ەكونوميكا • 30 قازان, 2023
قازاقستان-قىتاي: ەكونوميكالىق بايلانىس نەگىزدەرى
وتكەن جىلى قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قاتىناستاردىڭ ورناعانىنا 30 جىل تولدى. وسى قىسقا مەرزىم ىشىندە ەكى ەل بەرىك مەملەكەتارالىق بايلانىستار ورناتتى. قازىر الەم الپاۋىت ەل قىتايدىڭ باسقان ءىزىن اڭدىپ وتىر. ساراپشىلار ءتۇرلى بولجام جاساپ, عالىمدار ونىڭ ءىرىلى-ۇساقتى ەلدەرمەن, اسىرەسە اينالاسىنداعى مەملەكەتتەرمەن قارىم-قاتىناسىن ءجىتى زەرتتەپ كەلەدى. قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى بايلانىستى ءتىپتى اقش ساراپشىلارى زەردەلەپ, عىلىمي ماقالالار دا جازىپ تاستادى. ونىڭ بەر جاعىنداعى ۇلىبريتانيانىڭ كىشكەنتاي عانا لانكاستەر قالاسىندا قىتاي زەرتتەۋ ورتالىعى بار. بۇل ورتالىقتا دا قىتايدىڭ ورتا ازيا ەلدەرىمەن بايلانىسىن زەرتتەۋ جۇمىستارى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. الدىڭعى قاتاردا قازاقستان تۇر. وسى زەرتتەۋشىلەردىڭ ەڭبەكتەرىن ساراپتاپ وتىرساق, كوبىنىڭ پىكىرى قازاق-قىتاي اراسىندا ديپلوماتيالىق اراقاتىناستىڭ سيمۆوليكاسى باسىم دەگەنگە سايادى.
الەم • 16 قازان, 2023
ەلدە بەيبىت شەرۋ تۋرالى زاڭ ازىرلەنگەن كەزدە ساراپشىلار بىرقاتار دامىعان ەلدىڭ تاجىريبەسىن العا تارتىپ, ۇلگى قىلعان ەدى. وسىلايشا, ۇلىبريتانيا, گەرمانيا سەكىلدى مەملەكەتتەردىڭ بەيبىت شەرۋ تۋرالى ەرەجەلەرىنىڭ كەيبىر تۇستارىن نەگىزگە الا وتىرىپ, 2020 جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بەيبىت جينالىستاردى ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ءتارتىبى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى.
تەحنولوگيا • 21 تامىز, 2023
جاساندى ينتەللەكت جانە قاۋىپسىزدىك
«بۇگىندە الەم دەن قويىپ جاتقان جاساندى ينتەللەكت نەگىزىن بارلىق سالادا قولدانۋعا بولمايدى», دەيدى عالىمدار. الايدا جاساندى زەردەنى ءار سالا, ماماندىق تاجىريبەدەن وتكىزىپ جاتىر. بۇل تاجىريبە يگىلىككە اينالا ما, الدە قيىندىق تۋدىرا ما؟ زەرتتەۋشىلەردىڭ ءبىرى ونىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن ايتىپ قىزىقتىرسا, ەندى ءبىرى زيانىن مىسال ەتىپ, ساقتاندىرۋعا تىرىسادى. اسىرەسە جاساندى ينتەللەكت ءورشىپ بارا جاتقان قاقتىعىستاردى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن.
الەم • 03 مامىر, 2023
شەكارا اسقاننان كەيىن كەزدەيسوق وقيعاعا تاپ بولىپ, جازاتايىم جاعدايعا ۇشىراعان ەل ازاماتتارىنا قاتىستى كەز كەلگەن مالىمدەمەگە مەملەكەت بەيجاي قاراعان ەمەس. بۇل رەتتە ەلىمىزدىڭ شەتەلدەگى ەلشىلىكتەرى مەن ديپلوماتيالىق قىزمەت وكىلدەرىنىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە اتاۋىمىز كەرەك. ساياسي كەلىسىمدەر ارقىلى جۇزەگە اساتىن كۇردەلى ماسەلەدەن بولەك, ادام تاعدىرىنا قاتىستى قابىلداناتىن جەدەل شەشىمدەر ازاماتتاردىڭ ءومىرى مەن بوستاندىعىن ساقتاپ, قامتاماسىز ەتۋگە جول اشادى. سونداي وقيعالاردىڭ بىرەر مىسالىنا توقتالساق.
قۇقىق • 17 ءساۋىر, 2023
ەلىمىزدە 9 ميلليوننان اسا ەڭبەككە قابىلەتتى ادام بار. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل – ورتالىق ازيانىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى ۇلكەن كۇش. سوندىقتان بولار, ەلدە جۇمىس بەرۋشى مەن جۇمىسشى اراسىندا ەڭبەك داۋى ءجيى تىركەلەدى. «بۇعان ەڭ باستى سەبەپ – قۇقىقتىق ساۋاتسىزدىق», دەيدى زاڭگەرلەر. حالىقتىڭ باسىم كوپشىلىگى قىزمەتكە الىنىپ, ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تابىلۋىن ماقسات تۇتادى, ال ەڭبەك شارتىنىڭ تۇپكى بايىبىنا باراتىندار از. سول سەبەپتى دە ەڭبەك قۇقىعىنىڭ قانداي زاڭدارمەن قورعالاتىنىن ءبىلىپ جۇرگەن ءجون.
ەكونوميكا • 12 ءساۋىر, 2023
رۋسيف حۋسەينوۆ, ساياسي ساراپشى: ەكى ەلدىڭ قارىم-قاتىناسى نىعايا بەرەدى
كۇنى كەشە تۇركى جانە كاۆكاز ەلدەرىنىڭ نازارى قازاقستان مەن ازەربايجانعا اۋدى. ويتكەنى ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ رەسمي ساپارمەن ەلگە كەلدى. وسىعان وراي ساراپشىلار ەكى ەلدىڭ قارىم-قاتىناسىن سارالاپ, جوعارى باعا بەردى. ماسەلەن ازەربايجان ساياسي ساراپشىسى رۋسيف حۋسەينوۆ «وسى كەزگە دەيىن ساياسي, ەكونوميكالىق, مادەني سالالاردا تىعىز بايلانىس ورناتقان قوس مەملەكەتتىڭ اراسىنا ەشقاشان سىزات تۇسكەن ەمەس» دەگەن پىكىر ءبىلدىرىپ, «The Politicon» ساياسي-عىلىمي جۋرنالىندا «ازەربايجان-قازاقستان قارىم-قاتىناسى: قازىرگى جاعدايى مەن بولاشاعى» اتتى ماقالاسىن جاريالادى. ماقالادا ساراپشى كاۆكاز ەلدەرىنىڭ ىشىندە قازاقستانمەن تىعىز ارىپتەس ءارى دوس ەلگە اينالعان ازەربايجان عانا ەكەنىن ايتادى.
قازاقستان • 03 ءساۋىر, 2023
ءتىلدى دامىتۋعا سونى سەرپىن قاجەت
مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ اياسىن كەڭەيتۋدى زور ماقسات تۇتقانىمىزعا دا وتىز جىلدان استى. ءتىل ساياساتىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا ءاردايىم نازار اۋدارىپ وتىرۋ, سول ارقىلى ۋاقىت اعىمىنا ساي تۋىندايتىن جاڭا مۇمكىندىكتى ايقىنداۋ ونىڭ مارتەبەسىن, قولدانۋ اياسىن كەڭەيتەرى ءسوزسىز. ءتىلشى-عالىمدار, جالپى ءتىل جاناشىرلارى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيتىن وسى ورتاق ماسەلەگە بايلانىستى وي-پىكىرلەرىمەن بولىسكەن ەدى. وسىعان وراي مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قازىرگى جاي-كۇيى مەن ونى دامىتۋ تۋراسىندا بىرقاتار ءتىل جاناشىرىنىڭ دوڭگەلەك ۇستەلدە ورتاعا سالعان وي-پىكىرىن ۇسىنۋدى ءجون سانادىق.
مەرەكە • 22 ناۋرىز, 2023
بۇۇ ناۋرىزى: الەمدى ۇيلەستىرەتىن مەيرام
شىعىس جانە تۇركى حالىقتارىنىڭ جاڭا جىل باسى – ناۋرىز مەيرامىن تويلايتىن ادام قاراسى جىلدان-جىلعا كوبەيىپ كەلەدى. ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, بيىل بۇل مەرەكەنى الەمدە 300 ميلليون ادام اتاپ ءوتىپ جاتىر. ويتكەنى ناۋرىز بەيبىتشىلىك, تەڭدىك, قۇقىق سەكىلدى ادامزاتقا ورتاق قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاپ, الەم حالقىن ءبىر بولۋعا شاقىرادى. بۇۇ شتاب-پاتەرىندە ناۋرىز مەرەكەسى كەڭىنەن تويلاندى.
سايلاۋ • 16 ناۋرىز, 2023
سايلاۋ: ساياسي رەفورمالاردىڭ قورىتىندى كەزەڭى
«ادىلەتتى قازاقستانعا جاڭا سايلاۋ جۇيەسى مىندەتتى تۇردە قاجەت» دەيدى ساراپشىلار. ويتكەنى ول تىكەلەي ەل بولاشاعى مەن سىندارلى ساياسي شەشىمدەردىڭ قابىلدانۋىنا اسەر ەتەتىن فاكتورعا اينالدى. مۇنى پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا ايتىپ, سايلاۋدىڭ ماقساتى مەن مىندەتىن, بۇعان قوسا وتكىزۋ ۋاقىتى مەن جۇيەسىن ايقىنداپ بەرگەن ەدى. مەملەكەت باسشىسى ەلدە ارالاس سايلاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋدى قۇپ كورىپ, پروپورتسيونالدى جانە ماجوريتارلىق سايلاۋ جۇيەسىن بىرگە قولدانۋدى ۇسىندى.
قازاقستان • 13 ناۋرىز, 2023
يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ قالاي جۇزەگە استى؟
وسىدان 30 جىل بۇرىن قازاقستان يادرولىق قارۋدى قولدانۋعا قارسىلىق تانىتىپ, بەيبىتشىلىك جولىن تاڭدايتىنىن جاريالادى. بىردەن اتوم بومباسىن تاراتپاۋ تۋرالى شارتقا قوسىلدى. ەلدىڭ يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ حرونولوگياسىن زەردەلەسەك, قازاق ەلى وسىلايشا الەمدەگى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدى نىعايتۋعا نەگىز بولار بىرەگەي شەشىم قابىلداعانىن كورەمىز. بۇل ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتتاعى ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرمەك.
