جانىبەك ءاليمان
جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
268 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • 07 ءساۋىر, 2022

توپىراقتىڭ ءيىسى

وتكەندە اۋىلعا بارعانمىن, ءساۋىردىڭ ەكىسى كۇنى. وعان دەيىن قار كوبەسى سوگىلىپ, جەر قارايا قويماعانىن ارقا جۇرتشىلىعى جاقسى بىلەدى. بىراق ءبىرىنشى ساۋىردەن كۇن جىلىپ بەرگەن. ەكىسى ەرتەلەتىپ وتارباعا وتىرىپ, ءتۇس اۋا تامبۋردان سەكىرىپ تۇسسەم, توپىراقتىڭ ءيىسى بۇرق ەتە قالدى. قار سۋىمەن كوتەرىلگەن جەردىڭ ءيىسى قانداي, ءا؟! كەۋدە تۇسىم كوتەرىلىپ, القىنىپ كەتتىم بە, تولقىنىپ كەتتىم بە, بىلمەيمىن. ايتەۋىر كەۋدەم كوتەرىلىپ, ءىشىم الاي-دۇلەي بولعانىن بىلەم. قاراپتان-قاراپ ءجۇرىپ توپىراقتىڭ ءيىسىن ومىرىمدە تۇڭعىش سەزگەندەيمىن. نە سۇمدىق دەسەڭىزشى؟! نەشە جىل وسى اۋىلدىڭ توپىراعىنا اۋناپ, شاڭىنا كومىلىپ وسكەندە سەزىنبەگەن عالامات كەۋدەمدى كوتەرىپ جىبەرگەنىنە تاڭمىن. ابدەن ساعىنىپ قالىپپىن دەيتىن ەمەس, اۋىلىنا ءجيى باراتىن ەكى ادام بولسا, ءبىرى – ءبىز.

رۋحانيات • 06 ءساۋىر, 2022

جالعىزدىقتان باستالعان ءومىر

ولەڭ ءوزىڭدى الداۋ ءۇشىن ەمەس, ءوز جانىڭدى جالداۋ ءۇشىن كەرەك شىعار. بالكىم, ودان دا زور وتكەلدەرگە جول اشۋ ءۇشىن؟ ءوز جانىڭا ءۇڭىلىپ, «جۇرەگىڭنىڭ تەرەڭىنە بويلاعاننان» اسقان نە حيكمەت بولۋى مۇمكىن, بىراق؟ ادام بىرتە-بىرتە ءوزىن تاني باستاعاندا قۇدايعا ءبىر تابانداپ جاقىنداي تۇسەدى دەسەدى. ال ادالدىق پەن شىندىقتىڭ جولىن تۇتقاندارعا ءومىر قاشاندا جەڭىل سوقپاعانى تاريحتان ءمالىم. بۇگىندە سولاي. الايدا ولاردىڭ جازىعى نە؟ اركىم ءارتۇرلى بايىپتاۋعا تىرىسقانىمەن, انىعىن ەشكىم ايتا المايدى. انىعىنا جەتىپ ايتقان ادامدى تالاپ جەپ قويۋى دا مۇمكىن كوپشىلىك.

قازاقستان • 06 ءساۋىر, 2022

قولجازبالار مەن سيرەك كىتاپتار تانىستىرىلدى

تاياۋدا نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى رەسپۋبليكالىق «ازىرەت سۇلتان» مەشىتىندە اشىلعان سيرەك كىتاپتار مەن قولجازبا ەڭبەكتەر كورمەسى ءوز جۇمىسىن اياقتادى.

ونەر • 05 ءساۋىر, 2022

«كوردىڭ بە ەكى بالا ات قاراعان؟..»

ءبىر ەلدىڭ ءانى ءتۇپتىڭ تۇبىندە بىرەۋدىڭ ءانى ەكەنى بەلگىلى ەمەس پە؟ ايتقان ءسوزى, سالعان ءانى حالىقتىڭ يگىلىگىنە اينالىپ كەتكەن اۆتوردان باقىتتى كىم بار؟ مىسالى: بۇگىنگى حالىق اندەرى, شىعارۋشىلارى ۇمىتىلعان عاشىقتىق, باتىرلىق جىرلار, تاعىسىن تاعى. بۇرىننان ەل ىشىنە كەڭىنەن تاراپ كەتكەن «مۇحيدا-شايبان» ءانى سول قاتارداعى تۋىندى دەپ بىلەمىز.

ادەبيەت • 04 ءساۋىر, 2022

وكسىگەن ءومىر

بۇل تۋرالى قانشاما شىعارما بار, قانشاما اڭىز, ءاپسانالار ۋاقىت قۇرساعىن كەڭىتىپ, ادەبيەتتە قاداۋ-قاداۋ تۋىندىلار جازىلدى. شىر ەتكەن ءسابيدىڭ قىرىق كۇندىك شىلدە سۋىنان باستاپ دۇنيە سالعانداعى مەيرام سۋىنا دەيىنگى ارالىقتا قالاي ءومىر ءسۇردى, ادامدىق انتىنا تۋ ەتىپ, ادالدىق سەرتىن ۇستادى ما, الىس جاقىنعا نەسىمەن جۇعىمدى بولدى, باسقانى بىلاي قويعاندا ءوز باعاسىنا جەتتى مە, سوڭىنا قانداي ءىز قالدىردى, وسىنىڭ ءبارىن ساراپقا سالعاندا, ادام بالاسىنىڭ قادىر-قاسيەتى دەگەن جالعىز اۋىز سوزگە سياتىن سەكىلدى. قازاق قارنىنىڭ اشقانىنا ەمەس, قادىرىنىڭ قاشقانىنا جىلايتىن حالىق ەدى عوي.

قوعام • 31 ناۋرىز, 2022

«گيتلەردىڭ قالدىعى...»

«گيتلەردىڭ قالدىعى» دەپ وتىراتىن. مەن تۇسىنە بەرمەسەم دە, ۇيگە كەلىپ ۇلكەندەرگە ايتسام, ىشەك-سىلەسى قاتا كۇلەتىن. كەيىنگى ءبىر ايدىڭ كولەمىندە بالا كۇنگى باستان وتكەرگەن وسى اڭگىمە ەسىمە ءتۇسىپ ءجۇر. الەمدە بولىپ جاتقان قۇبىلىس اتاۋلى بالا كەزدە-اق باسىمىزدان ءوتىپ جاتپاسا دا, قالت-قۇلت ەتكەن ۇشقىندارى ءسوز ارقىلى ساناعا ءىزىن سالا باستاعان ەكەن-اۋ. «گيتلەردىڭ قالدىعى» دەگەن ءسوز 4-5 سىنىپتا وقيتىن بالانىڭ ساناسىنا توڭكەرىس جاساماعاندا شە؟

اباي • 30 ناۋرىز, 2022

ابايدىڭ اماناتى

«بىلىمدىدەن ايامان ءسوزدىڭ مايىن, التى ولەڭمەن ءبىلدىردىم ءاننىڭ جايىن» دەپ كەسىپ ايتادى حاكىم اباي. اقىن قازاق ءانى مەن ولەڭى قالاي ورىستەۋى كەرەك دەگەن ماقساتتا ناقتى جۇمىس ىستەپ, وعان ءوزى باستاپ كىرىسكەنىن بايقاۋ قيىن ەمەس. 2016 جىلى «جالىن» باسپاسىنان شىققان اباي شىعارمالارىنىڭ ەكى تومدىق تولىق جيناعىن ءسۇزىپ شىققاندا, سول التى ولەڭىن تۇگەندەگەن بولدىق.

ادەبيەت • 22 ناۋرىز, 2022

«التىن كۇرەكتەي» ايگىلى ءان

«ناۋرىز ايى تۋعاندا,توي بولۋشى ەدى بۇل ماڭدا» دەپ باستاپ جىبەرسە, ءسىز دە ءاندى ءىلىپ اكەتەسىز. اۋەلى ولەڭى تۋعان بۇل ءان وسىلاي تۇتاسىپ تۇسە سالعان ءتارىزدى. اۋەنى مەن ولەڭى كىرىگىپ كەتكەنى سونشا, قازىر ءسوزىن جەكە جىر رەتىندە وقۋ قيىنداۋ. بىردەن ءانى باۋراپ الىپ كەتەدى.

رۋحانيات • 15 ناۋرىز, 2022

مارتتىك قارتتىققا قارامايدى

ول كىسىلەر اۋىل ىرگەسىندەگى قورىمداردان توپىراق تومپايتقالى قاشان؟! مارقاش (مارحابا) اپا بەرتىندە, 2020 جىلدارعا تامان اتتانسا, يمەكەڭ, يمانجان اقساقال توقسانىنشى جىلداردىڭ اياق شەنىندە جونەلدى-اۋ دەيمىن. ءبىز وندا جەتى-سەگىز جاسار بالامىز. اۋىلدىڭ ەكى قارياسى دا جاقسى ەسىمدە. يمەكەڭ ولە-ولگەنشە اتتان تۇسپەي كەتتى. توقساننىڭ بىرنەشەۋىنە كەلىپ قايتتى. اياق ارتىپ جۇرگەن اتىن بالاسى سىرتىنان ساتىپ جىبەرىپتى.

ادەبيەت • 13 ناۋرىز, 2022

ماعجاننىڭ ولەڭى, جايىقتىڭ دەرەگى

جازۋشى جايىق بەكتۇروۆتىڭ «ەنەدەن ەرتە ايىرىلعان ءتول سەكىلدى» اتتى شىعارمالار جيناعىن كورگەن دە, كورمەگەن دە بار شىعار. جازۋشىنىڭ كوزى كەتكەننەن كەيىن نۇرماحان ورازبەكتىڭ قۇراستىرۋىمەن شىققان ەڭبەككە ءارتۇرلى ادەبي ماقالالار مەن تاريحي بايىپتاۋلار توپتاستىرىلعان. جاۋىردى جابا توقىماي, قوعامدىق سانانىڭ استارىنا اينالعان ساياسي جاعدايلاردىڭ تونىن تەرىس اينالدىرىپ كورسەتە بىلگەن قۇندى ەڭبەك دەر ەدىك.

ياندەكس.مەتريكا