بوس جاتقاننان نە پايدا؟

جەر – و باستان حالقىمىزدىڭ اسىل مۇراسىنىڭ ءبىرى. و شەتىمەن بۇ شەتىنە كوز جەتپەيتىن ۇلان-عايىر دالامىزدىڭ ءاربىر قادام جەرى ەرەكشە ايالاۋدى, كۇتىمدى قاجەت ەتەدى. اسىرەسە, اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىندا قولدانىلاتىن قۇنارلى جەردىڭ ناقتى يەسى بولسا, بۇل وسى سالانى وركەندەتۋگە ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزەرى داۋسىز. بۇعان ءوزىم باسقارىپ وتىرعان «رايحان» شارۋا قوجالىعىنىڭ مىسالىنان ناقتى دەرەكتەردى العا توسا الامىن. قازىر ءبىزدىڭ شارۋا قوجالىعىمىزدىڭ يەلىگىندە 49 جىلعا جالعا الىنعان 300 گەكتار جەر بار. ونىڭ 70 گەكتارىنا كوكونىس, باقشا داقىلدارىن ەگىپ, جىل سايىن مول ءونىم جيناۋعا قول جەتكىزىپ كەلەمىز. ماسەلەن, جىل سايىن 36 گەكتارعا كارتوپ, 4 گەكتارعا قاۋىن, قاربىز, 30 گەكتار اۋماققا قىرىققابات پەن ءسابىز, جۋا مەن بۇرىش, قىزاناق پەن قيار, باكلاجان ونىمدەرىن وسىرەمىز. وتكەن جىلى 36 گەكتاردان 1440 توننا كارتوپ ءونىمىن جينادىق. بۇعان قوسا جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمدەي ءتۇرلى ونىمدەردى ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ داستارقانىنا ۇسىنىپ كەلەمىز. وسىلايشا, بۇرىن تەك مۇناي-گاز ونەركاسىبى قارىشتاپ دامىعان اتىراۋ وبلىسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىمەن ءوزىن ءوزى تولىق قامتۋىنا ۇلەسىمىزدى قوسىپ كەلەمىز. بۇل كۇندەرى اتىراۋعا ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىنەن, سونداي-اق, كورشىلەس رەسەيدىڭ شەكارالاس وبلىستارىنان تاسىمالداناتىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ۇلەسى ازايا ءتۇستى. شارۋا قوجالىعىندا 10 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر. سونىمەن بىرگە, ەرتە كوكتەمنەن كۇز ايلارىنا دەيىن سوزىلاتىن ماۋسىمدىق جۇمىستار كەزىندە تاعى دا 50-60 ادامدى قوسىمشا جۇمىسقا تارتىپ كەلەمىز. مۇنىڭ ءبارىن نەگە ايتىپ وتىرمىن؟ ويتكەنى, سوڭعى كەزدە اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىندا پايدالانىلاتىن جەردىڭ شەتەلدىكتەرگە ساتىلاتىندىعى جانە جالعا بەرىلەتىندىگى توڭىرەگىندە ءتۇرلى الىپقاشتى اڭگىمەلەر ايتىلىپ جاتىر. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ كەزەكتى سەسسياسىندا وسى ماسەلەگە وراي ءوزىنىڭ الاڭداۋشىلىعىن ءبىلدىرىپ, «تاعى دا ايتقىم كەلەدى – اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن شەتەل ازاماتتارىنا جانە كومپانيالارىنا ساتۋ تۋرالى ماسەلە جوق, تالقىلانبايدى دا. بۇل تاقىرىپتىڭ توڭىرەگىندەگى الىپقاشتى اڭگىمەنىڭ ءبارى نەگىزسىز. ءبىزدىڭ ماقسات – اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىندارعا جەكەمەنشىگىنە جەر الۋ مۇمكىندىگىن بەرۋ», دەپ تۇيىندەپ بەردى. شىنىندا دا, ءبىز, اۋىل شارۋاشىلى­عى سالاسىنىڭ وكىلدەرى وسى ماقساتتا قولدانىلاتىن جەر اۋماعىنىڭ ازىپ-توزعانىن قالامايمىز. ويتكەنى, يەسىز جاتقان جەر دە كۇتىم جاسالماعاننان كەيىن قۇنارلىلىعىن جويا باستايدى. ال ەگەر جەردىڭ ناقتى يەسى بولسا, ونىڭ ەل ءۇشىن پايداسى ۇشان-تەڭىز بولارىنا سەنەمىن. بىرىنشىدەن, يەسى بار جەر ايرىقشا كۇتىمگە الىنادى. قاي ازامات ءوزىنىڭ يەلىگىندەگى جەرىنىڭ ب ۇلىنگەنىن قالاۋشى ەدى. بۇل – ءبىر. ەكىنشىدەن, اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەردى جالعا, نە ءوز يەلىگىنە العان شارۋاشىلىق يەسى ونىڭ قۇنارلىلىعىن ارتتىرۋعا مۇددەلى بولادى. ءسويتىپ, سول جەردىڭ توسىندە ءتۇرلى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن مولىنان وسىرۋگە ىنتاسى ويانادى. دالا توسىندە ءتورت ت ۇلىكتىڭ سانىن دا ارتتىرۋعا باتىل قادام جاسايدى. ساعيدوللا بولەكوۆ, «رايحان» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى اتىراۋ وبلىسى, ماحامبەت اۋدانى