باسىلىم • 07 ناۋرىز, 2025
گونكونگ جۋرنالى ۇلىقبەك اقىن تۋرالى
كەيىنگى كەزدەرى ەلىمىزدىڭ ادەبي تىنىس-تىرشىلىگىندە ايتارلىقتاي جاڭالىقتار بار. سونىڭ ءبىرى – مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەتتىڭ ءومىربايانى مەن سۋرەتى «گونكونگ ادەبيەتى مەن ونەرى» جۋرنالىنىڭ مۇقاباسىنا باسىلىپتى. اتالعان الپاۋىت باسىلىم 2025 جىلدىڭ ءبىرىنشى سانىن ۇلىقبەك ەسداۋلەتتىڭ شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋمەن باستاعانى – ادەبيەتىمىز ءۇشىن ۇلكەن جاڭالىق.
سۇحبات • 04 ناۋرىز, 2025
جين نودا: قازاق حاندارى مەن تسين يمپەرياسىنىڭ بايلانىسى تىم تەرەڭ
وتكەن جىلى قولىما توكيو شەت تىلدەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى جين نودانىڭ «رەسەي مەن تسين يمپەريالارى اراسىنداعى قازاق حاندىقتارى: XVIII-XIX عاسىرلارداعى ورتالىق ەۋرازيا حالىقارالىق قاتىناستارى» اتتى زەرتتەۋ ەڭبەگى ءتۇستى. ءوز تاريحىمىزعا قاتىستى بولعان سوڭ, ءبىر دەممەن وقىپ شىقتىم. اتالعان كىتاپتا قازاق حانى ابىلاي مەن وزگە سۇلتانداردىڭ تسين يمپەراتورىنا جازعان حاتتارى تۋرالى باياندالادى. جاقىندا جين نودامەن حابارلاسىپ, كوكەيىمىزدە جۇرگەن سۇراقتاردى قويدىق.
تانىم • 28 اقپان, 2025
اۋستراليا گازەتتەرى قازاقتار تۋرالى نە جازدى؟
زەرتتەۋ تاقىرىبىمىزعا بايلانىستى مۇحيتتىڭ ارعى جاعىندا, اقش-تا ءتۇرلى كىتاپحانالاردى اقتارىپ, ارحيۆتەرگە بارعاندا ەلەۋسىز قالدىرا المايتىن سان ءتۇرلى قىزىقتى مالىمەت كەزدەستىردىك. سولاردىڭ ءبىرى – سوناۋ الىستاعى اۋستراليا گازەتتەرىندەگى ۇلتىمىز تۋرالى جازبالار. وسى ورايدا 1850 جىلدان 1901 جىلعا دەيىن جارىق كورگەن اۋسترالياداعى «The Northern Herald», «Tribune», «The Menzies Miner» گازەتى مەن سيدنەيدەن شىعاتىن «Mirror» گازەتىندە جاريالانعان كەيبىر دەرەكتەردى وقىرمانعا ۇسىنۋدى ءجون كوردىك.
عىلىم • 27 اقپان, 2025
قىزدى وقىتساڭ, ۇلتتى تاربيەلەيسىڭ
كەيىنگى جىلدارى جاستار عىلىمعا كوپتەپ كەلە باستادى. ويتكەنى جاس عالىمدارعا مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن قولداۋ كورسەتىلىپ وتىر. گرانت سانى ارتتى. ايتالىق, «جاس عالىم» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 2023–2025 جىلدارعا ارنالعان عىلىمي جانە (نەمەسە) عىلىمي-تەحنيكالىق جوبالار بويىنشا گرانتتىق قارجىلاندىرۋ كونكۋرسىنا 86 ميلليارد تەڭگە ءبولىندى. وسىنداي قولداۋعا يە بولعان جاس عالىمنىڭ ءبىرى – PhD, قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور رەگينا اندەكينا.
پىكىر • 21 اقپان, 2025
ءپىل سوزدىگى بار, جىلقى سوزدىگى شە؟
عىلىم كەيدە ەشتەڭەگە باعىنبايتىن ەرەجەلەردەن تۇراتىنداي ەلەستەيدى. ءبىز ءومىر ءسۇرىپ جاتقان مىنا عالامدا ءار ادام وزىنشە جاڭا تىنىس اشقىسى كەلەدى. الدەنەگە جاڭا كوزقاراسپەن قاراۋدى ۇناتادى. سول ءۇشىن دە عىلىمنىڭ ءبىر اتى – ىزدەنىس دەگەنىمىز دۇرىس بولار.
كينو • 21 اقپان, 2025
ەۋروپادا اۋەزوۆ تۋرالى فيلم ءتۇسىرىلدى
كەيىنگى كەزدەگى كەرەمەت جاڭالىقتىڭ ءبىرى – زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى سوناۋ باتىس ەلدەرىندە دەرەكتى ءفيلمنىڭ جارىق كورۋى بولماق.
سۇحبات • 20 اقپان, 2025
چەللي فايەرۆازەر - ۆەگا: «ارعى قازاق ميفولوگياسى» اعىلشىنتىلدى عالىمداردى قىزىقتىرادى
قازاق قالامگەرلەرىنىڭ روماندارى شەتەل اسىپ, اعىلشىنتىلدى وقىرمانعا تام-تۇمداپ بولسا دا جەتىپ جاتقانى قۋانتادى. وسىدان ءتورت جىل بۇرىن جازۋشى تالاسبەك اسەمقۇلوۆتىڭ ء«تالتۇس» رومانى امەريكادا جارىق كورگەن. امەريكالىق اۋدارماشى چەللي حانىممەن سول ساتتە تانىسقان ەدىك. قازاق ادەبيەتىندەگى جاۋھار تۋىندىلاردى مۇحيتتىڭ ار جاعىنداعى ەلدىڭ تىلىنە اۋدارعان ول ميفولوگ عالىم سەرىكبول قوندىبايدىڭ 4 تومىن اعىلشىن تىلىنە اۋدارۋدى اياقتاپتى. قۋانعانىمىزدى ايتىپ, ونىمەن از-كەم اڭگىمەلەستىك.
جادىگەر • 15 اقپان, 2025
ماڭعىستاۋ وبلىستىق س.قوندىباي اتىنداعى مەموريالدىق مۋزەي قورىنا 70 جىل بۇرىنعى جىلقى تەرىسىنەن جاسالعان سالي ورازباي ۇلىنىڭ قاۋعاسى مەن شىعىر دوعالاعى تاپسىرىلدى. بۇل جادىگەر جاقىن ارادا اشىلاتىن «ماڭعىستاۋناما» اتتى جاڭا ەكسپوزيتسيا زالىنداعى قۇدىقشىلارعا ارنالعان ارنايى ورىنعا قويىلماق.
عىلىم • 14 اقپان, 2025
عىلىمدا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ءباسى قاشان ارتادى؟
عىلىم – ەلدىڭ وركەنيەتتىك دەڭگەيىن انىقتايتىن باستى كورسەتكىش. ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك العانىنا 30 جىلدان اسسا دا, عىلىم سالاسى ءالى كۇنگە دەيىن مەملەكەتتىك تىلدە سويلەي الماي وتىر. كوپتەگەن حالىقارالىق فورۋم مەن عىلىمعا قاتىستى باسقوسۋ, جينالىس نەگىزىنەن ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە وتەدى. مەملەكەتتىك تىلدەگى عىلىمي ەڭبەكتەردىڭ ازدىعى, تەرمينولوگياداعى بىرىزدىلىكتىڭ جوقتىعى, قازاق تىلىندە جازىلعان زەرتتەۋلەردىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالماۋى – بۇل سالانىڭ ەڭ وزەكتى ماسەلەسى. ەندەشە, قازاق عىلىمى قاشان قازاقشا سويلەيدى؟ ءبىز وسى ساۋالدى عالىمدارعا قويعان ەدىك. اتالعان سۇراققا ۇعا اكادەميگى, تەرمينتانۋشى شەرۋباي قۇرمانباي ۇلى, پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى عىلىمي-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق ورتالىعىنىڭ باسشىسى, PhD انار مۇحتاروۆا, عىلىمي قىزمەتكەر دانيار ەرلان ۇلى, دوكتورانت ءمادينا شەڭگەلباي تاراپىنان بەرىلگەن جاۋاپتاردى وقىرمان نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز.
زەردە • 13 اقپان, 2025
ءبارى «Apple» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى تيم كۋكتىڭ تانىمال لەكتسياسىن تىڭداۋدان باستالدى. ونىڭ ماسساچۋسەتس تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىنىڭ 2017 جىلعى ءبىتىرۋشى تۇلەكتەرىنە وقىعان لەكتسياسى مەنى بەيجاي قالدىرمادى. باس-اياعى 16 جارىم مينۋتتىق باياندامادا ول قازىرگى زاماننىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى تەحنولوگيالىق ءوندىرىس پەن وعان ادامزاتتىڭ قارىم-قاتىناسى تۋرالى ايتتى.
