سەرىك نەعىموۆ
سەرىك نەعىموۆدوكتور فيلولوگيچەسكيح ناۋك, پروفەسسور
8 ماتەريال تابىلدى

اباي • 18 قاراشا, 2020

اباي جانە مارعۇلان

اكادەميك الكەي مارعۇلان ۇلى سۋرەتكەر, كلاسسيك جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆكە ەرىپ, 1924 جىلى شىڭعىستاۋدا بولعانىندا ۇشان-تەڭىز اسەرگە بولەنىپ, قىزىقتى اڭگىمەلەر ەستىپ, اباي تۋىپ-وسكەن ورەلى جۇرتتىڭ «ۇلكەنى دە, كىشىسى دە ويعا باتقان, تۇڭعيىق, وزگەشە تىڭداۋشىلاردىڭ الدىندا «دانىشپان قاريالارى شالقىعان ويلارىن تەبىرەنتە سالماقپەن قۇيىلتىپ وي قوزعاپ, تولعاۋلارمەن, تەرمەلەرمەن ادامدى ەرىكسىز وزىنە تارتىپ, كەيدە ءسوز اراسىندا اتاقتى ويشىلداردان مىسال كەلتىرىپ وتىراتىنىن» تەبىرەنە جازادى.

اباي • 02 قاراشا, 2020

«وسى ولەڭ – وقيتۇعىن دۇعام مەنىڭ»

ءسوز دەگەنىمىز – گارمونيا, فيلوسوفيا, ماگيا, ەنەرگيا, تانىم, پايىم. «جاقسى ءسوز جاقسى تەرەك ءتارىزدى, ونىڭ تامىرى تەرەڭدە بولادى دا بۇتاقتارى اسپان بويلاپ كەتەدى. دەمەك, ول قۇداي امىرىمەن مەزگىل-مەزگىل جەمىس بەرىپ تۇراتىن قاسيەتتى تەرەككە ۇقسايدى», دەيدى قۇران. مۇحاممەد (س.ع.س.) حاديس شاريفىندە «سوزدە سيقىر بار, ال ولەڭدە – دانالىق», دەيدى. سوپىلىق پوەزيانىڭ كورنەكتى وكىلى, ءدىنتانۋشى, امبەباپ دارىن ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەي ۇلى «حالىق ءتىلى – قۇداي قالامى» دەيتىن ءتۇيىندى پىكىر ايتادى.

ادەبيەت • 27 قازان, 2020

«ءسوزiن وقى جانە ويلا…»

باعزى زاماندا قىتاي ويشىلى كونفۋتسي: «كiتاپ وقىعانىڭدى عانا بiلiپ, وي جۇگiرتكەندi بiلمەگەن ادام وقۋدان وڭاي جالىعادى» دەگەن. حاندىق زامانىنىڭ اتاقتى جىراۋى شالكيiز: «سويلەسiن قالام سىرىمدى, تىڭداسىن الەم جىرىمدى» دەپ ۇرانداعان. سوندا ايتقىش يمپروۆيزاتور, جورىقشى جىراۋ قالام, قارا سيا, اق قاعازدى پايدالانعان, «الىس جەردەن ءمورلi شۇبار حات» العان. ءريمنىڭ اتاقتى شەشەنi تسيتسەرون: «قالام – ەڭ جاقسى ۇستاز, جازىلعان ءسوز تاپ قازiر ويلاعان سوزدەن ارتىق» دەپ ناقتى كورسەتiپتi. اللانىڭ كiتابى قۇران كارiمدە: «وقى: جاراتقان يەڭنiڭ اتىمەن وقى! وقى! سەنiڭ ءتاڭiرiڭ – ەڭ ارداقتى! ول قالاممەن جازۋ ۇيرەتتi. ول ادامزاتقا بiلمەگەن نارسەسiن ۇيرەتكەن» دەپ جازىلعان ء(ال-الاق سۇرەسi, 1, 3-5 ايات). سوندا ادامزاتتىڭ رۋحاني جەتiلۋiنە, وركەندەۋiنە وقۋ, جازۋ, قالام ۇستاۋ, سيانى پايدالانۋ كەرەكتiڭ كەرەگi ەكەن.

اباي • 25 تامىز, 2020

«جiگiتتەر, ويىن ارزان, كۇلكi قىمبات»

ابايدىڭ شىعارماشىلىق ونەر­ناماسىندا ءوزiنiڭ ۇستانىمىن, كوز­قاراسىن تانىتاتىن ء«سوز ساراسى», ء«سوز مايى», ء«سوز ءمانiسi», «شىن ءسوز», «قاسيەت تۇتىپ, ويعا ۇمتىل, قان قايناپ, قۋات ەگiلسiن!», «قۋاتى كۇشتi نۇرلى ءسوز», «تازا ويلا», ء«سوزدiڭ شىنى», «اقىل ءسوز», «جاقسى ءسوز» دەيتiن كەسەك-كەسەك, لەك-لەك ماعىنالى ۇعىمدار اقىن پوە­زياسىنىڭ اسىل سيپاتتارىن ايقىن تانىتادى.

اباي • 27 اقپان, 2020

ابايدىڭ عىلىمي دۇنيەتانىمى

اباي «كامالاتتى شەبەرلىك» حاقىنداعى پىكىرلەرىمەن بولىسەدى. تابيعات – وقۋلىق. تابيعات – قازىنا. تابيعات – سۋرەتحانا, ياعني قيساپسىز بوياۋلار مەن دىبىستار دۇنيەسى. جاھان «جۇرگىزىپ قويعان ساعات سياقتى» دەسەدى. تابيعاتتى 1) تىڭداۋ 2) وعان باعىنۋ, تاعىلىم الۋ 3) اقىل جۇمساپ, قۇرمەتتەۋ پارىز. وندا عاجايىپتى ۇلى ۇيلەسىم, كوركەمدىك كەلىسىم بار. ىشكى گارمونيا قاتاڭ ساقتالعان, اقىل-وي قۋاتى شامالاي المايتىن, جاندى-جانسىز دۇنيەنىڭ قۇرىلىمىندا امبەباپ ءوزارا ارەكەتتەستىك بار, مىڭداعان, ميلليونداعان بايلانىستار مەن قارىم-قاتىناستار جۇيەسى بار.

رۋحانيات • 26 اقپان, 2020

«ايتەۋىر اقساقالدار ايتپادى دەپ...»

دانا حالقىمىزدا «كەلگەن جەرىڭنىڭ بيىگىنە شىق, ەلىنىڭ ۇلكەنىنە جولىق» دەگەن ناقىل بار. اۋزىنىڭ دۋاسى بار, اقىلدىڭ قايماعىنا يە ىزگىلىكتى, مەيىربان, ادىلەتتى ءومىر-تىرشىلىك, كەلەشەك جايىن, دۇنيە قۇبىلىستارىن ساليقالى كوزقاراسپەن دۇرىس بەزبەندەپ شەشىمپازدىق تانىتاتىن اقساقال – اۋىل-ايماقتىڭ ايبارى, قۇتى.

رۋحانيات • 19 اقپان, 2020

«سىپايى ءجۇر دە, شارۋا ويلا»

قازاقتىڭ تانىم-تۇسىنىگىندە قىدىر اتا اق تۇيەسىنە ءمىنىپ, قىر قىدىرىپ, سۋ سىدىرىپ, قۇدىق قازعان, جول سالعان, بيداي سەپكەن, مال باققان شارۋاقور جانداردى باقىلاپ, ولارعا ساقى مىرزالىقپەن اق باتا بەرەدى ەكەن. اقجولتاي قىدىر اتا تۇيەسىنىڭ اياعى تيگەن جەردە جايقالىپ-تولقىنداپ ەگىن وسەدى ەكەن.

رۋحانيات • 14 قاڭتار, 2020

«ءوز باسىڭا تىلەمەگەن ءىستى بىرەۋگە ىستەمە»

رۋحاني-ادامگەرشىلىك قۇ­ندى­لىق­تار, ۇلتتىق-حالىقتىق داس­تۇر­لەر, ىزگى­لىك پەن سۇلۋلىققا تابان تى­رەگەن عيب­راتتى اتالى سوزدەر – قو­عام­نىڭ وركەندەپ-گۇلدەنۋىنە كەڭ ءورىس, حا­لىق­تىڭ تاريحي ساناسىنىڭ جەتى­لۋ­ى­نە وراسان مۇمكىندىك تۋدىرادى.

ياندەكس.مەتريكا