Digital • 31 قاڭتار, 2025
جاساندى ينتەللەكت: مۇددە مەن مىندەت
قازىر الەم ەلدەرى اراسىندا تەحنولوگيالىق باسەكەلەستىك ەرەكشە قارقىن الدى. ءتىپتى ۇدەي ءتۇستى. الايدا تسيفرلىق ءداۋىردىڭ كوشىنە ىلەسۋ وڭاي ەمەس. الدىمەن ول ءۇشىن ءاربىر مەملەكەت ءوز دامۋ جولىن ايقىنداپ العانى ءجون. مۇنداي جاعدايدا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا بولادى. جاقىندا ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا: «جاڭا تەحنولوگيالىق احۋالعا ساقاداي ساي تۇرۋىمىز قاجەت. بۇل – ەلىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتىن ارتتىرىپ, تۇراقتى دامۋىنا جول اشاتىن اسا ماڭىزدى فاكتور. جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ الدىڭعى قاتارعا شىقتى, سوعان بايلانىستى تەحنولوگياسى دامىعان الىپ ەلدەر اراسىندا باسەكە قىزا تۇسپەك», دەدى. سوندىقتان ەلىمىزدىڭ تەحنولوگيالىق بولاشاعى جاساندى ينتەللەكتىنى قانشالىقتى يگەرەدى – سوعان بايلانىستى الداعى ۋاقىتتا بۇل سالادا قانداي وزگەرىستەر ورىن الادى, باسەكەگە دايىنبىز با, ۇكىمەت قانداي قادام جاساپ جاتىر؟ وسىعان قاتىستى دوڭگەلەك ۇستەل ءماجىلىسىن ۇيىمداستىرىپ, وعان ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, عالىم بيبىگۇل رازاحوۆانى, جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى كافەدراسىنىڭ زەرتتەۋشىسى, PhD نۇرزادا امانگەلدىنى, اقپاراتتىق جانە ەسەپتەۋ تەحنولوگيالارى ينستيتۋتى باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, زەرتحانا مەڭگەرۋشىسى, PhD وركەن مامىرباەۆتى, IUTH ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, PhD نۇرجان ابدىرازاقوۆتى جانە ءىت-مامانى مەيىرجان اۋەلحان ۇلىن شاقىرىپ, وزەكتى تاقىرىپ جونىندە وي بولىستىك.
باسىلىم • 31 قاڭتار, 2025
بۇگىن, مىنە, تاعى ءبىر كىتاپ ورتامىزعا وزدى. اتى دا ەرەكشە. «اعاشتار ءۇنسىز وسەدى». نەگە ءۇنسىز وسەدى؟ نەگە ۋلاپ-شۋلاپ, اينالاسىن داڭعازا قىلىپ, ولەرمەندەنىپ, ورشەلەنىپ وسپەيدى؟ اتام زاماننان بەرى كەلە جاتقان اعاش فيلوسوفياسىن وڭايگۇل اقىن بىلايشا بەدەرلەپتى: «اعاشتار ءۇنسىز وسەدى, ۇنسىزدىك – ونىڭ شىدامى, اعاشتار ءۇنسىز وسەدى, ۇنسىزدىك ونىڭ – قۇرانى». دەسە دەگەندەي, ءوزى دە ولەڭدى ۇندەمەي جازادى. ياعني جاڭاعى اعاش كەيىپكەرى سەكىلدى ۇندەمەي وسەدى. بىراق ۇندەمەگەنىمەن وڭايگۇل شايىر – وڭاي شاعىلاتىن جاڭعاق ەمەس. بۇل ويىمىزدى مىنا جيناعىنا ەنگەن ويلى ولەڭدەرى قۋاتتاي تۇسەدى.
جادىگەر • 31 قاڭتار, 2025
قىش قۇمان قازاق حالقىنىڭ كونە داۋىردەن كەلە جاتقان اسحانالىق ىدىستار توبىنا جاتادى. سۇيىق تاعامدى (سۋسىندار, ءسۇت, ت.ب.) تاسىمالداۋ جانە ساقتاۋعا ارنالعان قىش ىدىس بۇگىندە «اناعا قۇرمەت» مۋزەيىنىڭ «ىدىستار ەۆوليۋتسياسى» ەكسپوزيتسياسىندا كورمەگە قويىلعان.
كورمە • 31 قاڭتار, 2025
ءتۇبى ءبىر تۇركى دۇنيەسىنە ورتاق مادەني قۇندىلىقتار قانشاما عاسىردان بەرى جاساپ كەلەدى. كەيىنگى جىلدارى تۇركى ەلدەرى اراسىنداعى نەگىزگى كوپىر دە مادەني بايلانىسقا قۇرىلىپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. اسىرەسە قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى رۋحاني بەرىكتىك بۇگىندە بەكەمدەلە تۇسكەن. مۇنداي ادەبي-مادەني بايلانىستى دامىتۋ جولىندا ەل استاناسىنداعى يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەنيەت ورتالىعىنىڭ اتقارىپ جاتقان جۇمىسى ءوز ۇلەسىن قوسىپ وتىر.
تۇلعا • 31 قاڭتار, 2025
تاريحقا كوز جۇگىرتسەك, ءار كەزەڭنىڭ اۋىر دا جاۋاپتى جۇگىن ارقالاعان تۇلعالار بولعان. كەڭەس زامانىندا تۋىپ, سول زاماننىڭ سىن-قاتەرىنە ىسىمەن جاۋاپ بەرە العان ازاماتتىڭ بىرەگەيى – مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, اكادەميك, ەلشى تولەگەن تاجىباەۆ (1910–1964).
پىكىر • 30 قاڭتار, 2025
ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىككە ءمان بەرەيىك
ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىنداعى پرەزيدەنت ايرىقشا نازار اۋدارعان ماسەلە – ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋ جايى. راس, ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ قارقىنىن ارتتىرمايىنشا, ەكونوميكا مەن كوممۋنالدىق سەكتوردى دامىتۋ مۇمكىن ەمەس. ال بۇل سالادا شەشىمىن تاپپاي تۇرعان تۇيتكىل كوپ-اق.
پىكىر • 30 قاڭتار, 2025
الەم ەلدەرى سياقتى قازاقستاندى دا تەحنولوگيالىق تارتىپكە كوشۋدەن تۋىنداعان جاھاندىق وزگەرىستەردى اينالىپ وتپەيدى. تسيفرلاندىرۋ مەن يننوۆاتسيا جاھاندىق ەكونوميكاعا ايتارلىقتاي اسەر ەتەدى. بۇل – ترانسفورماتسيانىڭ ەڭ كۇردەلى سالدارىنىڭ ءبىرى ەلدەر جانە مەملەكەتتەر ىشىندەگى ءارتۇرلى الەۋمەتتىك توپتار اراسىنداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تەڭسىزدىكتىڭ ارتۋى.
پىكىر • 30 قاڭتار, 2025
باتىل شەشىمدى تالاپ ەتەتىن كەزەڭ
پرەزيدەنت تاباندىلىق پەن توتەنشە شەشىمدەرگە دايىن بولۋدى تالاپ ەتەتىن الدىمىزدا تۇرعان ايرىقشا مىندەتتەردى اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ۇيرەنشىكتى سۇرلەۋمەن جۇرە بەرمەي, جۇيەلى وزگەرىستەر قاجەت ەكەنىنە نازار اۋداردى.
پىكىر • 30 قاڭتار, 2025
پرەزيدەنت ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەتتەن قارجىلاي كومەك العان ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەگى اقشانى كەرى قايتارۋدى ۇلتتىق بانككە تاپسىردى.
پىكىر • 30 قاڭتار, 2025
ۇكىمەتكە زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلدى
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىن وتكىزدى. بۇل – جىلدىڭ باسىنداعى اسا قاجەتتى جيىن. ەلدەگى ەكونوميكالىق جاعداي ساراپقا سالىندى. مەملەكەت باسشىسى ءتۇيىندى سوزىندە ۇكىمەتتىڭ جانە باسقا دا قۇزىرلى ورگانداردىڭ جاقىن اراداعى نەگىزگى مىندەتتەرىنە توقتالدى.
