دۇيسەنالى الىماقىن
دۇيسەنالى الىماقىن«Egemen Qazaqstan»
158 ماتەريال تابىلدى

تاربيە • 27 مامىر, 2025

بالانى كىم تاربيەلەيدى؟

بالا تاربيەلەۋ – الىمساقتان بەرى ادام ومىرىندەگى ەڭ ماڭىزدى ءىس. بالا تاربيەسى ءۇشىن باسى اۋىرىپ, بالتىرى سىزداماعان اتا-انا كەمدە-كەم شىعار. ال وسى تاربيەنىڭ وزەگىندە اسىل ءۇمىتتىڭ, جارقىن بولاشاققا دەگەن ۇمتىلىستىڭ نەگىزى جاتىر. ۇلتىمىز ەجەلدەن ۇرپاق باۋلۋ ىسىنە باسا نازار اۋدارعان. قاداۋ-قاداۋ عاسىرلاردان بەرگى جيناعان تاجىريبەلەر مەن ۇلتتىق سالت-سانا, حالىقتىق ءداستۇردىڭ وزىعى دا سول بالا تاربيەسىنە جۇمسالعانى راس.

سۇحبات • 22 مامىر, 2025

لۋيس فرانتسيسكو مارتينەس مونتەس: يسپانيانىڭ قازاقستانعا قىزىعۋشىلىعى ورتا عاسىرلاردان باستالدى

حالقىمىزدا «ەلدەستىرمەك – ەلشىدەن» دەگەن جاقسى ءسوز بار. وسى ءسوزدىڭ اياسىنا ديپلوماتيالىق سالاداعى تۇلعالاردىڭ بۇكىل بولمىسى مەن ءبىتىمى سىيىپ-اق تۇر. جاقىندا يسپانيا كورولدىگىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى لۋيس فرانتسيسكو مارتينەس مونتەسپەن سۇحباتتاسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. سۇحبات بارىسىندا ول قوس ەلدىڭ مادەني بايلانىستارى مەن الدا جۇزەگە اساتىن جوبالار تۋرالى ايتىپ بەردى.

الەم • 20 مامىر, 2025

ChatGPT-مەن رومان جازعان الەم جازۋشىلارى كىمدەر

شىنى كەرەك, قازىرگى ادەبيەتكە ChatGPT ارالاسىپ كەتتى. از عانا ۋاقىت ىشىندە اتالعان ءونىم ءار سالاعا ءوز ىرقىن جۇرگىزە باستادى. ءبىز بۇگىن جاھاندىق ادەبيەتتە ChatGPT ارقىلى شىعارما جازعان بىرنەشە قالامگەر تۋرالى ايتپاقپىز, دەپ جازادى Egemen.kz.

تاريح • 15 مامىر, 2025

نەلسون فەلل ءھام قازاق دالاسى

«سۇلتان جاڭگىردىڭ ءتورت مىڭ جىلقىسى بار, جۇمابەك سۇلتاندا ەكى مىڭ, ال ادام بايدا ءۇش مىڭ جىلقى بار, ال ءسىز بەس-اق جىلقىم بار دەيسىز! سوندا نەشە قويىڭىز بار؟

وشپەس داڭق • 09 مامىر, 2025

مانشۇك ەسىمى – اقش مۇراعاتىندا

سوعىس پەن ساياساتقا تەڭ ارالاسقان ۋينستون چەرچيلل بىردە «سوعىس دەگەن – شىن مانىندە ورەسكەل قاتەلىكتەردىڭ كاتالوگى» دەپتى. سوعىس دەسە, ءالى كۇنگە دەيىن كەڭسىرىگىمىز اشىپ, جونىمىز مۇزداپ, كوزىمىز جاساۋرايتىنى انىق. ول نەنىڭ قايعىسى, نەنىڭ شەر-شەمەنى ەكەنى دە تۇسىنىكتى. دالاسىنان قىمىز ءيسى بۇرقىراپ, ساي-سالاسىندا ءتورت ت ۇلىگى شۇرقىراپ جاتاتىن حالقىمىزدىڭ دا جاھاندىق ۇرىستارعا قاتىسى كوپ. قاتىسى بولماي شە؟ قۇدايدان ءبىر, ادامنان ەكى سۇراپ العان بىلەكتى ۇلى مەن ىزەتتى قىزدارى كەنەتتەن سوعىس شەبىنە اتتانىپ كەتە باردى.

وشپەس داڭق • 09 مامىر, 2025

قوشقارباەۆتى نەمىستەر نەگە بىلمەيدى؟

وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن جاس نەمىس قالامگەرى ارتۋر ۆاي­گاندپەن سويلە­سىپ وتىر­عا­نىمدا, ونىڭ راقىمجان قوشقارباەۆ تۋرالى ىزدەنىپ جۇرگەنىن ءبىلدىم. تاريحتى جاقسى بىلەتىن ارىپ­تە­سىمىزگە سول ساتتە قولقا سالىپ, قازاقتىڭ باتىر ۇلى تۋ­­رالى زەرتتەۋىن نەگىز ەتىپ, ءوز كوز­قاراسىن جازىپ بەرۋىن ءوتىندىم.

عىلىم • 18 ءساۋىر, 2025

پروفەسسور گريننىڭ شاكىرتى

جاڭاشىل عالىمداردىڭ ەڭبەكتەرى ارقىلى ءبىز الەمدى باسقاشا تانيمىز. بۇل ءۇردىس قازاق عالىمدارىنا دا ءتان. بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتەتىن سونداي جاس عالىمنىڭ ءبىرى – فوتوەلەكترلىك جانە بالامالى ەنەرگەتيكا سالاسى بويىن­شا PhD نۇرسۇلتان مۇساحان ۇلى.

مەرەكە • 10 ءساۋىر, 2025

ناۋرىز مەرەكەسى ۆاشينگتوندا تويلاندى

سان عاسىردان بەرى كەلە جاتقان ناۋرىز مەرەكەسى قازىرگىدەي گۇلدەنگەن زاماندا الەمدەگى الپاۋىت ەلدەردىڭ استانالارىندا دا تويلانىپ جاتقانى سۇيسىندىرەدى.

الەم • 09 ءساۋىر, 2025

ۇلتتى تانۋ مەن تانىتۋ

شەتەلدە جۇرگەن ءار قازاق تۋعان حالقىنىڭ ەلشىسى بولۋى كەرەك. ولار كۇندەلىكتى ءىس-ارەكەتىندە, ءسوز-سويلەمىندە, وتباسى سال­تىن­دا قازاقتىڭ مادەنيەتىن, ءداستۇرىن باسقالارعا تانىس­تىرا الاتىن بولسا قۇبا-قۇپ. وسى تۇستا ويىما جاپوندار قالاي ءوز مادەنيەتىن وزگەلەرگە تانىتا الدى دەگەن زاڭدى ساۋال كەلدى. ءوز ويىمدى بىلاي تارقاتتىم. جاپوندار مادەنيەتىن الەمگە تانىتۋدا بىرنەشە نەگىزگى فاكتورعا سۇيەندى. ولار ءداستۇر مەن زاماناۋي تەحنولوگيا­نى ۇيلەستىرە وتىرىپ, ۇلتتىق ەرەكشەلىگىن جاھاندىق دەڭگەيدە ناسيحاتتادى.

سۇحبات • 08 ءساۋىر, 2025

سەرىك مەيىرمانوۆ: جاپون جۇرتىنان ۇيرەنەرىمىز كوپ

قاداۋ-قاداۋ عاسىرلاردان بەرگى بابالاردىڭ ءۇمىتىن جالعاعان كوشەلى ۇرپاقتىڭ جاڭا زاماندا عىلىم مەن بىلىمگە ىنتىزار بولۋى دا زاڭدىلىق. تاعىلىمدى جۇرتپەن تەرەزەمىز تەڭەسۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن بىزگە كەرەگى عىلىم. سول ءۇشىن دە ۇلى اباي «عىلىم تاپپاي ماقتانبا» دەسە, ونىڭ ءتول شاكىرتى شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى «عىلىمسىز ادام – حايۋان» دەپ اشىق ايتتى. ال وسىدان كەيىن عىلىم جولىن قۋماۋعا قازاق بالاسىنىڭ قانداي قاقىسى بار؟ جاقىندا جاپونيادا جيىرما جىلدان بەرى تۇرىپ جاتقان سەرىك مەيىرمانوۆ سول ەلدەگى ريتسۋمەيكان ازيا-تىنىق مۇحيتى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (APU) ۆيتسە-پرەزيدەنتى لاۋازىمىنا تاعايىندالعانىن ەستىدىك. مۇندايدا بابالارىمىز «بوركىمىزدى اسپانعا اتىپ قۋاندىق» دەيدى ەمەس پە. شىنى كەرەك, ءبىز دە سويتتىك. سويتتىك تە, كۇنشىعىس ەلىندەگى عالىمعا كۇن قۇرعاتپاي قۇتتى بولسىن ايتىپ, كوكەيىمىزدە جۇرگەن ساۋالدارعا جاۋاپ الدىق.

ياندەكس.مەتريكا