رۋحانيات • 27 قازان, 2020
قاجىمۇقان جەرىنەن – قاجىمۇقان ەلىنە
كەلەسى جىلى كۇش اتاسى, ۇلكەن اقىن سىرباي ماۋلەنوۆشە ايتساق, «تاستاردى تاستارعا ۇرعان ءتۇيىر كورمەي, تۇپ-تۇتاس جۇدىرىعى ديىرمەندەي, توقپاق سان, شومبال كەۋدە, شور-شور يىق, تۇتقاسى بولسا جەردى ۇيىرگەندەي» دالانىڭ بۇلشىق ەتى قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولادى ەكەن. وسى داتالى مەرەكەگە بايلانىستى بالۋاننىڭ سوڭعى تىنىسى ءۇزىلىپ, جامباسى جەرگە تيگەن ولكەنىڭ تۇرعىندارى, ياعني وڭتۇستىكتىك اعايىندار «قاجىمۇقان جەرىنەن – قاجىمۇقان ەلىنە» اتتى جوبا جاساپ, الدا بولاتىن بالۋاننىڭ مەرەيتويىن حالىقارالىق دەڭگەيدە, ءارى تانىم-تاربيەلىك تۇرعىدان استا-توك توي ۇلگىسىندە ەمەس, تۇلعانىڭ ومىرىنەن كەلەر ۇرپاق ونەگە-ۇلگى الارلىق, سونىمەن قاتار سپورتشى جاستار ادالدىق پەن وتانسۇيگىشتىك رۋحىن بويىنا سىڭىرەرلىك ماقساتتا بولسا دەگەن مىندەت قويىپ وتىرعان كورىنەدى.
تاريح • 27 قازان, 2020
اۋەلى كوشىم حاننىڭ قايدان شىققانى تۋرالى تاريحي مالىمەتتەرگە كوز جۇگىرتسەك, ونىڭ ءسىبىردى باعىندىرۋداعى باستى جورىعى قاراوتكەل ءوڭىرى ەسىل بويىنان باستالدى دەۋگە نەگىز بار. بۇل – ءالى مامان تاريحشى زەرتتەۋشىلەر تاراپىنان ءبىر ىزگە تۇسپەگەن تاقىرىپ.
تانىم • 27 قازان, 2020
قازاق حالقىنىڭ مەرگەندىك ونەرى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسىدان ەكى جىل بۇرىن جارىق كورگەن « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسىندا: «بابالارىمىز شاپقان اتتىڭ ۇستىنەن ساداق تارتۋدى بارىنشا جەتىلدىردى. سوعان بايلانىستى قارۋدىڭ قۇرىلىمى دا وزگەرىپ, كۇردەلى, ىڭعايلى ءارى قۋاتتى بولا ءتۇستى. ماساعىنا قاۋىرسىن تاعىلىپ, مەتالمەن ۇشتالعان جەبە بەرەن ساۋىتتى تەسىپ وتەتىن كوبەبۇزارعا اينالدى» دەيدى. وسى ورايدا, حالقىمىزدىڭ ەجەلگى جاۋىنگەرلىك ونەرى ساداق تارتۋ نەمەسە جامبى اتۋ ونەرى جايلى مالىمەتتەردى ۇسىنىپ وتىرمىز.
رۋحانيات • 23 قازان, 2020
وتكەن جىلدىڭ تامىز ايىندا جەزقازعان وڭىرىندە ۇيىمداستىرىلعان « ۇلىتاۋ- 2019» حالىقارالىق تۋريزم فورۋمىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ شىڭعىس حاننىڭ ۇلكەن ۇلى, التىن وردانىڭ نەگىزىن قالاعان جوشى حان ەسىمىن ۇلىقتاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە توقتالىپ: «ونىڭ تاريحي تۇلعاسىنا الەمنىڭ نازارىن اۋدارىپ, كەسەنەسىن مادەني تۋريزم نىسانىنا اينالدىرۋ – وتە ماڭىزدى مىندەت», دەگەن ەدى. دەمەك, ۇلت تاريحىندا ورنى زور تۇلعا, قازاق ەتنوسىنىڭ مەملەكەتتىك نەگىزىنىڭ قالانۋىنا سۇرلەۋ سالعان جوشى حان تۋرالى دەرەكتەر وتكەن تاريحىمىزدىڭ وزەگى ىسپەتتەس. وسى ورايدا, ورتا عاسىر داۋىرىنە قاتىستى وقيعالاردىڭ بىلگىر مامانى, جوعارىدا مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, بۇگىنگى قازاق مەملەكەتتىگىنىڭ قالىپتاسۋىنىڭ ەجەلگى شارت-تالاپتارىن نەگىزدەۋشى ۇلى تۇلعا جوشى حان جايلى تولىمدى زەرتتەۋ جۇرگىزگەن تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى مارقۇم زاردىحان قينايات ۇلىنىڭ ەڭبەكتەرى وتە قۇندى. باسقاسىن بىلاي قويعاندا, 2001 جىلى جارىق كورگەن «موڭعول ءۇستىرتىن مەكەن ەتكەن سوڭعى تۇركى تايپالارى» اتتى مونوگرافياسى, 1999 جىلى جازىلعان «بىل ي پراۆدا ۆوكرۋگ رودوسلوۆنوي دجۋچي-حانا» زەرتتەۋ ەڭبەگى, بۇلاردىڭ سىرتىندا 2004 جىلى العاش باسپا بەتىن كورگەن «قازاق مەملەكەتى جانە جوشى حان» اتتى تىڭ تۇجىرىمدامالىق باعىتتا جازىلعان تۋىندىسى اتالعان تاقىرىپتى تەرەڭ قاۋزاعان ەڭبەكتەر ەكەنى انىق. ونىڭ سىرتىندا, الداعى ايدا زەرتتەۋشى-عالىمنىڭ 80 جىلدىعى ەسىك قاعىپ تۇر. جوعارىداعى وقيعالاردى ەسكەرە وتىرىپ, ءبىز جۋرناليستيكادا بۇرىننان بار رەتروسپەكتيۆالىق سۇحبات جانرىن جاڭعىرتۋ ماقساتىندا ز.قينايات ۇلىنىڭ ەڭبەكتەرىن پايدالانىپ, ۆيرتۋالدى اڭگىمە وربىتتىك.
سپورت • 23 قازان, 2020
نىسانا كوزدەۋ سپورت تۇرىنەن قازاق قىزدارى اراسىنان شىققان تۇڭعىش كسرو سپورت شەبەرى – گۇلشات احمەتقىزى مايلىباەۆا. بۇل كىسى 1931 جىلى 29 جەلتوقساندا الماتى قالاسىندا دۇنيەگە كەلىپتى. اتالعان سپورت ءتۇرى 1896 جىلى وتكەن تۇڭعىش ءى وليمپيا ويىندارى باعدارلاماسىنا ەنگەن. ال قازاقستاندا نىسانا كوزدەۋ سپورت ءتۇرى 1923 جىلدان باستاپ دامىپ كەلەدى.
رۋحانيات • 23 قازان, 2020
ءسۇلتانالى بالعاباەۆ: ءومىرىم قالامگەرلەر مەن قانداستار ورتاسىندا ءوتىپ جاتىر
– ءسۇلتانالى بازارباي ۇلى, ءسىزدى جۇرتشىلىق بەلگىلى جازۋشى-دراماتۋرگ جانە دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىندا جۇمىس اتقارعان قوعام قايراتكەرى دەپ بىلەدى. سوڭعى ۋاقىتتا ءباسپاسوز بەتىندە ت. جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى رەتىندە ءجيى كورىنىپ ءجۇرسىز. بۇگىنگى اڭگىمەنى وسى قىزمەتتەرىڭىزگە قاتىستى كوڭىلگە تۇيگەن وي-پىكىرلەردى ورتاعا سالۋدان باستاساڭىز.
سپورت • 22 قازان, 2020
بايگە تۇرلەرىنەن ەلباسى كۋبوگى ءوتتى
ەلوردانىڭ وڭتۇستىك-باتىس شەتىندە ورنالاسقان «قازانات» اتشابارىندا بايگەنىڭ ءتورت تۇرىنەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ كۋبوگى جولىنداعى جارىس ءوتتى.
جەڭىل اتلەتيكا • 20 قازان, 2020
الەمدەگى ەڭ جۇيرىك قىز (يامايكالىق ەنن شەللي فرەيزەر پرايس حانىم جايلى تولعاۋ)
قىسقا قاشىقتىقتا الەمدەگى ەڭ جۇيرىك جىگىت ۋسەين بولت بولسا, سول سياقتى الەمدەگى ەڭ جۇيرىك ايەل بولتتىڭ جەرلەسى ەنن شەللي فرەيزەر پرايس. ول وليمپيادانىڭ 2 جانە الەم چەمپيوناتىنىڭ 9 دۇركىن (2014 جىلى سوپوتە قالاسىندا جابىق كەشەندە وتكەن الەم چەمپيوناتىن قوسا ەسەپتەسەك 10 دۇركىن) جەڭىمپازى. كەيىن 2019 جىلى قىركۇيەك ايىندا دوحا (قاتار) قالاسىندا جەڭىل اتلەتيكادان وتكەن الەمدىك دودادا 100 مەتر قاشىقتىقتى 10.71 سەكۋندتا جۇگىرىپ ءوتىپ, ماۋسىمدىق ۇزدىك ناتيجەنىڭ يەسى اتاندى.
وقيعا • 16 قازان, 2020
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحاناسى, «قۇلانشى» زاماناۋي ونەر ورتالىعى, قازاقستاننىڭ شىعارماشىلىق باستاۋلارى مەن مادەني مۇراسىن قولداۋ جونىندەگى «بايتا» قايىرىمدىلىق قورى, نۇر-سۇلتان قالالىق ءبىلىم باسقارماسى, پەداگوگ سۋرەتشىلەر حالىقارالىق وداعىنىڭ (رەسەي) قازاقستانداعى وكىلدىگى, ەۋرازيا ونەر اكادەمياسى, بالالار كوركەمسۋرەت مەكتەبى – نۇر-سۇلتان قالاسى يۋنەسكو كلۋبى; «ForteBank» اق مەن «لەوناردو» حوببي گيپەرماركەتىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان «تۋعان جەرىم» اتتى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر شىعارماشىلىعىنىڭ XV حالىقارالىق بايقاۋى ءوز جەڭىمپازدارىن انىقتادى.
سپورت • 16 قازان, 2020
مونرەال وليمپياداسىندا (1976) جەڭىسىنە قول جەتكىزگەن كەڭەستەر ەلىنىڭ 24 جاستاعى گيمناسشى ليۋدميلا تۋريششەۆا جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا عارىشقا كوتەرىلگەندەي كوڭىل كۇيدە ءجۇرمىن دەگەن ەكەن. راسىندا وليمپيادانىڭ ءتورت التىن, ءۇش كۇمىس, ەكى قولا مەدالىن ەنشىلەگەن ادام قۋانباي قايتەدى. سونداي-اق الەم چەمپيونى, الەم كۋبوگىنىڭ يەگەرى, ەۋروپا چەمپيوناتىندا گيمناستيكانىڭ بارلىق تۇرىنەن جەڭىمپاز اتانعان ەكى قىزدىڭ (ەكىنشىسى ەلەنا شۋشۋنوۆا) ءبىرى – وسى ليۋدا. قازىردىڭ وزىندە ونىڭ جەتىستىگىن ەشكىم قايتالاي العان جوق.
