سەرىك نەعىموۆ
سەرىك نەعىموۆدوكتور فيلولوگيچەسكيح ناۋك, پروفەسسور
4 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • 01 قاراشا, 2024

تاريح تەرەڭىنە بويلاعان

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ جانىنداعى «ەۋرازيا تاريحى جانە مادەنيەتىن زەرتتەۋ» ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, ۇعا قۇرمەتتى اكادەميگى ساتاي سىزدىقوۆ – كونە تاريح تاعىلىمىن بۇگىنگى يدەولوگيالىق نەگىزدەرمەن بايلانىستىرىپ جۇرگەن از عالىمنىڭ ءبىرى. ونىڭ ەڭبەك­تە­رىندە «قازىلىق» ۇعىمى ەرەكشە ورىن الادى. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, قازىلىق سوزىن­دەگى «قاز» ءتۇبىرىنىڭ «قازاق» اتاۋىمەن, تۇركى داۋىرىندەگى قازاق رۋ-تاي­پا­لارىنىڭ اتا-باباسى ­بولىپ تابىلاتىن قارلىق تۇركىلەرىمەن تىكەلەي باي­لانىسى بار. «قازىلىق ەتۋ» – كەزىندە قازاق مەملەكەتتىلىگىنىڭ باسقارۋ ينس­تي­تۋتى بولعانى ­تاريحتان بەلگىلى. ونىڭ بەر جاعىندا ءوزى تۋىپ-وسكەن جەرى – قارقارالى ءوڭىرى دە وتكەن زامانداردا «قازىلىق» دەپ اتالعان. ءحVىىى عاسىر­دا سۋىرىپ سالما اقىن كۇدەرىقوجا كوشەك ۇلى «قارقارالى – قازىلىق», جاتاتۇعىن جازىلىپ» دەپ وسى وڭىرمەن قوشتاسقان.

اباي • 10 تامىز, 2024

رۋحاني قۇبىلاناما

اباي حاكىمدىگىمەن, ويشىلدىعىمەن, ەل بيلەۋ ونەگەسىمەن, اقىندىق, كوم­پوزي­تور­لىق, اۋدارماشىلىق, شەشەندىك-تاپقىرلىق ونەرىمەن ايرىقشالانادى. اباي قۇبىلىسى دەگەنىمىز – رۋحتار الەمى («رۋح – راببىمنىڭ قۇپياسى»), سىرلار دۇنيەسى, كوركەم ويلار عاجاپستانى.

رۋحانيات • 05 ءساۋىر, 2023

اقاڭنىڭ ءدارىسى, سماعۇلدىڭ تورەلىگى, مىرجاقىپتىڭ داۋىسى

ۇلت تاۋەلسىزدىگى, نامىسى, مۇراتى جولىندا جان الىسىپ, جان بەرىسكەن الاش قايراتكەرلەرى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ, مىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ, سماعۇل سادۋاقاس ۇلىنىڭ تۇلعالىق بولمىسى, ساناتكەرلىك قىزمەتى, ۇستازدىق, بىلىمدىلىك مادەنيەتى, شەبەرلىگى, ويلاۋ, سويلەۋ, دانالىق دەڭگەيى, ۇشقىرلىق قابىلەتى ەلشىلدىكتىڭ ەرەن ۇلگىسى دەر ەدىك.

تاريح • 02 ناۋرىز, 2023

بۇقار جىراۋدىڭ دانالىق عيبراتناماسى

اتا تاريحىمىزدا سىرىم دات ۇلى (1783-1791 ج.), يساتاي-ماحامبەت (1836-1837 ج.), كەنەسارى قاسىم ۇلى (1837-1847 ج.) باستاعان ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىستەر ۇلتىن سۇيگەن جىراۋلاردىڭ جۇرەگىن جايىنداي تۋلاتىپ, ۇلت, زامان, ۋاقىت اتىنان جانارتاۋداي كۇركىرەپ, سەس ءسوزىن سەلدەتكەن-ءدى. ۇلت-ازاتتىق يدەيانى – ەڭ باستى, ەڭ نەگىزگى وي قازىعىنا, قۋاتتى سارىنعا, الەۋمەتتىك-فيلوسوفيالىق مازمۇنعا اينالدىردى. اسىرەسە بۇقار جىراۋ ونەرناماسى زاماننىڭ ءتىلى, ءۇنى, سىرى دەۋگە لايىق. اكادەميك-جازۋشى ءسابيت مۇقانوۆ «قازاقتىڭ ءحVىىى-ءحىح عاسىرداعى ادەبيەتىنىڭ تاريحىنان وچەركتەر» دەيتىن كىتابىندا (1942): «بۇقاردىڭ سوزدەرى ءحVىىى عاسىرداعى قازاق تىرشىلىگىنىڭ ەنتسيكلوپەدياسى» دەپ جازادى. راس ءسوز, جاندى پىكىر.

ياندەكس.مەتريكا