عىلىم • 23 مامىر, 2023
توپىراقتانۋ عىلىمى «اداسىپ» ءجۇر
اگرارلىق سالادا بىلىكسىز مەنەدجەرلەر جۇمىس ىستەيتىن سەكىلدى. سەبەبى بۇل سالانىڭ قاي باعىتىن الساڭ دا, شەشىلمەيتىن ماسەلە وتە كوپ. ولار مۇنىڭ ءبارىن قارجىنىڭ جوقتىعىمەن تۇسىندىرەدى. الايدا بۇل – اقىلعا سىيمايتىن دۇنيە. بىزدىڭشە سالانىڭ ەكى تىزگىن, ءبىر شىلبىرىن ۇستاپ وتىرعان مەنەدجەرلەر عىلىمي باعىتتىڭ ءمانىن, ماڭىزىن تۇسىنبەيدى. ماسەلەنىڭ ءبارى دە وسىدان تۋىنداپ وتىرعان سەكىلدى. اگرارلىق سالانى وسى باعىتتى جەتىك مەڭگەرگەن, ءبىلىمدى دە بىلىكتى ادامدار باسقارۋى كەرەك.
تاريح • 22 مامىر, 2023
حالىققا قىزمەت ەتۋ بىلىمنەن بە, مىنەزدەن بە؟
وسىدان 106 جىل بۇرىن, 1917 جىلى 27 اقپاندا حالىقتار تۇرمەسىنە اينالعان رەسەي يمپەرياسىندا اقپان توڭكەرىسى بولىپ, پاتشالىق رەجىم قۇلادى. 1916 جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان اق پاتشاعا قارسى اتقا قونعان قازاق بۇل تۇبەگەيلى وزگەرىستى قۋانا قارسى الدى. سول جىلدىڭ قازان ايىندا بولشەۆيكتىك توڭكەرىس ءوتىپ, ول 5 جىلعا سوزىلعان قاندى ازامات سوعىسىنىڭ باستالۋىنا تۇرتكى بولدى. رەسەي حالقى «اق» پەن «قىزىل» جانە ولاردى مويىندامايتىن «جاسىل», «قارا» سەكىلدى سانسىز قوزعالىس پەن پارتياعا ءبولىنىپ, ءوزارا اياۋسىز قىرقىستى. قانتوگىس, ادام ءولتىرۋ قالىپتى جاعدايعا اينالدى. سونداي وتپەلى كەزەڭدە شەت ۇلتتاردان شىققان زيالىلار ءوز تالاپتارىن قويا ءبىلدى جانە ولار ەلەمەۋگە بولمايتىن كۇشكە اينالدى. قازاق بۇل كەزەڭدە «ارتتا قالعان قاراڭعى حالىق» سانالعانىمەن, تاريحتىڭ جاۋاپتى شاعىندا ونىڭ اراسىنان جۇلدىزداي جارقىراعان تاريحي تۇلعالارىن شىعارىپ, ۇلتتىڭ جوعىن جوقتاتىپ, مۇڭىن مۇڭداتا الدى.
قارجى • 22 مامىر, 2023
مەملەكەتتە ەل-جۇرتپەن كەڭەسىپ ءىس جۇرگىزۋدى قاجەت ەتەتىن سالانىڭ ءبىرى – قارجى سالاسى. «كەلىسىپ پىشكەن تون كەلتە بولماس» دەگەن دانا حالقىمىز ءار ءىستى كەڭەسىپ, كەلىسىپ اتقارعاندا عانا بەرەكە بولادى دەيدى. بەرەكە – از تابىستىڭ كوپ پايدا اكەلۋى, ىسكە جاراۋى دەگەن ءسوز.
قوعام • 22 مامىر, 2023
جاقسى ادام ءار داۋىردە, ءار قوعامدا بار. ساناسى سەرگەك ۇرپاق ۇلتىنا جانىن بەرىپ, قانىن توگىپ, ادال قىزمەت ەتكەن جانداردى قۇرمەتتەپ, قادىرلەي الادى. ەلىنە ەڭبەگى سىڭگەن قايراتكەرلەر كىمدەر, ال كىمدەردىڭ قوعامعا پايداسىنان گورى زيانى باسىم, جيىركەنىشتى ەكەنىن ءبىلىپ, ارا-جىگىن اجىراتۋ كەزىندە اباي بولعانىمىز ابزال. وتىرىك پەن ونەگە ومىردە قاتار تۇرماۋى كەرەك.
تاريح • 21 مامىر, 2023
وتانىمىزدىڭ وركەندەۋى ءۇشىن كۇش-قايراتىن جۇمساپ, ەلدى دامىتۋعا قاتىستى ءاربىر ماسەلەگە مەملەكەتتىك مۇددە تۇرعىسىنان قاراي بىلگەن, ونەگەلى ىسىمەن سوڭىنا جارقىن ءىز قالدىرعان ايتۋلى ازاماتتارىمىز از ەمەس. سونداي كورنەكتى تۇلعانىڭ ءبىرى – قوعام قايراتكەرى, ديپلومات «دوس-مۇقاسان» ءانسامبلىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان ونەرپاز ءشارىپ وماروۆ.
دەنساۋلىق • 19 مامىر, 2023
قاۋىپتى دەرتتەن قورعانا ءبىلىڭىز
تىلگە تيەك ەتىپ وتىرعانىمىز – ايتۆ/جيتس ىندەتى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا, ايتۆ (ادامنىڭ يممۋن تاپشىلىعى ۆيرۋسى) جۇقپاسى جيتس-ءتىڭ (جۇقتىرىلعان يممۋن تاپشىلىعى سيندرومى) باستى سەبەبى بولىپ سانالادى. ول ايتۆ جۇقتىرعان ادامنىڭ قانى, شاۋەتى, قىناپ سۇيىقتارى, انا ءسۇتى, دەنى ساۋ ادامعا باسقا دا بيولوگيالىق سۇيىقتىقتار ارقىلى بەرىلۋى مۇمكىن. ناشاقورلاردىڭ ينە مەن ءشپريتستى بىرنەشە رەت پايدالانۋى دا ايتۆ-نىڭ ەسىرتكى قولدانۋشىلار اراسىندا تارالۋىنا اكەلىپ سوعادى.
قوعام • 19 مامىر, 2023
ادام بالاسى جاقسى ويلاپ, اينالاسىنداعى جاندارعا جاقسى ءسوز ايتىپ, جاقىن جاندارعا جاقسىلىق تىلەپ جۇرەتىندىگى قانداي عانيبەت. سونىڭ ءبارى, تۇپتەپ كەلگەندە, ادەتىڭىزگە اينالادى ەكەن. ال ادەتىڭىز – تاعدىرىڭىز. تاعدىرىڭىز – ءومىرىڭىز ەكەنىن بولجامداۋ, ارينە, اركىمگە دە قيىندىق تۋدىرماسى انىق.
ءبىلىم • 18 مامىر, 2023
ادامگەرشىلىك تاربيە اداستىرمايدى
قازىر ەلىمىزدە مەملەكەتتىك ورگانداردى رەفورمالاۋ, ساياسي پارتيالار جۇيەسىن دامىتۋ, سايلاۋ ۇدەرىسىن جاڭعىرتۋ, قۇقىق قورعاۋ ينستيتۋتتارىن نىعايتۋ سياقتى قوعامنىڭ دامۋى ءۇشىن اسا وزەكتى ۇردىستەر ءجۇرىپ جاتىر. قوعامنىڭ ساياسي جانە قۇرىلىمدىق رەفورمالارىنىڭ ءبارى ادامعا, ونىڭ ىشكى نيەتى مەن ۇمتىلىسىنا, قۇندىلىعى مەن ماقساتىنا, قۇلشىنىسى مەن ارەكەتىنە نەگىزدەلگەندە جەمىس بەرمەك. دەمەك ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جاس ۇرپاق تاربيەسىنە دە تىكەلەي بايلانىستى.
ادەبيەت • 18 مامىر, 2023
ءونىم • 18 مامىر, 2023
ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى: مەجە مەن مۇمكىندىك
مەملەكەت باسشىسىنىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كەڭەيتىلگەن كەڭەستە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ەكونوميست رەتىندە وسى ماسەلە توڭىرەگىندە تەرەڭىرەك وي وربىتكەندى ءجون كوردىم.
