ەكولوگيا • 29 قاراشا, 2024
ارال تاعدىرىنا ورتا ازيا الاڭداپ وتىر
ارال تەڭىزىنىڭ احۋالى ادامزاتتى الاڭداتىپ وتىر. سوندىقتان ورتالىق ازيا جانە كاسپي ماڭى ەلدەرى ارال تەڭىزىن قورعاۋ باعىتىندا ورتاق كەلىسىمدەر مەن شەشىمدەر قابىلداپ كەلەدى. وسى ماقساتتاعى جۇمىستاردى شيراتۋعا كوڭىل بولگەن «بايتاق» جاسىلدار پارتياسى تۇركىستاندا «ARAL – 2024» جاسىلدار پارتيالارىنىڭ ءى حالىقارالىق ءسامميتىن وتكىزىپ جاتىر.
تۋريزم • 23 قاراشا, 2024
ەلىمىزدە قىستىڭ قىراۋلى, قىتىمىر كۇندەرىندە دە دەمالىستى مازمۇندى, كوڭىلدى وتكىزۋگە مۇمكىندىك مول. قانشا دەگەنمەن ارقادا جازدان گورى قىسقى تۋريزم ۋاقىتى ۇزاعىراق. قازىر ەلدە ەكوتۋريزم مادەنيەتى ءبىرشاما ارتىپ, تابيعات اياسىندا تىنىعاتىندار قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. مۇندايدا استانا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ الاتاۋ مەن التايعا شىعانداماي-اق وسى توڭىرەكتە شاڭعى تەۋىپ, شانامەن سىرعاناپ, سەرگىپ, سەرپىلىپ قايتۋىنا بولادى.
قوعام • 20 قاراشا, 2024
بىرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋى: ماماندار نە دەيدى؟
بيىلعى 1 ناۋرىزدان ەلىمىزدە بىرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋى ەنگىزىلگەنى بەلگىلى. بۇعان دەيىن عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ قىزۋ تالقىسىندا بولعان ۋاقىت ماسەلەسى جان-جاقتى ساراپتالىپ, ونىڭ پايدالى تۇستارى ايتىلدى. دەي تۇرعانمەن, قوعامدا مۇنىڭ جاي-جاپسارى ءالى دە اڭگىمە بولىپ كەلەدى. وسىعان وراي, ەلىمىز ءۇشىن بىرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋىنىڭ ءمان-ماڭىزىن, ارتىقشىلىعىن جاۋاپتى ورىنداردىڭ بىلىكتى ماماندارىنان سۇراپ بىلگەن ەدىك.
ماسەلە • 14 قاراشا, 2024
ەلىمىزدە عانا كەزدەسەتىن ەندەميك – كاسپي يتبالىعى بۇگىندە جويىلىپ بارا جاتقان جانۋارلاردىڭ ساناتىندا. يتبالىقتار كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرىنىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگەن. دەگەنمەن وسى ءبىر بەيكۇنا جانۋارلاردىڭ سانى جىل سايىن مىڭداپ قىرىلىپ جاتقانى الاڭداتادى. ەگەر وسىلاي جالعاسا بەرسە, تەڭىزدەگى يتبالىق اتاۋلىنىڭ مۇلدە جويىلىپ كەتۋ قاۋپى بار.
«تازا قازاقستان» • 07 قاراشا, 2024
ەلىمىزدە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى ءوتىپ جاتقانى بەلگىلى. جۇرت بولىپ جۇمىلا اتقارعان ءىس-شارا وسى كۇنى شىن مانىندە ەلدىك سيپات الىپ ۇلگەردى.
تالبەسىك • 07 قاراشا, 2024
بيىل ەلىمىزدە جان-جانۋارلار دۇنيەسىن دامىتۋدا, رەينترودۋكتسيا جاساۋدا ەداۋىر العا ىلگەرىلەۋ بولعانىن ماقتانىشپەن ايتۋعا ءتيىسپىز. اۋەلى تورعاي توپىراعىنا كارى قۇرلىقتان جەتى كەرتاعى ورالدى. ەكى جولاق جون جولبارىس بايىرعى قۇتتى مەكەنى ىلە مەن بالقاش ماڭىنا قايتا جەرسىندىرىلمەك. بۇقار بۇعىسى دا بۇرىنعى مەكەنىنە بۇرىلدى. ەندىگى ءبىر ىزدەيتىن «جوعىمىز» – جيرەن (زەرەن).
حالىق • 05 قاراشا, 2024
دەموگرافيالىق دامۋ – مەملەكەت تىرەگى
دەموگرافيا – كەز كەلگەن ەلدىڭ دامۋىنداعى ماڭىزدى, شەشۋشى فاكتور. مەملەكەتتىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە حالىق سانى بارىنشا ىقپال ەتەدى. حح عاسىردىڭ باسىندا ۇلت ۇستازى ا.بايتۇرسىن ۇلى جازبالارىندا سول كەزدەگى حالقىمىزدىڭ سانى 6 ميلليونعا جەتكەنى تۋرالى مالىمەت بار. بىراق حالىقتىڭ باسىنا تۇسكەن ءتۇرلى ناۋبەت – اشتىق, قۋعىن-سۇرگىن, سوعىس سىندى سۇراپىل وقيعالار قازاقتىڭ دەموگرافيالىق ءوسىمىن تەجەپ, 6 ميلليوندى 1,5 ميلليونعا دەيىن ازايتىپ جىبەردى. ال ءححى عاسىردا 20 ميلليونعا جەتتىك. باعالاي بىلسەك, بۇل دا بولسا ەگەمەندىكتىڭ ارقاسى, ەل تاريحىنداعى ەڭ باستى جەتىستىگىمىزدىڭ ءبىرى.
سۇحبات • 01 قاراشا, 2024
«شىعىس ءوڭىرىنىڭ مۇمكىندىگى مول» - الىشەر سۇلەيمەنوۆ
شىعىس قازاقستان وبلىسىندا بۇقتىرما سۋ قويماسىن باسىپ وتەتىن ەڭ ۇزىن كوپىردىڭ اشىلۋى ەل ومىرىندەگى ايتۋلى وقيعا بولدى. جالپى, سوڭعى ۋاقىتتا شىعىس ءوڭىرى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جارقىن جوبالارىمەن, قوماقتى كورسەتكىشتەرىمەن قۋانتىپ كەلەدى. وسى ورايدا وبلىس اكىمىنىڭ كەڭەسشىسى الىشەر سۇلەيمەنوۆتى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.
تۋريزم • 24 قازان, 2024
«تاۋ ۇلىمىن, تاۋ – مەنىڭ ءداۋ بەسىگىم» دەپ اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆ جىرلاعانداي, تاۋ – قازاقتىڭ تاعزىم ەتىپ, ەڭسە تۇزەر بيىگى. اكەنى اسقار تاۋعا بالاپ, «تاۋداي بول!» دەپ باتا بەرەتىن ەلمىز. بۇگىندە سول تاۋ ساكرالدى ۇعىم عانا ەمەس, تاۋداي تابىس كوزىنە اينالىپ وتىر.
قۇتقارۋشى • 19 قازان, 2024
الەمدىك دانالىقتا ءبىر ادامنىڭ ءومىرىن قۇتقارۋ بۇكىل ادامزاتتىڭ ءومىرىن قۇتقارۋمەن تەڭ ەكەنى ايتىلادى. بىرەۋدى قاۋىپ-قاتەردەن امان الىپ قالۋ بارىسىندا قۇتقارۋشى ءوز ءومىرىن تاۋەكەلگە تىگەدى. سوندىقتان مۇنداي قاۋىپتى ماماندىق تاڭدايتىندار جاسىنان بويىنا جاناشىرلىق پەن جانكەشتىلىك قاسيەت جينايدى.
