ءوندىرىس • 11 مامىر, 2023
تاياۋدا الماتى قالاسىنداعى «اتاكەنت» ىسكەرلىك ىنتىماقتاستىق ورتالىعىندا الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن جانە «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق ۇيىمداستىرۋىمەن وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ «ۇلتتىق ءونىم» جەتىنشى جىل سايىنعى كورمەسى اشىلدى. كورمەگە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى ەرۇلان جاماۋباەۆ, الماتى قالاسىنىڭ اكىمى ەربولات دوساەۆ, «بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى قانات شارلاپاەۆ, «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما ءتورايىمى گاۋحار بورىباەۆا, پارلامەنت دەپۋتاتتارى مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنداعى 300-دەن اسا وكىل قاتىستى.
ەنەرگەتيكا • 04 مامىر, 2023
بۇگىنگى كۇننىڭ باستى تاقىرىبىنا اينالىپ وتىرعان اەس قۇرىلىسىنىڭ جوباسى قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ, حالىق نازارىنا ىلىككەنىنە دە ءبىرشاما ۋاقىتتىڭ ءجۇزى بولدى. العاشقى كەزدەگىدەي ەمەس, قازىر قارسىلىق تانىتۋشىلار قاراسى ازايىپ, قولداۋشىلار قاتارى كوبەە باستادى. ۇكىمەت تاراپىنان ەلىمىزدە اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋدىڭ قاجەتتى جاعدايلارى قاراستىرىلىپ جاتىر. ال سالا ماماندارى تۇتىناتىن ەنەرگيا كوزدەرىن سارقىپ الماس ءۇشىن ءداستۇرلى ەنەرگيا كوزدەرىمەن قوسا اتوم ەنەرگياسىن قوسا-قابات دامىتۋىمىز كەرەك دەگەن پىكىردە. وسى ماسەلەلەر جايىندا اتوم ەنەرگەتيكاسى سالاسىنىڭ مامانى, عالىم, فيزيكا- ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور ءادىلحان شوقانوۆپەن بولعان اڭگىمە بارىسىندا باياندالعان بولاتىن.
ەنەرگەتيكا • 12 ءساۋىر, 2023
الەم بويىنشا 27 ەل اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ جاتسا, سونىڭ ىشىندە 17 ەل ءبىرىنشى اەس-ءتى سالۋ جونىندە شەشىم قابىلداۋ ساتىسىندا تۇر. ال 10 مەملەكەت ءوز شەشىمدەرىن قابىلداپ, جاقىن ارادا ءبىرىنشى اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋعا كىرىسپەك. وسى رەتتە تاياۋدا ۇكىمەت ءوتىنىشى بويىنشا استانا قالاسىندا اتوم ەنەرگەتيكاسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىك (اەحا) ساراپشىلارى باس قوسىپ, ەلىمىزدىڭ يادرولىق-ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋداعى پروگرەسىن باعالادى. ءتورت كۇنگە سوزىلعان باسقوسۋدا 2016 جىلى وتكىزىلگەن INIR ميسسياسىنىڭ ۇسىنىستارى مەن ۇسىنىمدارىن ورىنداۋداعى ەلىمىزدىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرى مەن اقپاراتتىق الماسۋداعى شەشىلمەگەن ماسەلەلەردى ناقتىلاۋعا مۇمكىندىك بەردى.
ەكسپورت • 29 ناۋرىز, 2023
بىلتىرعى جىل قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋداسى ءۇشىن سوڭعى ون جىلدىقتاعى ەڭ تابىستى جىلداردىڭ ءبىرى بولدى. 2012 جىلدان بەرى العاش رەت ەكسپورت قۇندىق ماندە 40%-عا وسكەن. دەرەكتەرگە قاراعاندا وتكەن جىلدىڭ قاڭتار-جەلتوقسان ايلارىندا قازاقستاننان سىرتقا 84,4 ملرد اقش دوللارىنىڭ تاۋارى ساتىلعان. بۇل 2012-2013 جىلدارداعى كورسەتكىشتەرمەن تەڭ.
ەكونوميكا • 26 ناۋرىز, 2023
ىشكى نارىققا سىرتقى فاكتوردىڭ اسەرى قانداي؟
بانك سالاسىنىڭ ساراپشىلارى تەڭگە باعامىنا اسەر ەتەتىن فاكتورلار رەتىندە مۇناي مەن شيكىزات باعاسىن, الەمدەگى ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق جاعدايدى, سونىڭ ىشىندە ەلدىڭ ساۋدا ارىپتەستەرىندەگى احۋالدى ايتادى. ال قارجىلىق رەتتەۋشى وكىلدەرى وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قولداۋ ارقىلى ناقتى ايىرباس باعامىنا قول جەتكىزۋدى, اعىمداعى شوت بويىنشا تەڭگەرىمسىزدىكتىڭ الدىن الۋ جانە حالىقارالىق رەزەرۆتەردىڭ, سونىڭ ىشىندە التىن-ۆاليۋتا قورىنىڭ تومەندەۋىنە جول بەرمەۋ كەرەك دەگەن پىكىردە.
ساياسات • 26 ناۋرىز, 2023
اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىكتىڭ مالىمەتىنشە, الەمدە اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ جاتقان 27 ەلدىڭ ىشىندە ءبىرىنشى اەس-ءتى سالۋ بويىنشا 17 مەملەكەت قاتارىندا قازاقستان شەشىم قابىلداۋ ساتىسىندا تۇر. ال ءوز شەشىمىن قابىلداعان 10 مەملەكەت ينفراقۇرىلىمىن سالۋدا كەلىسىمشارتقا قول قويىپ, جاقىن ارادا ءبىرىنشى اتوم ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن باستاماقشى. ماماندار زەرتتەۋىنشە ءبىر اەس جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 20 ملن تونناعا دەيىن سو2 قالدىقتاردىڭ الدىن السا, 1 كگ ۋران 100 توننا كومىر نەمەسە 60 توننا مۇنايعا تەڭ ەنەرگيا شىعارادى ەكەن. باعامداساق, بۇل ەلەكتر ستانساسىنىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋعا قوسقان ۇلەسى ايتارلىقتاي ەكەندىگىنە كوز جەتكىزۋگە بولادى.
قوعام • 10 ناۋرىز, 2023
«7-20-25»: ءتيىمدى مە, ءتيىمسىز بە؟
ەلىمىزدە «7-20-25» يپوتەكالىق باعدارلاماسىنىڭ باستالعانىنا دا بەس جىلعا جۋىقتاپتى. سول كەزدە قۇجاتتارىن وتكىزىپ, باسپاناعا يە بولعاندار بۇگىندە ءۇيلى-جايلى بولسا, كەيبىرەۋلەر ءۇشىن بۇل باعدارلاما قول جەتپەس ساعىمداي مۇنارتىپ بارادى. ولاي ايتۋعا دا نەگىز جوق ەمەس. باسپانا باعاسىنىڭ جىلدان جىلعا قىمباتتاۋى, الەۋمەتتىك جاعداي مەن ماتەريالدىق-قارجىلىق احۋالدىڭ تومەندىگى ازاماتتاردىڭ «باسپاناعا تەزىرەك قول جەتكىزسەم» دەگەن ارمانىن الىستاتىپ جىبەردى.
ەڭبەك • 02 ناۋرىز, 2023
جاندانۋ جولىنداعى جەڭىل ونەركاسىپ
حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ – مەملەكەتتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك الەۋەتىن كوتەرۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىمەن, ودان كەيىن جەڭىل ونەركاسىپ تاۋارلارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ۇكىمەت نازارىندا بولۋعا ءتيىس. قازىر جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىنىڭ نارىقتىق باسەكەلەستىككە قابىلەتتىلىگىن تانىتا الماي وتىرعان جايى بار. وسىدان وتىز جىلدان اسا ۋاقىت بۇرىن نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشۋ كەزەڭىندە, ياعني توقسانىنشى جىلدارى توقىراۋعا ءتۇسىپ, ءوندىرىس كولەمى مەن جۇمىسشىلار سانى ون ەسە قىسقارعان ەدى. سول كەزدەرى الەمدىك ساۋدا سورەلەرىنەن كورىنگەن تانىمال ونىمدەردىڭ ورنى ارزان شەتەلدىك تاۋارلارمەن تولىققانى بار. ناتيجەسىندە, ماقتا ءوندىرىسى – 1,5 ەسە, ماتا – 4 ەسە, بىلعارى – 6 ەسە, اياقكيىم ءوندىرىسى 34 ەسە قىسقارعان بولاتىن.
ءوندىرىس • 02 ناۋرىز, 2023
تسەمەنت ءوندىرىسى ستاندارتقا ساي
تۇرعىن ءۇي, جول جانە الەۋمەتتىك نىسان سەكىلدى قۇرىلىس كەشەنىنىڭ جەدەل دامۋى تسەمەنت ونەركاسىبىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرىپ جاتىر. ونىڭ ۇستىنە حالىق ءوسىمى مەن ادامداردىڭ مەگاپوليستەرگە قونىس اۋدارۋى تسەمەنت پەن وزگە دە قۇرىلىس ماتەريالدارىنا دەگەن سۇرانىستى ارتتىرىپ وتىر. رەسپۋبليكا بويىنشا جىل سايىن 17 ميلليون توننا تسەمەنتتىڭ 20 ءتۇرىن وندىرەتىن 15-كە تارتا زاۋىتتىڭ جالپى قۋاتى مەن ورتاشا جۇكتەمەسى 60-70% بولسا, وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس وتقا ءتوزىمدى تسەمەنت ەرىتىندىلەرى مەن ۇقساس قوسپالار وندىرىسىندەگى وتاندىق زاۋىت ۇلەسى 86,6%-عا (الدىڭعى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 12,3 پايىزعا ارتقان) جەتىپ, قۇرىلىس ماتەريالدارىن ءوندىرۋ كولەمى 1,1 ترلن تەڭگەنى قۇراپ, سونىڭ ىشىندە تسەمەنت كلينكەرلەرىنىڭ ءوندىرىسى 8 289 مىڭ توننا بولعان. ەلىمىزدەگى تەحنولوگيالىق وندىرىستەردىڭ جاڭعىرۋى ارقاسىندا تسەمەنت ءوندىرىسى 13 ەسە وسكەن.
بيزنەس • 01 ناۋرىز, 2023
بيزنەس بيىگىنەن كورىنگەن نازىك جاندار
شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنداعى ايەلدەر ۇلەسى ارتىپ كەلەدى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» بيزنەستى قولداۋ مەن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا جانە «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ 2020-2021 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ايەلدەر ەڭبەك نارىعىنىڭ تالابىنا ساي بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرىپ, كاسىپكەرلىكتىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرىپ وتىر.
