وڭتۇستىكتەن شىعىسقا كوشىپ كەلدىك

ماقساتىمىز – بوس جاتقان القاپتى يگەرۋ قازاق حالقى ەجەلدەن جەرگە ەرەكشە قۇرمەتپەن قاراعان. قاستەرلەگەن, ءار جەردىڭ وزىنە ءتان قاسيەتىن الابوتەن ۇلىقتاعان. سون­دىقتان, سول ماڭايدىڭ قادىر-قاسيەتىن تانۋعا بولاتىن ءمان-ماعىنالى جەر اتاۋلارىن قال­دىرعان. جەرگە بايلانىس­تى اڭىز-ءاپسانا, ەرتەگى-داستان, جىر-شۋماق, ماقال-ماتەل دە كوپ. «تۋعان جەرگە تۋىڭدى تىك» دەيتىن حالقىمىزدىڭ وسى ورايداعى تامسىلدەرىنىڭ ءبىرى: – ەل جاعالاي قونباسا, ايدىن شالقار كول جەتىم, قاپتاي كوشكەن ەلى جوق, قۇلازىعان جەر جەتىم, – دەپ كەلەدى. بۇل – جەردىڭ ءسانى قاپتاي قونعان ەلى مەن جان-جانۋارلار دۇنيەسى ەكەنىن كورسەتەدى. «جەر شەجىرەسى – ەل شەجىرەسى». جەردىڭ جادىناماسى مىڭجىلدىقتارمەن ەسەپتەلەدى. ەگەر قايبىر جىلدارى بۇل جەر بوس قالسا, شەجىرەدەن قالىس قالدى دەگەن ءسوز. قازىر ەلىمىزدە وسىنداي بۇيىعى جات­قان جەرلەر بارشىلىق. ونىڭ بار­لىعىن جارىققا شىعارۋ, ەڭ­بەكتى ەسەلى ىستەي الاتىندارعا بەرۋ كەرەك. «تاۋەلسىزدىك. كەلىسىم. بولا­شاعى ءبىرتۇتاس ۇلت» اتتى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ سەسسيا­سىندا ەلباسىمىز جەر تۋرالى جاقسى ويلارىمەن ءبولىستى. سوڭعى كەزدە قازاق جەرىنىڭ شەتەل ازاماتتارىنا جالعا بەرىلۋى جونىندە قاۋىپ ەتكەن وي-پىكىرلەر سارىنى حالىق اراسىندا بەلەڭ العانى بەلگىلى. پرەزيدەنت بۇل سوزگە ناقتى جاۋابىن بەردى. جەر ساتىلمايدى. مەملەكەت باس­شىسى كەسىمدى ءسوزىن ايتتى. بۇل رەتتە ەلباسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىمەن شىن مانىندە شۇعىلدانۋشىلارعا جەر بەرۋ مۇمكىندىگىن جاساپ وتىرعانىن جەتكىزگىم كەلەدى. ناقتىلاعاندا, جەردى كۇتىپ-باپتاي بىلەتىن جان­دارعا بەرۋ كەرەكتىگى قوزعالىپ وتىر. سوندىقتان, بۇل ماسەلەنى باسقا مۇددەگە بۇرىپ, ساياسي سيپات بەرگەن ءجون ەمەس. مىسالى, ءبىز بىلتىر وڭتۇستىك وڭىردەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تارباعاتاي اۋدانىنا كوشىپ كەلدىك. بارلىق جان باسىن ايتقاندا 43 ادامنان قۇرالعان 9 وتباسى قاراتاۋدان تارباعاتاي بوكتەرىنە, قۇمكول اۋىلىنا قونىس اۋداردىق. مۇنداعى ماقساتىمىز نە؟ جەردى يگەرۋ. شىعىس وڭىرىندە, وكىنىشكە قاراي, كوپتەگەن سۋارمالى القاپتار يگەرىلمەگەن. جەر البەتتە تۋسىراپ بوس جاتپاۋى كەرەك. ەلباسى ايتقانداي, «جەر – ءبىزدىڭ اتا-بابامىزدان مۇراعا قالعان باستى بايلىعىمىز!». باستى بايلىعىمىزدى قورعاۋ مىلتىق اسىنىپ, شەكارا كۇزەتۋ­مەن شەكتەلمەيدى. جەردى كادەگە جاراتۋ كەرەك, جەر حالىقتىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋى ءتيىس. جەردەن العان ونىممەن ەكونوميكامىزدى دا العا جىلجىتا الامىز. وسى ورايدا تارباعاتاي اۋدا­نىنىڭ اكىمى دىلدابەك وراز­باەۆتىڭ ەرىك-جىگەرىمەن جانە قولداۋىمەن وڭتۇستىك وڭىردەن كليماتى قاتاڭداۋ شىعىس وڭىرىنە ءبىراز وتباسى كەلگەنىن ايتقىم كەلەدى. ءبىز وڭتۇستىكقازاقستاندىق, شىعىسقازاقستاندىق بولىپ بولىنبەيمىز. كەلۋشىلەردىڭ بارلىعى ەڭبەكقور جاندار. بىلتىر وسى ەلۋگە جۋىق وتباسى «ءمىرزاشول» اتتى وندىرىستىك كووپەراتيۆ قۇرعان بولاتىن. وتكەن جىلى تىڭ جەرگە تۇرەن سالىنىپ, كووپەراتيۆ مۇشەلەرى مول ءونىمنىڭ استىندا قالدى. ءتىپتى, ورتالىق قالالارداعى جارمەڭكەلەردە كارتوپ, ءسابىز سىندى كوكونىس تۇرلەرىن جارتى باعاسىنا جۋىق ارزانعا ساتتى. بيىل كووپەراتيۆ مۇشەلەرى 100 گەكتار جەردى يگەرىپ, وعان قاۋىن-قاربىز, ءسابىز, ۇساق جەمىستەر, جۇگەرى, بيداي جانە تاعى باسقا اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارىن ەگىپ جاتىر. ءساتىن سالسا, ەڭبەكقور اعايىن كۇزگى جيىن-تەرىننەن ۇلكەن ءۇمىت كۇتىپ وتىر. سول سەبەپتى, وت كوسەمەي, وتانىمىزدىڭ ءار جەرىن قورعاي بىلسەك, ءبىزدى جارقىن بولاشاق كۇتەدى. پرەزيدەنتتىڭ پاراسات­تى ءسوزى وسى ويدىڭ ءجىبىن ۇستات­قىزعانداي.  ادينا ۇلىقبەكوۆ, «ءمىرزاشول» وندىرىستىك كووپەراتيۆىنىڭ جەتەكشىسى  شىعىس قازاقستان وبلىسى, تارباعاتاي اۋدانى