شارۋا جۇمىسىنا شىراي كىرگىزەدى

ەرىنبەي ەڭبەكتەنگەنگە جەر-انا مەيىرىمىن توگەدى, ىرىسىن بەرەدى. جەردى ەمگەننىڭ جەرگە قاراپ قالعان كەزى جوق. سوندىقتان, تىنىمسىز ەڭبەك پەن ناتيجەلى جۇمىستىڭ سوڭى ۇلكەن جەتىستىك ەكەنىن ەكىنىڭ ءبىرى بىلسە كەرەك. ءبىزدىڭ «جان-اراي» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى قىزىل­وردا وبلىسىنداعى اۋىل شارۋا­شى­لىعىمەن اينالىساتىن مەكەمەنىڭ ءبىرى. جىل سايىن 5 مىڭ گەكتار جەر­گە ەگىس سالامىز. ورتا ەسەپپەن 50 تسەنتنەردەن كۇرىش الامىز. كۇرىشتەن بولەك, وزگە داقىلداردى دا ەگىپ جاتىرمىز. بىلتىر «جان-اراي» قۇراماجەم زاۋىتىن دا ىسكە قوستىق. مىسالى, ايماق شارۋا­لارى جىلىنا 60 مىڭ توننا مال ازىعىن تۇتىنادى. ءبىزدىڭ زاۋىت شارۋالاردىڭ وسى قاجەتتىلىگىن قاناعاتتاندىرۋدى كوزدەپ وتىر. ال زاۋىتقا قاجەتتى كۇنباعىس, كۇرىش, بيداي سەكىلدى ونىمدەردى ءوزىمىز وندىرەمىز. جەتپەگەنىن باسقا شارۋاشىلىقتاردان ساتىپ الامىز. جۇگەرى مەن كۇنجارانى دا ءوسىرۋدى قولعا الۋدى ويلاپ وتىرمىز. زاۋىتتا جەمنەن بولەك سىر مارجانىن دا اقتايدى. كۇرىش تسەحى تاۋلىگىنە 120-130 توننا كۇرىش وڭدەپ شىعادى. ءوندىرىس ورنىندا قارا كۇرىشتى تازالاۋ, اقتاۋ, قاپقا سالۋ جۇمىستارىنىڭ بارلىعى زاماناۋي تەحنولوگيالارمەن اتقارىلادى. سىر سالىسىنىڭ مارجان, يانتار, ليدەر, دياموند اتتى سۇرىپتارى 5 كەلىدەن باستاپ 10, 25 كەيدە تاپسىرىسقا وراي 50 كەلىلىك قاپقا دەيىن ولشەنىپ, نارىققا جىبەرىلەدى. سىردىڭ برەند داقىلى بۇگىندە الىس-جاقىن شەتەلدىكتەردىڭ قازانىندا قاي­ناپ جاتىر. اپتاسىنا 5-6 ۆاگون اقتالعان كۇرىشتى كورشى مەملەكەتتەرگە جىبەرىپ جاتىرمىز. ولاردىڭ قاتارىندا وزبەكستان, قىرعىزستان, رەسەي بار. بولاشاقتا تمد اۋماعىنداعى وزگە مەملەكەتتەر مەن الىس شەتەلدەرگە شىعارۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ەندى ەكسپورتتىڭ كولەمىن ءبىر ساتكە دە تۇسىرمەيمىز. ال وسىنداي جۇمىستىڭ بارلىعى جەر بولماسا, قالاي اتقارىلادى؟ مۇمكىن ەمەس قوي. سوندىقتان, ەلىمىزدەگى جەر ماسەلەسىندە وسى جايت ەسكەرىلۋى كەرەك. ويتكەنى, جەر يەسىز جانە بوس جاتپاۋى قاجەت. بوس جاتقان جەردەن مەملەكەتكە دە, حالىققا دا ەشقانداي پايدا بەرمەيدى. قايتا يگەرىلمەگەن جەردىڭ ازىپ-توزىپ, قۇنارلىلىعى جويىلىپ كەتەتىنىن ەستە ۇستاعان ابزال. ەلباسىنىڭ ءوزى جەردىڭ وزگە­لەر­گە ساتىلمايتىنىن, اسىرەسە, شەتەلدىك ازاماتتارعا بەرىلمەيتىنىن باسا ايتتى. بۇل قازاقستانداعى اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ ءبىر تەتىگى دەپ بىلەمىن. سەبەبى, بوس جاتقان جەرلەر شارۋا قوجا­لىق­تارىنا, كاسىپكەرلەرگە, قارا­پايىم حالىققا جالعا بەرىلىپ, ودان ءونىم وندىرەدى. سونداي-اق, بۇل ويدان شىعارىلعان دۇنيە ەمەس. الەمنىڭ بارلىق مەملەكەتتەرىندە ىسكە اسىرىلىپ جاتقان جۇمىس. ماسەلەن, كورشى رەسەيدىڭ ءوزى جەرىن 49 جىلعا جالعا بەرىپ وتىر. ەلباسى «ءبىزدىڭ ماقسات – اۋىل شا­رۋا­­شىلىعىمەن اي­­ن­ا­­لى­­­س­ا­­ت­ىن­­دارعا جەكەمەنشىگىنە جەر الۋ ءمۇم­­كىندىگىن بەرۋ. ەگەر ولار جەر­گە يەلىك ەتەتىن بولسا, ونى كۇت­ىپ-باپتاپ, قادىرلەيتىن بو­­لا­­دى. جەر – اتا-بابامىزدان مۇرا­عا قالع­ان ءبىزدىڭ باستى باي­لىعى­مىز. قازاقستاننىڭ 14 مىڭ شاقى­رىم­نان استام مەملەكەتتىك شەكاراسىن رەسىمدەۋ ءۇشىن مەن كورشى ەل­دەر­دىڭ باسشىلارىمەن 8 جىل بويى كەلىس­سوز جۇرگىزدىم. وسىنىڭ ءبارى جەرىمىزدىڭ تۇتاستىعىن قام­تا­ماسىز ەتۋ ءۇشىن جاسالدى. مەن ازا­ماتتارىمىزدىڭ وسى ماسە­­لە­نى كوتەرگەنىنە قۋانىش­تى­مىن. ەگەر جەرگە ءدال وسىلاي كوڭىل بولىنە­تىن بولسا, بۇل ءبىز­دىڭ حال­قىمىز ءوز جەرىن قاسىق قا­نى قالعانشا قور­عايتىنىن كور­سەتەدى»,– دەدى. ەلباسى ءاردا­يىم ەلدىڭ بولا­شا­عىن وي­لايدى. بۇل دا مەملەكەت ەكونوميكاسىن كۇشەيتىپ, شارۋالار­دىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ­عا باعى­ت­تالعان ناقتى قادام دەپ ويلايمىن. باقداۋلەت ماقاشەۆ, «جان-اراي» جشس باس ديرەكتورى قىزىلوردا وبلىسى