنا ءبىر جاڭالىقتى ەستىپ, اڭ-تاڭ بولدىق. جامبىلدىق شوپاننىڭ ءبىر عيسسار قوشقارى 72 ميلليون تەڭگە تۇرادى ەكەن.
تانىم • 01 قازان, 2024
تابىلدى دوسىموۆ «تىرلىكتى مىناۋ, جانىم-اي, ماڭگىلىك دەمە, ۇيىقتاپ كەتسەم ءبىر كۇنى, ويانباي قالام» دەپ ءان سالاتىن. ءيا, ء«بىر كۇنى» دەيدى بارد-ءانشى, سەبەبى اجالدىڭ اجارىن قاشان كورەتىنىن بىلمەگەن ەدى. ال ەندى ءبىز «سول كۇننىڭ» قاشان ەكەنىن بىلەتىن بولامىز. وعان عالىمدار «كىنالى».
سالىق • 28 قىركۇيەك, 2024
سالىق تۇيتكىلىنىڭ تاسادا قالعان تۇسى
قازىر قولدانىستا 12 سالىق ءتۇرى بار. الداعى ۋاقىتتا 20%-عا ازايىپ, ءتىپتى كەيبىر تولەمدەر بىرىكتىرىلەدى. سالىقتىق جەڭىلدىكتەر دە رەتكە كەلتىرىلمەك. ءتىپتى 110 سالىق جەڭىلدىگىن الىپ تاستاۋ ۇسىنىسى دا كوتەرىلىپ جاتىر. ودان بولەك, 29 سالىق جەڭىلدىگىن قولدانۋ مەرزىمى شەكتەلەدى. جالپى, «كاسىپكەرلەر وزدەرى پايدالاناتىن سالىق جەڭىلدىكتەرى بويىنشا ەسەپ بەرۋگە ءتيىس. بيزنەستى دامىتۋعا ناقتى سەپتىگى تيەتىن جەڭىلدىكتەردى عانا قالدىرعان ابزال» دەگەن پرەزيدەنت تاپسىرماسى جان-جاقتى قاراستىرىلىپ, جاۋاپتى ورگاندار ىسكە كىرىسىپ كەتتى.
قارجى • 27 قىركۇيەك, 2024
ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ كورپوراتيۆتىك سەكتورعا دەگەن ىقىلاسى كوڭىل كونشىتپەيتىنىن ءجيى ايتىپ ءجۇرمىز. بانكتەر جىل باسىنان بەرى 1 ترلن 38 ملرد تەڭگە تابىس تاپسا دا, ىشكى جالپى ونىمدەگى قارجىلاندىرۋ ۇلەسى – ايتارلىقتاي كوپ ەمەس. كەيىنگى كەزدەرى سىنعا تۇسكەن بۇل ماسەلەنى ۇلتتىق بانك قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىمەن بىرىگىپ, بىرقالىپقا تۇسىرۋگە تىرىسپاق. جىل سوڭىنا دەيىن ەل ىشىندەگى تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەندىرۋدى ازايتامىز دەيدى.
قارجى • 27 قىركۇيەك, 2024
تسيفرلى الەمنىڭ ەسىگىن قاعىپ تۇرمىز
نەمىس ەكونوميسى ۆەرنەر زومبارت «ەكونوميكانىڭ باستى قاعيداسى – الىسقا قاراۋ» دەيدى. ۋاقىت سىنىنان وتكەن بۇل پىكىرگە ەشكىمنىڭ ءشۇباسى جوق. ەگەر ءدال قازىر الىسقا قارار بولساق, تسيفرلىق ترانسفورماتسيا تورىمىزدەن ورىن الۋى قاجەت. ونىڭ ىشىندە قارجى سالاسىنىڭ تسيفرلىق ەكوجۇيەسىن قۇرۋ ماڭىزدى. ءسوزىمدى قۋاتتاي ءتۇسۋ ءۇشىن «KPMG» جۇرگىزگەن زەرتتەۋدى مىسالعا الايىن. ساتىلىمى 1 ملرد دوللاردان اساتىن كومپانيالاردىڭ 59%-ى قارجىلىق ۇدەرىسكە جاساندى ينتەللەكت (جي) قۇرالدارىن قولدانعان. ال «Cofinpro AG» جۇرگىزگەن زەرتتەۋدەن ءباسى بيىك بانكتەردىڭ 52%-ى ماشينالىق وقىتۋ ءادىسىن ەنگىزگەنىن كورەمىز. وسى تۇستا وقىپ وتىرعان ءسىزدى, جازىپ وتىرعان مەنى دە مازالايتىن ەكى سۇراق بار: جاھاندى جاۋلاعان وسى ۇدەرىسكە ءبىز ۇلگەردىك پە؟ بانكتەرىمىزدىڭ بابى كەلىستى مە؟
تانىم • 27 قىركۇيەك, 2024
1960 جىل. «كالۋگا» تەحنيكۋمىنداعى مۇعالىم بوريس گريشيننىڭ روبوت جاسايتىن ويى دا بولماعان ەدى. ول ستۋدەنتتەرگە سۋرەت سالۋدى ۇيرەتەتىن. ءتىپتى وسى بىرقالىپتى ءومىرىن ەشتەڭەگە ايىرباستاعىسى كەلمەيتىن. بىراق ءبىر كۇنى ونىڭ ءومىرى تۇبەگەيلى وزگەردى.
ەكونوميكا • 25 قىركۇيەك, 2024
باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ (بقدا) مالىمەتىنشە, ءبىزدىڭ مەملەكەت ەكونوميكانىڭ 30 نەگىزگى سەكتورىنىڭ 20-سىنا ارالاسادى. كومپانيالاردىڭ 10%-ى, ال بارلىق ءىرى كومپانيانىڭ 50%-ى – مەملەكەت باقىلاۋىندا. جالپىلاما قاراعاندا, بۇل كورسەتكىش – ء«وسىم مەملەكەتتىك سەكتور مەن كومپانيالارعا تيەسىلى بولماۋعا ءتيىس» دەگەن ۇستانىمىمىزعا قارسى. دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ەمپيريكالىق زەرتتەۋلەرى دە ۇرەيلى ءۇردىستىڭ جاقسىلىققا اپارمايتىنىن ايتىپ ءجۇر. وسى ماسەلەگە «ەكونوميكالىق رەلياتيۆيزم» تۇجىرىمداماسىمەن قاراپ كورەلىك. فيلوسوفيادا بۇل ۇعىم «اقيقات جالعىز, شىندىق ەكەۋ, شەشىم كوپ» دەپ تۇسىندىرىلسە, ەكونوميكا «اقيقات تا, شىندىق تا جالعىز, شەشىم بەلگىسىز» دەپ تۇسىندىرەدى.
تانىم • 21 قىركۇيەك, 2024
عالام عاجاپتارى: ءتۇرلى-ءتۇستى اۋىل
تايۆاندا تايچۋن دەگەن اۋىل بار. وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن سول اۋىلدى بيلىگى بۇزباق بولادى. بۇل جاڭالىققا كۇللى عۇمىرىن سوندا وتكىزگەن حۋان يۋن-فۋ نارازىلىعىن وزگەشە تاسىلمەن جەتكىزگەن.
قوعام • 19 قىركۇيەك, 2024
قازىر جىلۋ ەلەكتر ستانسالارىنان اۋاعا جىلىنا 14 ملن توننادان اسا زياندى قالدىق شىعادى. ال ساراپشىلار اتوم ەنەرگەتيكاسى ءداستۇرلى كومىر گەنەراتسياسىمەن سالىستىرعاندا, كومىرتەگى قالدىقتارىن ايتارلىقتاي ازايتادى دەپ جار سالىپ ءجۇر. الەمدىك زەرتتەۋلەر مەن تاجىريبەلەرگە قاراساق, اتوم ەلەكتر ستانساسى (اەس) كەمى 60 جىل جۇمىس ىستەيدى. تولىق تەكسەرىستەن وتكىزگەننەن كەيىن تاعى 20 جىلعا سوزۋعا بولادى. دەمەك, ەلىمىزدىڭ كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا جەتۋىنە اەس قاجەت. بىراق اۋەلى ەكولوگيالىق تاۋەكەل مەن قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن ماي شاممەن قاراعان ابزال. وعان الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق اسەرىن قوسىڭىز. حالىق كوكەيىندە جۇرگەن بۇل تۇيتكىلدەر شەشىلمەيىنشە, اەس-ءتىڭ ماڭىزى دا ارتپايدى.
