بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
863 ماتەريال تابىلدى

قازاقستان • 03 مامىر, 2021

قازاق ميسسياسى. ول نە؟

وتكەن عاسىرلاردا قازاق دالاسىن وتارلاۋدىڭ ءبىر باعىتى – تۇركىتەكتەس حالىقتاردى شوقىندىرۋ بولدى. وسى ورايدا, 1881 جىلى تومسك گۋبەرنياسى بيسك وكرۋگىندەگى موڭعول-تۇركى (التاي, تىبا, حاكاس ت.ب.) حالىقتارىن شوقىندىرۋعا ارنالعان التاي ميسسياسى قۇرىلدى. ءسويتىپ, اتالمىش ميسسيا جۇمىسىن بيسك ۋەزىندە 1760 جىلدان بەرى ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتقان قازاقتاردى شوقىندىرۋدان باستادى.

رۋحانيات • 30 ءساۋىر, 2021

امانات – ادامگەرشىلىكتىڭ شىڭى

قازاقتىڭ جالپاق تىلىندە «امانات» دەگەن ۇعىم بار. بۇرىنعى اتالارىمىز ءوزىنىڭ مال-مۇلكىن ءھام ءومىر-عۇمىرىن امانات دەپ ءبىلىپ: «اللانىڭ اماناتقا بەرگەن جانىن, كەزەگى كەلگەنىندە تاپسىرامىن» دەپ جىرلاعان. سول سياقتى مۇسىلمان الەمىنىڭ ساردار ساحاباسى ابۋباكىر سىدىق «امانات ول – ادامگەرشىلىكتىڭ شىڭى» دەگەن ەكەن.

رۋحانيات • 26 ءساۋىر, 2021

كۇلتوبە قازىنالارى

2008 جىلدان باستاپ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە قاراستى قازاق عىلىمي-زەرتتەۋ مادەنيەت ينستيتۋتى تۇركىستان قالاسىنداعى ورتاعاسىرلىق كۇلتوبە قالاشىعىنا ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزگەن ەدى. جاقىندا بۇل قالاشىقتان ەرتە عا­سىر­لارعا ءتان كوپتەگەن جادىگەر تا­بىلىپ, ولار تۇگەلدەي «ازىرەت سۇل­تان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قو­رىق-مۋزەي قورىنا قابىلداندى.

رۋحانيات • 23 ءساۋىر, 2021

شۇكىرشىلىك

ادام بالاسىندا شۇكىرشىلىك دەيتىن ۇعىم بار. بۇرىنعى اتالارىمىز وزدەرىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ادەبىن «قيىندىق كەلسە سابىر ەتەمىز, جاقسىلىق كەلسە شۇكىر ەتەمىز» دەپ باعامداعان. دەمەك «سابىر» مەن «شۇكىر» ۇعىمدارى – قاي زاماندا, قاي داۋىردە دە بولسىن ادامزاتتىڭ رۋحاني تىرەگى ءھام اداسپاس, اداستىرماس تەمىرقازىعى.

رۋحانيات • 22 ءساۋىر, 2021

«ياساۋي ىزىمەن» ەكسپەديتسياسىنىڭ كوكجيەگى كەڭەيەدى

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى ۇيىمداستىرعان «ياساۋي ىزىمەن» عىلىمي-تانىمدىق ەكسپەديتسياسى تۇركى ەلدەرىنە ورتاق جوباعا اينالاتىن بولدى.

رۋحانيات • 22 ءساۋىر, 2021

«ۋكازنوي مولدا»: ول كىم؟

پاتشالىق رەسەي داۋىرىندە قازاق دالاسىن وتارلاۋشىلار باستى قارسىلىق مۇسىلمان ءدىنى تاراپىنان تۋىندايتىنىن جاقسى ءبىلدى. تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور سەرىك ماشىمباەۆ رەسەيلىكتەر تاراپىنان قازاقتاردى ءدىني وتارلاۋ ءىسىن زەرتتەي كەلە: «وتارلاۋشىلار  يسلام ءدىنى شىن مانىندە ۇلتتىق تۇتاستىقتى ۇستاپ تۇراتىن عالامات كۇش ەكەنىن ءتۇسىندى. دىنسىزدىك – سانانى ماڭگۇرتتىككە اكەلىپ, جات وركەنيەتكە باس يگىزىپ, مادەني-رۋحاني اسسيميلياتسياعا ۇشىراتىپ, ناداندىققا قالدىرىپ, حالىقتى ۇلتسىزدىققا دۋشار ەتەتىن وتە قاۋىپتى دەرت ەكەنىن جاقسى ءبىلدى. مىنە, وسىدان رەسەيدىڭ شوقىندىرۋ مەن ورىستاندىرۋ ساياساتىن قالىپتاستىرۋداعى باستى ماقساتى وسىنداي بولدى»,  دەيدى.

رۋحانيات • 21 ءساۋىر, 2021

جاقسىنىڭ اتى ولمەيدى...

تۇرىك عۇلاماسى ءجالالاددين رۋمي: «جاقسى ادامنىڭ قابىرىن جەردىڭ بەتىنەن ىزدەمەڭدەر, ول ءوزىنىڭ تۋعان حالقىنىڭ جۇ­­رەگىنە جەرلەنەدى», دەگەن ەكەن. ال اتام قازاق بولسا, «جاقسىنىڭ اتى ول­مەيدى, عالىمنىڭ حاتى ولمەيدى» دەپتى. وسىن­داي اتى دا ولمەگەن, حاتى دا وشپەگەن جاق­سى­لاردىڭ ءبىرى مارقۇم اقسەلەۋ سەي­دىم­بەك ەدى. جارىقتىق ۇلت رۋحانياتى مەن ما­دەنيەتىنە ۇلكەن ۇلەس قوستى. نەبىر كەلەلى كەزدەسۋلەردە ماڭدايى جارقىراپ, سالالى ساۋساقتارى كۇمىس تۇتقالى اق تاياعىن قى­سىپ ۇستاپ, كەڭ زالعا سەلكەۋسىز كوز تاس­تاپ وتىرار ەدى. قازىر بۇل كۇندەر كەلمەسكە كەت­تى. بىراق ەلدىڭ جۇرەگىندە احاڭنىڭ ەلەسى قالدى.

رۋحانيات • 19 ءساۋىر, 2021

سارەسىنىڭ بەرەكەسى

قاسيەتتى رامازان ايىنىڭ بەرەكەتى – تاڭعى سارەسىن ءىشۋ. قازاقشا ايتقاندا, «اۋىز بەكىتۋ» اسى. بۇنى ارابشا «سۋحۋر» دەيدى. سارەسى ۋاقىتىندا وتە كوپ بەرەكەتتەر بار, - دەيدى يسلام عۇلامالارى. ويتكەنى, قاسيەتتى ايدا سارەسىن ءىشۋ تەك مۇسىلمان بالاسىنا ءناسىپ بولعان. مۇنداي بەرەكەلى اس باسقا كىتاپ يەلەرىنە بۇيىرماعان.

رۋحانيات • 19 ءساۋىر, 2021

ءىلىم ادامعا نە ءۇشىن قاجەت؟

ءىلىم وتە قۇندى دۇنيە. شىنايى ءىلىم ادامعا ءوز السىزدىگىن, كەمشىلىگىن جانە راببىنىڭ ۇستەمدىگىن, ۇلىلىعىن كورسەتەدى. جاراتۋشىسىنا بولعان قورقىنىشىن جانە قۇلدارعا بولعان قاراپايىمدىلىعىن ارتتىرادى. قۇلداردىڭ اقىلارىنا ءمان بەرەتىن بولادى. وسىنداي ءىلىمدى ۇيرەتۋ جانە ۇيرەنۋ پارىز. بۇل پايدالى ءىلىم. ءىلىم ىقىلاسپەن عيبادات جاساۋعا سەبەپ بولادى. ءىلىمنىڭ ەمى ەكى نارسەنى بىلۋمەن ىسكە اسادى. ءبىرىنشىسى, ءىلىمنىڭ قۇندى, ابىرويلى بولۋى, ساليح نيەتكە بايلانىستى. ءىلىمدى ناداندىقتان جانە ءناپسىنىڭ قالاۋىنان قۇتىلۋ ءۇشىن ۇيرەنۋ كەرەك.

تانىم • 14 ءساۋىر, 2021

قازاقتىڭ الىپتارى

اتاقتى بالۋان, دالانىڭ بۇلشىق ەتى اتانعان قاجىمۇقان مۇڭايت­پاس ۇلىنىڭ تۋعانىنا بيىل 150 جىل تولىپ وتىر. بۇل داتا رەسپۋب­ليكا كولەمىندە كەڭىنەن اتاپ وتىلۋ­دە. بالۋان ءسوزى قازاق تانى­مىن­دا ەر, باتىر, قايسار, كۇشتى, حالىق­­تىڭ قورعانى دەگەن سياقتى ۇعىم­دارعا ۇيلەس كەلەدى.

ياندەكس.مەتريكا